به گزارش سرویس بینالملل خبرگزاری حوزه به نقل از اسلامی آنالیز، اندیشکده مطالعات امنیت ملی رژیم صهیونیستی (INSS) در گزارشی با بررسی تحولات سه سال گذشته پس از عملیات هفتم اکتبر ۲۰۲۳، اعلام کرد رژیم صهیونیستی در شرایطی قرار گرفته که همزمان با جنگ در چند جبهه، با مجموعهای از تهدیدهای داخلی و خارجی روبهرو است.
روزنامه «المیادین» در تحلیلی از این گزارش نوشت تقریباً همه جریانهای سیاسی و امنیتی رژیم صهیونیستی بر این باورند این رژیم وارد مرحلهای جدید از تحولات امنیتی، سیاسی و اقتصادی شده است. رویارویی با ایران و محور مقاومت، تحولات منطقه غرب آسیا، افزایش فشارهای بینالمللی و بحرانهای داخلی، پرسشهای تازهای درباره آینده اسرائیل و مسیر آن در دهه پیشرو ایجاد کرده است.
برگزاری کنفرانس امنیت ملی اسرائیل
در همین چارچوب، روزنامه «یدیعوت آحارونوت» با همکاری اندیشکده مطالعات امنیت ملی، در ۲۷ ژوئیه ۲۰۲۶ (۵ مرداد ۱۴۰۵) کنفرانس امنیت ملی را با حضور سیاستمداران، فرماندهان نظامی و امنیتی، پژوهشگران و کارشناسان برگزار کرد.
تمرکز اصلی این نشست، ارائه نخستین نتایج پروژه «شاخص تهدیدهای اسرائیل» بود؛ پژوهشی که نتایج یک نظرسنجی سراسری را با دیدگاههای بیش از یکصد کارشناس در حوزههای امنیت، سیاست، اقتصاد و جامعه تلفیق کرده است.
این مطالعه، تصویری از مهمترین تهدیدهای پیش روی رژیم صهیونیستی ارائه میدهد؛ از جمله ایران، تحولات فلسطین، جایگاه بینالمللی اسرائیل، تابآوری داخلی و چالشهای اقتصادی.
اسرائیل در دورهای «بسیار حساس»
برگزارکنندگان کنفرانس تأکید کردند این نشست در مقطعی «بسیار حساس» برگزار شده است.
در این ارزیابی آمده است طی سه سال گذشته، علاوه بر شرایط امنیتی پرتنش، دور تازهای از رویاروییهای متقابل با ایران نیز آغاز شده و همزمان، جبهه شمالی با حزبالله، تحولات غزه، افزایش تنشها در کرانه باختری، تهدیدهای یمن و نقش ترکیه نیز به چالشهای امنیتی اسرائیل افزوده شده است.
به این مجموعه باید انتخابات سرنوشتساز داخلی را نیز افزود؛ موضوعی که از نگاه برگزارکنندگان کنفرانس، چشمانداز دستیابی به صلح در آینده نزدیک را بسیار دور از دسترس نشان میدهد.
تهدیدهای جدید و تغییر ماهیت تهدیدهای قدیمی
این کنفرانس با طرح این پرسش آغاز شد که «محیط تهدیدهای اسرائیل در سال ۲۰۲۶ چگونه خواهد بود؟»
بر اساس گزارش اندیشکده، اسرائیل در سالهای اخیر با مجموعهای از بحرانهای بیسابقه روبهرو بوده است؛ بحرانهایی که از اختلافات داخلی بر سر هویت رژیم آغاز شد، با عملیات هفتم اکتبر ادامه یافت و سپس به جنگی چندجبههای و تحولات گسترده منطقهای انجامید.
در نتیجه این روند، تهدیدهای جدیدی شکل گرفته، ماهیت تهدیدهای پیشین تغییر کرده و ارتباط میان آنها نیز پیچیدهتر شده است.
برای ترسیم این نقشه تهدید، اندیشکده مطالعات امنیت ملی پژوهشی گسترده با مشارکت حدود هزار شهروند اسرائیلی و نزدیک به ۱۵۰ کارشناس انجام داد.
شرکتکنندگان ۱۴ سناریوی مختلف را نهتنها از نظر میزان خطر، بلکه از لحاظ احتمال وقوع و حجم خسارت احتمالی ارزیابی کردند و از آنان خواسته شد چهار سناریویی را که طی پنج سال آینده بیشترین تهدید را برای رژیم صهیونیستی ایجاد میکنند، انتخاب کنند.
