به گزارش خبرگزاری حوزه، در بررسیهای صورتگرفته بر کتاب «نجوم و در قرآن» نوشته سید عیسی مسترحمی، به سفارش مرکز مطالعات و پاسخ گویی به شبهات حوزه های علمیه، فصلی کلیدی از «چالش قرآن و نجوم در تعیین زمان عروج» به عنوان یک خبرعلمی مهم برجسته شده است.
به گزارش خبر گزاری حوزه ،این بخش، نه تنها به دهها سال شبههافکنی در موردِ زمانبندیِ وقایعِ کیهانی در قرآن پاسخ میدهد، بلکه الگویی عملی از «پاسخگویی علمی به پرسشهای پیچیده» را به نمایش میگذارد.
گامهای علمی در حل چالش «زمان عروج»
۱. شناسایی دقیق «شبهه»
کتاب با دقت، شبههای که پیرامونِ "تصریح نکردن قرآن به حرکت زمین" و "تعیین دقیق زمان وقایع کیهانی" را شناسایی میکند ونه تنها این شبهه را انکار نمیکند، بلکه آن را به عنوان یک «چالش علمی» در برابرِ پژوهشگر قرار میدهد.
۲. نقدِ «روششناسیِ تفسیریِ ناکارآمد»
بخش اول این فصل به «بررسی و نقد دیدگاههای تفسیری» اختصاص دارد. این بدان معناست که نویسنده ابتدا به سراغِ تفاسیرِ موجود رفته و به صورتِ نظاممند، روشهایی را که در تعیینِ زمانِ وقایعِ کیهانی (مانند زمانِ عروج یا مراحلِ آفرینش) به کار رفته، مورد ارزیابی قرار داده است. یعنی: نخست، نقدِ ابزارِ حلِ مسئله، سپس حلِ مسئله. این رویکرد، متفکران را از گرفتار شدن در دامِ تفسیرهایِ جزمی و فاقدِ پشتوانه علمی باز میدارد.
۳. استناد به «علمِ زبان و نجوم»
نویسنده برای پاسخ به چالش «زمان عروج»، صرفاً به متونِ تفسیریِ قدیم اکتفا نمیکند، بلکه از «دو ابزارِ علمیِ قوی» بهره میبرد:
* الف) علومِ زبانی و ادبی: تحلیلِ دقیقِ واژگان، تعابیر و سیاقِ نزولِ آیات، کمک میکند تا بفهمیم قرآن در مقامِ بیانِ "حقایقِ هدایتی" است، نه "دایرهالمعارفِ نجومی".
* ب) نجومِ معاصر: با ارجاع به مفاهیمی چون «نسبیتِ زمان» (در مبحثِ مراحلِ آفرینش)، «مقیاسهایِ زمانیِ کیهان» و «حرکتِ زمین»، نشان میدهد که چرا قرآن در موردِ زمانِ دقیقِ برخی وقایع، «سکوت» کرده است؛ چرا که درکِ آن زمانها، در عصرِ نزول، فراتر از دانشِ بشری بوده و بیانِ آن، هدفِ اصلیِ وحی (هدایتِ انسان) را تحتالشعاع قرار میداده است.
۴. ارائه «قواعدِ نوین» برای تفسیرِ علمیِ قرآن
این بخش از کتاب، به جای ارائه یک «پاسخِ نهایی» به یک شبهه، در واقع «قواعدِ پژوهشی» جدیدی را معرفی میکند. این قواعد بر مبنایِ:
* پرهیز از «تطبیقِ شتابزده» یعنی عجله نکردن برای یافتنِ مصداقِ علمیِ هر آیه.
* درکِ «نسبی بودنِ زمان» و «بافتِ تاریخیِ نزول»فهمِ اینکه مفاهیمِ زمانی در طولِ تاریخ و با پیشرفتِ علم، تغییر ماهیت دادهاند.
* اذعان به «محدودیتِ دانشِ بشری» در برخی ابعاد پذیرشِ اینکه برخی مفاهیمِ کیهانی، فراتر از درکِ حتی علمِ امروزِ ما هستند.
کتاب «نجوم شناسی در قرآن»، با این رویکردِ نشان میدهد «هدایت» هدفِ اصلیِ قرآن است، بنابراین، "سکوتِ قرآن" در موردِ زمانِ دقیقِ برخی وقایعِ کیهانی، نه یک ضعف، بلکه نشانه فهمِ عمیقِ هدفیِ قرآن است.
علاقه مندان برای تهیه این کتاب خواندنی به درگاه موسسه نشر حوزه های علمیه https://nashrehowzeh.ir/p/d/92 یا به نشانی قم خیابان معلم، جنب بیت امام خمینی(ره)، موسسه انتشارات حوزه های علمیه مراجعه کنند. شماره تماس ۰۹۳۸۷۹۲۴۲۲۹ پاسخ گوی کتاب دوستان است.
نظر شما