به گزارش خبرگزاری حوزه، در میان رهبران جهان معاصر، «جامعیت شخصیت» و پیوند میان ابعاد متضادی چون فقه، سیاست، هنر و عرفان، کیمیایی است که شخصیت آیتالله خامنهای را به پدیدهای استثنایی و قطب فکری میلیونها مسلمان بدل کرده است. تبیین این ویژگیهای در هم تنیده، نه تنها یک ضرورت تاریخی، بلکه پاسخی بنیادین به ابهامات پیرامون نفوذ معنوی ایشان در سراسر جهان است. متن پیشرو که به واکاوی این ابعاد علمی و معنوی میپردازد، در پنجاهمین شماره نشریه «شبهات» (وابسته به مرکز ملی پاسخگویی به شبهات دینی) منتشر شده است.
جامعیت علمی و معنوی رهبری
جامعیت علمی و معنوی رهبری در میان شخصیت های اسلامی معاصر کمتر چهره ای را می توان یافت که به اندازه آیت الله خامنه ای اینچنین در هم آمیختگی شگفت انگیزی از اضداد را در خود جمع کرده باشد؛ هم فقیهی است که استنباطات عمیق اصولی را با نیازهای حکمرانی نوین گره می زند و هم عارفی است که سلوک را در متن مسئولیت پذیری اجتماعی تعریف می کند هم ادیبی مسلط بر ظرایف شعر فارسی و عربی است و هم راهبردی هوشمند که مواضع سیاسی اش با زبانی ادبی و نماد پردازانه به دل های میلیون ها انسان در سراسر جهان اسلام نفوذ میکند. این جامعیت کم نظیر چیزی فراتر از یک صفت فردی است؛ او را به پدیده ای بینظیر در تاریخ معاصر اسلام تبدیل کرده که برای صدها میلیون مسلمان از هند و پاکستان تا عراق و یمن و افغانستان نه فقط یک رهبر سیاسی، بلکه قطبی معنوی و مرجعی فکری است که سخنش در مساجد و محافل علمی جهان اسلام، چونان طنین یک حقیقت غایب تکرار و تفسیر می شود.
مسیر فقاهت او از زندان های رژیم پهلوی گذشت و همین تجربه زیسته فقه را از یک دانش انتزاعی به ابزاری برای حل معضلات جوامع اسلامی مبدل ساخت؛ فقهی که او آن را فقه معیشت می نامید و در آن پاسخ گویی به پرسش های مستحدثه یک جامعه مدرن را به چشم یک تکلیف شرعی می نگریست.
در کنار این تسلط شگفت انگیز او برادبیات به مواضع و بیانیه هایش کیفیتی خاص می بخشد که مرزهای زبان را در می نوردد و مفاهیم عمیق سیاسی و اخلاقی را در قالبی هنرمندانه به گوش جهانیان می رساند؛ زبانی که برای یک مسلمان عرب زبان در لبنان همان اندازه آشنا و دل نشین است که برای یک فارسی زبان در خراسان از دل این تلفیق نادر میان دانش و هنر و سیاست و معنویت نگاهی تاریخی پدید آمده که جریان زندگی ائمه اطهار رانه به مشا به رویدادهای پراکنده، بلکه همچون یک کلان روایت راهبردی برای امت اسلامی ترسیم می کند و این نگاه تمدنی امروز به چارچوبی مرجع برای جنبش های اسلامی و جریان های مقاومت در سراسر جهان بدل شده است. شاید عمیق ترین لایه شخصیت این مرد بزرگ عرفان متعهدی باشد که در آن خلوت معنوی با حضور پرخطر در میدان سیاست پیوند خورده عرفانی که برای پیروانش در قاره های مختلف الگویی از زیستن در عینیت تاریخ است؛ زیستنی که در آن عبادت راستین مسئولیت پذیری در قبال سرنوشت امت اسلامی و نه گریز از آن معنا می یابد.
این همان ویژگی نادری است که او را از بسیاری از عارفان عزلت گزین و از بسیاری از سیاست مداران خشک و بی روحیه جدا می کند و به شخصیتی فراتر از زمان و مکان بدل می سازد مردی که صدها میلیون دل بی آنکه او را از نزدیک دیده باشند با سخنش گره خورده و نامش یادآور امیدی است برای جهان تشنه عدالت اسلام.
نظر شما