حجتالاسلام محسن یوسفی، از مبلّغان شهرستان محمودآباد، در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه در ساری، با انتقاد از برخوردهای دوگانه در تحلیل واقعه جانشینی رسول خدا (ص) خاطرنشان کرد: انتصاب الهی امیرالمؤمنین علی (ع) تنها راه حل تناقضات تاریخی است.
نگرانی اطرافیان خلیفه دوم از بیسرپرست ماندن امت
حجتالاسلام یوسفی با اشاره به وقایع اواخر دوران خلافت عمر بن خطاب اظهار داشت: خلافت خلیفه دوم نزدیک به ده سال به طول انجامید، اما در روزهای پایانی عمر وی، زمزمههایی از سوی نزدیکان و اعضای خانواده او آغاز شد که نشاندهنده یک نگرانی عمیق از آینده سیاسی جامعه اسلامی بود. موضوع اصلی این نگرانیها، لزوم تعیین جانشین توسط خلیفه وقت برای جلوگیری از هرج و مرج پس از مرگ او بود.
وی با اشاره به گفتوگوی عبدالله بن عمر با پدرش ابراز داشت: عبدالله بن عمر، پسر ارشد خلیفه، با صراحت به پدرش هشدار داد که مردم نسبت به عدم تعیین جانشین از سوی او معترض هستند. او برای تقریب ذهن، از مثالی استفاده کرد و خاطرنشان کرد: «اگر تو چوپانی برای گلهات داشتی و آن چوپان بدون آنکه جایگزینی برای خود قرار دهد، گله را به حال خود رها میکرد، قطعاً او را مقصر میدانستی و میگفتی که حق تو را ضایع کرده است؛ حال آنکه سرپرستی مردم به مراتب مهمتر و حساستر از چوپانی شتر و گوسفند است.»
هشدار عایشه درباره وقوع فتنه در صورت نبود خلیفه
کارشناس دینی با بیان اینکه این نگرانی تنها محدود به فرزند خلیفه نبود، یادآور گردید: عایشه نیز در پیامی صریح از عبدالله بن عمر خواست تا به پدرش بگوید امت محمد (ص) را بدون سرپرست رها نکند. او در این پیام تأکید کرد که از وقوع فتنههای سهمگین در میان مسلمانان پس از مرگ خلیفه هراسان است و راه پیشگیری از این فتنه را تنها در تعیین جانشین میبیند.
حجتالاسلام یوسفی تصریح کرد: سالها بعد، معاویه بن ابیسفیان نیز هنگامی که قصد داشت فرزند فاسقش یزید را به عنوان خلیفه معرفی کند، از همین منطق بهره جست. وی با تأکید بر اینکه معاویه از «ترس رها شدن امت محمد(ص) مانند گله بیچوپان» سخن میگفت، نشان داد که این استدلال به یک رویه عمومی برای توجیه جانشینیهای انتصابی تبدیل شده بود.
تناقض آشکار در منطق «دایههای دلسوزتر از مادر»
مبلّغ شهرستان محمودآباد در سؤالی بنیادین ابراز داشت: اینک باید از پیروان فکری معاویه ها پرسید که آیا بر اساس این منطق، پیامبر اسلام (ص) برای خود جانشینی تعیین کردند یا خیر. اگر پاسخ مثبت باشد، پس چرا شما ابوبکر را خلیفه اول میخوانند، در حالی که خود معترفید پیامبر اسلام (ص) هیچگاه به صورت صریح او را به عنوان جانشین معرفی نکرد.
وی افزود: اگر پاسخ دهند که رسول خدا (ص) جانشینی معین نکرد، با تناقضی بزرگتر روبرو میشویم. چگونه ممکن است پیامبر مصطفی (ص) که عقل کل و دلسوزترین فرد برای امت بود، به این وظیفه حیاتی عمل نکرده باشد، اما دیگران به عنوان «دایههای دلسوزتر از مادر»، نگران زمین ماندن این امر خطیر و بیسرپرست ماندن امت باشند؟ این ادعا عملاً به معنای متهم کردن پیامبر خدا (ص) به کوتاهی در انجام وظیفه است.
نقد نظریه «انتخاب مردمی» در برابر «انتصاب الهی»
حجتالاسلام یوسفی با اشاره به شبهاتی که درباره دوگانه انتصاب و انتخاب مطرح میشود، تصریح کرد: ممکن است عدهای بگویند تعیین خلیفه از دو راه میسر است؛ یا انتصاب توسط مقام قبلی و یا انتخاب توسط مردم. آنها مدعیاند در مورد ابوبکر راه دوم طی شد، اما در مورد خلفای بعدی به راه اول رجوع شد.
وی در ردّ این شبهه تأکید کرد: در کلام عبدالله بن عمر و عایشه نکاتی وجود دارد که نشان میدهد از نظر آنها، مردم اصلاً صلاحیت انتخاب خلیفه را ندارند. کارشناس دینی افزود: اگر انتخاب مردم روشی صحیح و شرعی بود، هرگز پسر عمر به پدرش نمیگفت که در صورت عدم تعیین جانشین، خداوند تو را بازخواست خواهد کرد. این جمله نشان میدهد که «تعیین جانشین» از دیدگاه آنها یک «وظیفه شرعی و واجب» برای حاکم وقت بوده است، نه یک حق انتخابی برای توده مردم.
غدیر؛ تجلی عمل به وظیفه آسمانی توسط پیامبر(ص)
مبلّغ شهرستان محمودآباد با تأکید بر موضع تشیع یادآور گردید: شیعه معتقد است پیامبر اکرم(ص) هرگز این وظیفه الهی را ترک نکردند. ایشان به دستور پروردگار، در واقعه عظیم غدیر خم و در مناسبتهای متعدد دیگر، شخصیتی همچون علی بن ابیطالب(ع) را که مظهر علم محض و نور خالص بود، به عنوان جانشین معرفی کردند.
حجتالاسلام محسن یوسفی ابراز داشت: افسوس که سقیفهنشینان با نادیده گرفتن این نصب الهی، علم و نور را کنار گذاشتند و جهل و ظلمت را جایگزین کردند. وی با استناد به سخنان عایشه که از وقوع فتنه در صورت عدم تعیین خلیفه هراسان بود، تصریح کرد: این سخنان در واقع تأیید ضمنی این مطلب است که واگذاری انتخاب به مردم، ذاتاً فتنهخیز است و تنها راه رهایی از فتنه، گردن نهادن به انتصاب الهی است که در غدیر متجلی شد.
نتیجهگیری از بنبستهای تاریخی
کارشناس دینی تأکید کرد: مطالعه دقیق منابع اهل سنت از جمله سنن بیهقی، صحیح مسلم و تاریخ طبری نشان میدهد که حتی نزدیکان خلفا نیز بر لزوم انتصاب جانشین تأکید داشتند. لذا ادعای اینکه پیامبر(ص) امت را رها کرده، با هیچ منطق عقلی و نقلی سازگار نیست.
وی با بیان اینکه حقیقت غدیر متمم نور وحی است، خاطرنشان کرد: اگر امروز جوامع اسلامی با چالشهای گوناگون روبرو هستند، ریشه در همان انحرافی دارد که در صدر اسلام رخ داد و طی آن، سرپرستی الهی جای خود را به مناسبات سیاسی و سلیقهای داد. وی تصریح کرد که بازگشت به منطق غدیر، تنها راه وحدت و عزت دوباره امت اسلام خواهد بود.
نظر شما