به گزارش سرویس بین الملل خبرگزاری حوزه، اظهارات اخیر تام باراک، سفیر ایالات متحده در ترکیه، درباره ساختارهای حکمرانی در غرب آسیا، بازتاب گستردهای در فضای سیاسی این کشور داشته است.
باراک در سخنان خود با زیر سؤال بردن کارآمدی الگوهای مبتنی بر دموکراسی و حاکمیت قانون در ترکیه و غرب آسیا، تأکید کرده است که در بسیاری از کشورهای این منطقه، بهجای این الگوها، نظامهای مبتنی بر رهبریهای قوی و متمرکز، و حتی ساختارهای پادشاهی، توانستهاند ثبات بیشتری ایجاد کنند.
وی با اشاره به تحولات پس از «بیداری اسلامی» مدعی شد که تلاش برای استقرار سریع دموکراسی غربی در برخی کشورها به بیثباتی، جنگ داخلی و شکلگیری ساختارهای اقتدارگرا انجامیده است.
باراک در ادامه، نظامهای پادشاهی در برخی کشورهای حوزه خلیج فارس را نمونههایی از «ثبات و کارآمدی» دانست که بهزعم وی توانستهاند امنیت، رشد اقتصادی و بهبود شرایط زندگی را فراهم کنند.
وی همچنین با تمجید از اسرائیل بهعنوان «یک دموکراسی پویا» و اشاره به ترکیه بهعنوان نمونهای از «رهبری متمرکز»، این مدلها را در مقایسه با دیگر کشورهای منطقه مورد توجه قرار داد؛ اظهاراتی که از سوی منتقدان بهعنوان اعمال استانداردهای دوگانه و نادیدهگرفتن اصول دموکراتیک تفسیر شد.
او همچنین در بخشی دیگر از اظهارات خود گفته بود «کشورهای ملی قدرتمند در منطقه تهدیدی برای اسرائیل هستند».
در واکنش به این مواضع، گوکچه گوکچن، معاون رئیس حزب جمهوریخواه خلق (CHP)، در پیامی در شبکههای اجتماعی، سخنان سفیر آمریکا را «نژادپرستانه» توصیف کرد و اظهار داشت که این اظهارات، از جمله تأکید بر اینکه «کشورهای ملی قدرتمند در منطقه تهدیدی برای اسرائیل هستند» و همچنین تمجید از نظام ملّی عثمانی، باید در کنار یکدیگر مورد ارزیابی قرار گیرند. وی همچنین با انتقاد از سکوت مقامات دولتی، این سکوت را بهمنزله تأیید ضمنی دانست.
مراد امیر، نایبرئیس فراکسیون CHP در پارلمان نیز با انتقاد از ادامه این مواضع، اظهار داشت که توصیف ترکیه بهعنوان «نظامی ترکیبی با گرایشهای اقتدارگرایانه» از سوی سفیر آمریکا، فراتر از حدود دیپلماتیک است. وی همچنین سکوت دولت را مورد انتقاد قرار داده و بر ضرورت حرکت کشور بهسوی «دموکراسی کامل» تأکید کرد.
در همین حال، اوزگور اوزل، رئیس حزب جمهوریخواه خلق، با انتقاد از این اظهارات، خواستار اعلام تام باراک بهعنوان «عنصر نامطلوب» (persona non grata) شد و تأکید کرد که ادامه فعالیت وی منوط به عذرخواهی رسمی است.
از سوی دیگر، محمود آریکان، رئیس حزب سعادت ترکیه، نیز با واکنش به این اظهارات، بر لزوم حفظ شأن و استقلال ملی تأکید کرده و خواستار اعلام سفیر آمریکا بهعنوان «عنصر نامطلوب» شد. وی با بیان اینکه «ترکیه فراتر از احزاب سیاسی است»، اتخاذ موضعی قاطع در برابر اینگونه اظهارات را ضروری دانست.
همچنین برخی جریانهای سیاسی دیگر در ترکیه، سخنان باراک را مداخلهجویانه ارزیابی کرده و بر لزوم واکنش قاطع دیپلماتیک تأکید کردند.
در مجموع، اظهارات سفیر ایالات متحده در آنکارا به یکی از موضوعات اصلی در فضای سیاسی ترکیه تبدیل شده و بار دیگر بحث درباره حدود روابط دیپلماتیک، استقلال سیاسی و نحوه مواجهه با رویکردهای خارجی در قبال غرب آسیا را در کانون توجه قرار داده است.
نظر شما