حجتالاسلام جواد معین، مدیر روابط عمومی و بینالملل حوزه علمیه خراسان، در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه در مشهد، به مناسبت روز جهانی روابطعمومی و ارتباطات، با اشاره به جایگاه ارتباطات در آموزههای اسلامی و نقش حوزههای علمیه در این عرصه، اظهار کرد: ارتباطات، شاهرگ حیاتی هر جامعه و هر سازمانی است. در جهان پیچیده امروز، روابطعمومی به عنوان پلی میان نهادها و مخاطبان آنان، نقشی حیاتی در ایجاد تفاهم، اعتمادسازی و هدایت افکار عمومی ایفا میکند.
وی افزود: روز جهانی روابطعمومی و ارتباطات، فرصتی مغتنم است تا به اهمیت این موضوع، بهویژه در چارچوب آموزههای غنی دینی و اسلامی، و نیز نقش بیبدیل حوزههای علمیه در این عرصه پرداخته شود.
بنیانهای ارتباطی در اسلام از وحی الهی تا سیره نبوی و اهلبیت(علیهمالسلام)
مدیر روابط عمومی و بینالملل حوزه علمیه خراسان با بیان اینکه مفهوم ارتباط و تأثیرگذاری بر دلها و اذهان، در تار و پود دین مبین اسلام تنیده شده است، تصریح کرد: از همان آغاز، پیام وحی، خود بزرگترین عملیات ارتباطی تاریخ بوده است.
وی ادامه داد: نزول قرآن کریم، به عنوان نخستین و مهمترین پیام الهی به بشریت، خود الگویی از ارتباط هدفمند، شفاف، مستمر و تأثیرگذار است. خداوند متعال در قرآن کریم، پیامبر اکرم(صلیاللهعلیهوآله) را «مُبلّغ» و «رسول» میخواند و وظیفه ایشان را ابلاغ روشن پیام الهی معرفی میکند؛ چنانکه در آیه شریفه آمده است: «فَإِنَّمَا عَلَیْکَ الْبَلَاغُ الْمُبِینُ» (نحل/۸۲).
حجتالاسلام معین خاطرنشان کرد: سیره عملی پیامبر اعظم(صلیاللهعلیهوآله) و ائمه اطهار(علیهمالسلام)، سرشار از درسهای ناب در زمینه روابطعمومی و ارتباطات است. ایشان نه تنها با بیان شیوای خود، بلکه با رفتار، کردار، سعه صدر، احترام به مخاطب و درک عمیق از نیازها و روحیات افراد، دلها را مجذوب میکردند.
وی با استناد به آیه شریفه«فَبِمَا رَحْمَةٍ مِّنَ اللَّهِ لِنتَ لَهُمْ وَلَوْ کُنتَ فَظًّا غَلِیظَ الْقَلْبِ لَانفَضُّوا مِنْ حَوْلِکَ» (آلعمران/۱۵۹) گفت: این آیه شریفه، محور اصلی روابطعمومی موفق را «نرمخویی» و «گشادهرویی» معرفی میکند.
وی افزود: پیامبر اکرم(صلیاللهعلیهوآله) در بیان احکام و معارف دینی، چنان شفاف و روشن سخن میگفتند که اصحاب در صورت ابهام، با اطمینان سؤال میکردند و آن حضرت با صبر و حوصله پاسخ میدادند. این شیوه، خود درسی مهم برای پرهیز از هرگونه پیچیدهگویی و ابهام در ارتباطات است.
مدیر روابط عمومی و بینالملل حوزه علمیه خراسان ادامه داد: آموزههای اسلامی بر هر دو جنبه تأثیرگذاری منطقی، یعنی اقناع از طریق استدلال، و تأثیرگذاری عاطفی، یعنی بیان مؤثر و همدلانه، تأکید دارند و قرآن کریم خود نمونه اعلای این تلفیق است.
وی تصریح کرد: در سیره نبوی، همواره به مخاطب احترام گذاشته میشد. حتی در مواجهه با مشرکان نیز پیامبر اکرم(صلیاللهعلیهوآله) با حفظ احترام، به گفتوگو میپرداختند و درصدد جلب نظر آنان برمیآمدند. این امر نشاندهنده اهمیت «شنیدن فعال» و درک دیدگاه طرف مقابل در فرآیند ارتباطات است.
