به گزارش خبرگزاری حوزه از اصفهان، سید جعفر هاتف الحسینی طلبه سطح سه مشاوره اسلامی و یکی از نویسندگان کتاب، در گفتوگویی اختصاصی به تشریح جایگاه درمان ACT، نقش آن در کاهش افکار خودکشی، و ارتباط این رویکرد با آموزههای اسلامی پرداخت.
حوزه/ درمان ACT چه نقشی در مواجهه با افکار خودکشی دارد؟
هاتف الحسینی: یکی از مشکلات اساسی در افراد درگیر با افکار خودکشی، درهمتنیدگی شناختی است؛ یعنی فرد افکارش را واقعیت قطعی میپندارد و راهی جز پایاندادن به زندگی نمیبیند. ACT به فرد آموزش میدهد که افکار، «حقیقت قطعی» نیستند؛ تنها «رویدادهای ذهنی» هستند، بهجای فرار کردن از درد،می توان آن را پذیرفت و تحت کنترل نگذاشت، ارزشهای اصیل زندگی میتوانند نیروی پیشران امید و عمل سالم باشند.
در نتیجه، فرد یاد میگیرد از چرخه خودکار افکار خودکشی فاصله بگیرد و راههای جدیدی برای زیستن انتخاب کند. ACT نه با زور حذف افکار، بلکه با کاهش سلطه آنها بر زندگی فرد عمل میکند و همین رویکرد، یکی از موفقترین روشها در درمان افکار خودکشی شناخته شده است.
حوزه/ ویژگیهای اصلی ACT در مدیریت بحرانهای خودکشی چیست؟
ACT چند ابزار کلیدی دارد، از جمله مهارت «گشودگی به تجربه»؛ یعنی فرد میپذیرد که داشتن افکار سخت، به معنای انجامدادن آنها نیست، مهارت «جداسازی شناختی»؛ فرد یاد میگیرد به افکار خود از بیرون نگاه کند.
- «پذیرش» به جای اجبار برای خاموش کردن ذهن، «تعیین ارزشها»؛ مشخصکردن اینکه چه چیزهایی در زندگی واقعاً مهم است.
- «تعهد به عمل»؛ قدمهای کوچک اما پیوسته برای ساختن زندگی معنیمند.
این ابزارها به افراد کمک میکند از لحظات بحرانی عبور کنند و به جای غرقشدن در افکار مخرب، مسیرهای امیدوارانهتری را انتخاب کنند.
حوزه/ ارتباط ACT با نگاه اسلامی در این موضوع چیست؟
ACT تأکید دارد که انسان با پذیرش دردهای زندگی میتواند به سمت معنا و ارزش حرکت کند. این با مبانی اسلامی کاملاً هماهنگ است. اسلام نیز به ما میآموزد که رنج بخشی از زندگی است اما انسان در پناه ایمان، امید و توکل میتواند از آن عبور کند. ACT از نظر «پذیرش»، «معنا»، «ارزشمحوری» و «امید» با آموزههای اسلامی اشتراکات مهمی دارد.
حوزه/ نگاه اسلام به مسئله خودکشی چگونه است؟
در اسلام، حفظ جان انسان یکی از مهمترین ارزشهاست و قرآن کریم میفرماید: «ولا تقتلوا أنفسکم إن الله کان بکم رحیما». این تأکید نشان میدهد که خداوند رحمت خود را پشتوانه حیات انسان قرار داده و خودکشی نتیجه دورشدن از امید و معنویت است. دین با ایجاد ارتباط عمیق میان انسان و خدا، نیرویی برای عبور از ناامیدی فراهم میآورد.
حوزه/ آیا ارتباط با خدا میتواند در درمان افکار خودکشی نقش پیشگیرانه داشته باشد؟
بله. معنویت و ارتباط با خدا یکی از عوامل مهم تابآوری است. احساس حضور الهی، امیدبخشی، و تجربه اینکه انسان تنها نیست، میتواند در سختترین بحرانها مانع از گرایش به رفتارهای خودآسیبزننده شود. معنویت سالم، نهتنها مکمل مداخلات علمی مانند ACT است، بلکه زمینه آرامش، معنای زندگی و قدرت مقابله با دردهای روانی را فراهم میکند.
هاتف الحسینی در پایان افزود: نگارش این کتاب تلاشی برای پیوند روشهای علمی با درمان خودکشی است تا بتوانیم هم متخصصان و هم عموم مردم را در مسیر عبور از افکار سخت و ساختن زندگی ارزشمند یاری کنیم.
نظر شما