خبرگزاری حوزه | جواد انصافی، کارگردان و بازیگر سینما، تئاتر و تلویزیون در گفتوگو با خبرگزاری حوزه با بیان اینکه هنرهای آیینی و سنتی ریشه در هویت فرهنگی و اعتقادی مردم ایران دارد، اظهار کرد: این نوع هنرها حاصل قرنها تجربه زیستی، باورهای دینی و سنتهای اجتماعی مردم این سرزمین است و به همین دلیل میتواند نقش بسیار مهمی در فرهنگسازی بومی، دینی و ملی، بهویژه در میان نسل جوان ایفا کند.
وی با اشاره به جایگاه هنرهای آیینی در تاریخ فرهنگ ایرانی افزود: اگر به گذشته نگاه کنیم میبینیم که بسیاری از مفاهیم اخلاقی، دینی و اجتماعی از طریق همین هنرها به مردم منتقل شده است. تعزیه، نقالی، پردهخوانی، سیاهبازی و دیگر گونههای نمایش سنتی در واقع رسانههای فرهنگی جامعه در زمان خود بودهاند و توانستهاند پیامهای عمیق معنوی و اخلاقی را به سادهترین و قابل فهمترین شکل به مردم منتقل کنند.
انصافی ادامه داد: یکی از ویژگیهای مهم هنر آیینی این است که برخلاف بسیاری از قالبهای هنری مدرن، کاملاً مردمی است. مردم در شکلگیری آن نقش دارند و خود را در آن میبینند. همین مسئله باعث میشود که مخاطب ارتباط عاطفی و فکری عمیقی با آن برقرار کند. وقتی جوانان با این هنرها آشنا شوند، در واقع با بخش مهمی از هویت فرهنگی و تاریخی خود آشنا شدهاند.
این کارگردان تئاتر با تأکید بر ضرورت توجه بیشتر به این حوزه در شرایط امروز جامعه گفت: امروز ما با چالشهای فرهنگی متعددی روبهرو هستیم و نسل جوان در معرض انواع پیامها و الگوهای فرهنگی قرار دارد. در چنین شرایطی، هنرهای آیینی و سنتی میتواند به عنوان یک ابزار فرهنگی مؤثر عمل کند و ارزشهای اصیل جامعه را به زبان هنر به نسل جدید منتقل کند.
وی تصریح کرد: هنر آیینی صرفاً یک هنر نمایشی نیست، بلکه حامل مفاهیم عمیق انسانی، اخلاقی و دینی است. برای مثال در تعزیه، مفاهیمی مانند ایثار، عدالتخواهی، وفاداری و مقاومت به شکلی هنرمندانه بیان میشود. این مفاهیم دقیقاً همان ارزشهایی است که جامعه امروز ما به آن نیاز دارد و میتواند در تربیت فرهنگی نسل جوان بسیار مؤثر باشد.
انصافی با بیان اینکه توجه به هنرهای سنتی میتواند به تقویت هویت ملی کمک کند، خاطرنشان کرد: یکی از دغدغههای مهم در دنیای امروز مسئله هویت است. وقتی جوانان با هنرهای بومی و سنتی کشورشان آشنا شوند، احساس تعلق بیشتری نسبت به فرهنگ و تاریخ خود پیدا میکنند. این احساس تعلق میتواند به تقویت همبستگی ملی نیز کمک کند.
وی افزود: هنر آیینی در ذات خود یک هنر جمعی است. بسیاری از این هنرها با مشارکت مردم شکل میگیرد و همین ویژگی باعث ایجاد نوعی همدلی و همبستگی در جامعه میشود. به همین دلیل میتوان گفت که توجه به این هنرها فقط یک مسئله هنری نیست، بلکه یک ضرورت فرهنگی و اجتماعی است.
این بازیگر سینما و تلویزیون همچنین بر لزوم حمایت نهادهای فرهنگی از هنرهای آیینی تأکید کرد و گفت: برای اینکه این هنرها بتوانند در جامعه نقش مؤثری ایفا کنند، لازم است برنامهریزی جدی برای حفظ و ترویج آنها انجام شود. آموزش این هنرها در مراکز فرهنگی و هنری، حمایت از هنرمندان فعال در این حوزه و فراهم کردن فرصتهای اجرا برای آنها از جمله اقداماتی است که میتواند به زنده نگه داشتن این میراث فرهنگی کمک کند.
انصافی ادامه داد: متأسفانه در سالهای گذشته گاهی توجه کافی به هنرهای سنتی نشده و همین مسئله باعث شده که برخی از این گونههای هنری کمتر دیده شوند. در حالی که این هنرها ظرفیتهای بسیار بزرگی برای انتقال پیامهای فرهنگی و دینی دارند و میتوانند در قالبهای نو و خلاقانه نیز به نسل امروز معرفی شوند.
وی با اشاره به نقش رسانهها در معرفی این هنرها اظهار کرد: رسانهها میتوانند نقش بسیار مهمی در شناساندن هنرهای آیینی و سنتی به جامعه، بهویژه جوانان داشته باشند. وقتی این هنرها بهدرستی معرفی شوند، مخاطبان زیادی پیدا میکنند، زیرا ریشه در فرهنگ و احساسات مردم دارند.
این هنرمند پیشکسوت تئاتر گفت: جوانان امروز اگر با زیباییها و ظرفیتهای هنرهای سنتی آشنا شوند، قطعاً به آن علاقهمند خواهند شد. بسیاری از این هنرها سرشار از خلاقیت، طنز، روایت و موسیقی است و میتواند برای نسل جدید نیز جذاب باشد، به شرط آنکه به شیوهای مناسب معرفی شود.
انصافی تأکید کرد: ما باید تلاش کنیم میان سنت و نیازهای امروز جامعه پیوند برقرار کنیم. هنرهای آیینی قابلیت آن را دارند که با حفظ اصالت خود، به مسائل روز جامعه نیز بپردازند و پیامهای فرهنگی و اجتماعی مهمی را منتقل کنند.
وی ادامه داد: یکی از کارکردهای مهم هنر آیینی ایجاد فضای گفتوگو و همدلی در جامعه است. وقتی مردم در یک فضای هنری گرد هم میآیند، نوعی ارتباط انسانی و اجتماعی شکل میگیرد که میتواند به کاهش فاصلهها و تقویت روحیه همبستگی کمک کند.
این کارگردان تئاتر با بیان اینکه هنر میتواند پلی میان نسلها باشد، گفت: هنرهای آیینی این ظرفیت را دارند که تجربههای فرهنگی نسلهای گذشته را به نسل امروز منتقل کنند. این انتقال تجربه برای حفظ هویت فرهنگی جامعه بسیار ارزشمند است.
انصافی در پایان گفت: اگر به هنرهای آیینی و سنتی توجه بیشتری شود، میتوان از آنها به عنوان یک ظرفیت مهم در مسیر فرهنگسازی، تقویت ارزشهای اخلاقی و دینی و همچنین افزایش همبستگی ملی بهره گرفت. این هنرها گنجینهای از مفاهیم انسانی و معنوی هستند و حفظ و گسترش آنها در واقع پاسداشت هویت فرهنگی و تاریخی ملت ایران است.
انتهای پیام
نظر شما