روابطعمومی اسلامی بر پایه صداقت، شفافیت، حکمت و سعه صدر استوار است
حجتالاسلام معین با اشاره به اصول روابطعمومی در نگاه اسلام اظهار کرد: با استناد به مبانی دینی، میتوان اصول کلیدی یک روابطعمومی اسلامی را برشمرد که در رأس آنها، امانتداری و صداقت قرار دارد. این دو اصل، ستون فقرات هر ارتباط سالم، بهویژه در حوزه دینی، به شمار میآیند.
وی افزود: دروغ، فریب، کتمان حقیقت و بزرگنمایی نادرست، همگی مصداق خیانت در امانت محسوب میشوند و با روح روابطعمومی اسلامی ناسازگارند.
مدیر روابط عمومی و بینالملل حوزه علمیه خراسان، شفافیت و وضوح را از دیگر ارکان این حوزه دانست و گفت: ارتباط باید صادقانه و بدون پنهانکاری باشد. مخاطب حق دارد از عملکردها، اهداف و حتی محدودیتهای یک سازمان یا نهاد مطلع شود.
وی ادامه داد: از دیگر اصول مهم، «حکمت و موعظه حسنه» است؛ بدین معنا که ارتباط باید با دانایی، سنجیدگی و نیکویی همراه باشد و در عین انتقال پیام، مخاطب را به سوی حق هدایت کند. قرآن کریم در این زمینه میفرماید: «ادْعُ إِلَیٰ سَبِیلِ رَبِّکَ بِالْحِکْمَةِ وَالْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَجَادِلْهُمْ بِالَّتِی هِیَ أَحْسَنُ»(نحل/۱۲۵).
حجتالاسلام معین صبر و سعه صدر را نیز از الزامات مهم روابطعمومی اسلامی برشمرد و اظهار کرد: مواجهه با انتقادات، شبهات یا حتی رفتارهای ناشایست برخی مخاطبان، نیازمند صبر، تحمل و سعه صدر است؛ اصلی که پیامبر اکرم(صلیاللهعلیهوآله) و ائمه اطهار(علیهمالسلام) در مواجهه با مخالفان نیز بهخوبی آن را رعایت میکردند.
وی با اشاره به اهمیت روز جهانی روابطعمومی و ارتباطات در نگاه دینی گفت: این روز، فرصتی برای بازنگری در کارکردهای سنتی روابطعمومی است؛ زیرا روابطعمومی نباید صرفاً به اطلاعرسانی یکطرفه یا روابطسازی ظاهری محدود شود، بلکه آموزههای دینی، نگاهی عمیقتر به ارتباط را مطرح میکنند؛ نگاهی که بر تأثیرگذاری اخلاقی، هدایت معنوی و خدمت اجتماعی تأکید دارد.
مدیر روابط عمومی و بینالملل حوزه علمیه خراسان افزود: در عصر ارتباطات، دشمنان اسلام و انقلاب از ابزارهای رسانهای برای ترویج شبهات و تخریب چهره دین و نظام اسلامی استفاده میکنند. از اینرو، روابطعمومی قوی، هوشمند و مبتنی بر حق، نخستین خط دفاعی در برابر این هجمهها به شمار میآید.
وی ادامه داد: این روز همچنین فرصتی است تا ارزشها، دستاوردها و آرمانهای انقلاب اسلامی با زبانی گویا، روشن و اثرگذار به افکار عمومی داخلی و خارجی معرفی شود.
حجتالاسلام معین با بیان اینکه ارتباطات شفاف و صادقانه، اعتماد عمومی را افزایش میدهد، تصریح کرد: تقویت سرمایه اجتماعی، یکی از ثمرات مهم روابطعمومی صحیح و اخلاقمحور است؛ امری که در آموزههای دینی نیز مورد تأکید قرار گرفته است.
حوزههای علمیه باید در تربیت متخصصان روابطعمومی دینی و الگوپردازی ارتباطی پیشگام باشند
وی در ادامه با اشاره به نقش حوزههای علمیه در ارتقای روابطعمومی اسلامی اظهار کرد: حوزههای علمیه، به عنوان مرکز ثقل معارف دینی و پایگاه اصلی تربیت علما و مبلغان، میتوانند نقشی مؤثر و پیشگام در ارتقای روابطعمومی اسلامی ایفا کنند. بر اساس این رویکرد، تقویت جایگاه روابطعمومی در ساختار نهادهای دینی و فرهنگی، مستلزم توجهی جدی به آموزش، هدایت و الگوپردازی در این عرصه است.
مدیر روابط عمومی و بینالملل حوزه علمیه خراسان افزود: در همین راستا، تربیت متخصصان روابطعمومی دینی، یکی از مأموریتهای مهم حوزههای علمیه به شمار میآید. تدوین و ارائه دورههای آموزشی تخصصی در زمینه روابطعمومی، ارتباطات رسانهای، سواد رسانهای و مقابله با جنگ نرم با رویکرد اسلامی، میتواند طلاب را برای ایفای نقش مؤثر در فضای رسانهای امروز آماده کند.
وی ادامه داد: این آموزشها باید تلفیقی از مباحث نظری برگرفته از قرآن کریم، سنت و سیره اهلبیت(علیهمالسلام) و نیز مهارتهای عملی همچون فن بیان، نویسندگی و مدیریت رسانه باشد.
حجتالاسلام معین خاطرنشان کرد: تلفیق دانش روز ارتباطات با معارف دینی، ضرورتی اجتنابناپذیر است. طلاب باید بیاموزند که چگونه مفاهیم نوین روابطعمومی را با مبانی دینی پیوند داده و محتوای غنی اسلامی را در قالبی جذاب، قابل فهم و متناسب با نیاز مخاطب امروز ارائه کنند.
وی افزود: در این میان، تبیین سیره عملی پیامبر اکرم(صلیاللهعلیهوآله) و ائمه اطهار(علیهمالسلام) به عنوان الگوهای برتر ارتباط و تعامل اجتماعی، میتواند پشتوانهای نظری و عملی برای شکلگیری روابطعمومی اسلامی باشد.
مدیر روابط عمومی و بینالملل حوزه علمیه خراسان اظهار کرد: از سوی دیگر، حوزههای علمیه میتوانند نقش هدایتگر و ناظر را برای نهادهای فرهنگی و تبلیغی ایفا کنند. ارائه مشاورههای تخصصی به سازمانها، مساجد، هیئتهای مذهبی و مراکز فرهنگی در زمینه بهبود شیوههای ارتباطی و ارتقای روابطعمومی، از جمله اقداماتی است که میتواند به انسجام و اثربخشی فعالیتهای دینی کمک کند.
وی ادامه داد: همچنین تدوین و ترویج منشور اخلاقی روابطعمومی بر پایه موازین اسلامی، میتواند چارچوبی روشن برای عملکرد نهادهای دینی و فرهنگی فراهم آورد.
حجتالاسلام معین با تأکید بر اینکه خود حوزههای علمیه نیز باید در عرصه روابطعمومی پیشگام و الگو باشند، گفت: آموزش مداوم و بهروزرسانی دانش و مهارتهای ارتباطی طلاب و فضلا در مواجهه با تحولات سریع دنیای رسانه و ارتباطات، از دیگر الزامات تحقق روابطعمومی اسلامی کارآمد است.
وی تأکید کرد: روز جهانی روابطعمومی و ارتباطات، یادآور رسالتی است که در ذات دین مبین اسلام نیز وجود دارد؛ رسالتی برای هدایت، روشنگری و خدمت به خلق. روابطعمومی اسلامی، فراتر از یک تخصص اداری، یک وظیفه الهی و اخلاقی است که بر پایه امانت، صداقت، حکمت و خدمت بنا شده است.
مدیر روابط عمومی و بینالملل حوزه علمیه خراسان خاطرنشان کرد: حوزههای علمیه با اتکا به گنجینه معارف اهلبیت(علیهمالسلام) و با بهکارگیری هوشمندانه ابزارهای نوین ارتباطی، میتوانند نقشی بیبدیل در ترویج این گفتمان اصیل و مقابله با چالشهای عصر ارتباطات ایفا کنند و جامعهای سالم، آگاه و متصل به سرچشمه هدایت بسازند.
نظر شما