چهار تهدید اصلی اسرائیل
نتایج این پژوهش نشان میدهد برخلاف گذشته، دیگر نمیتوان تنها یک تهدید اصلی برای رژیم صهیونیستی برشمرد؛ بلکه مجموعهای از تهدیدهای درهمتنیده، یکدیگر را تقویت کرده و وضعیت امنیتی این رژیم را پیچیدهتر ساختهاند.
بر اساس نتایج این ارزیابی، چهار تهدید اصلی پیش روی اسرائیل عبارتاند از:
بروز درگیریهای شدید میان گروهها و طیفهای مختلف جامعه اسرائیل (۳۹ درصد).
دستیابی ایران به سلاح هستهای (۳۹ درصد).
حمله گسترده موشکی به جبهه داخلی اسرائیل (۳۵ درصد).
تضعیف ساختار دموکراتیک دولت اسرائیل (۳۱ درصد).
در این میان، دو تهدید منشأ خارجی و دو تهدید منشأ داخلی دارند. با این حال، پژوهشگران تأکید میکنند شدت تهدید تنها یکی از معیارهای ارزیابی است و برای شناخت دقیق وضعیت باید احتمال وقوع هر تهدید و میزان خسارت احتمالی آن نیز در نظر گرفته شود.
ایران، آمریکا و بحران داخلی؛ سه محور اصلی نگرانی
بر اساس یافتههای این گزارش، سه موضوع بیش از دیگر تهدیدها مورد توجه قرار گرفته است که نشان میدهد امنیت ملی اسرائیل دیگر صرفاً به توان نظامی وابسته نیست.
سناریوی دستیابی ایران به سلاح هستهای همچنان مهمترین تهدید نظامی تلقی میشود؛ بهگونهای که ۳۹ درصد از شرکتکنندگان آن را در میان سه تهدید اصلی قرار دادهاند، ۴۳ درصد احتمال وقوع آن را بالا دانسته و ۶۷ درصد معتقدند تحقق این سناریو خسارت بسیار سنگینی به اسرائیل وارد خواهد کرد.
در کنار آن، احتمال کاهش یا از دست رفتن حمایت ایالات متحده نیز به یکی از نگرانیهای مهم تبدیل شده است. طبق این گزارش، تنها طی چند ماه، شمار افرادی که وقوع چنین سناریویی را محتمل میدانند، از ۱۳ درصد به ۲۶ درصد افزایش یافته است. همچنین نزدیک به دو سوم پاسخدهندگان بر این باورند که قطع حمایت آمریکا پیامدهای بسیار سنگینی برای اسرائیل خواهد داشت.
از سوی دیگر، آسیب به ساختار دموکراتیک رژیم صهیونیستی نیز به عنوان یکی از ارکان اصلی امنیت داخلی مطرح شده است. نزدیک به یکسوم شرکتکنندگان این موضوع را در میان مهمترین تهدیدها قرار دادهاند، ۶۸ درصد پیامدهای آن را بسیار جدی ارزیابی کرده و ۷۶ درصد معتقدند اسرائیل آمادگی کافی برای مقابله با چنین بحرانی را ندارد.
تفاوت نگاه افکار عمومی و کارشناسان
این گزارش همچنین نشان میدهد میان برداشت افکار عمومی و ارزیابی کارشناسان امنیتی تفاوت محسوسی وجود دارد.
افکار عمومی بیش از همه بر تهدیدهای فوری و امنیتی تمرکز دارد، اما کارشناسان، تهدیدهای بلندمدتی را که بر انسجام اجتماعی، نظام حکمرانی و جایگاه بینالمللی اسرائیل اثر میگذارند، مهمتر میدانند.
نقشه تهدیدهای اسرائیل
پژوهشگران در جمعبندی این مطالعه تأکید کردهاند دیگر پرسش اصلی این نیست که «بزرگترین تهدید اسرائیل چیست؟» بلکه باید پرسید: «اگر چند تهدید بهطور همزمان رخ دهند، چه اتفاقی خواهد افتاد؟»
به اعتقاد آنان، این پژوهش صرفاً فهرستی از تهدیدها نیست، بلکه «نقشهای از تهدیدهای پیش روی اسرائیل» است که نشان میدهد بحرانهای مختلف چگونه یکدیگر را تشدید میکنند.
در همین راستا، یووال ایلون، سرتیپ بازنشسته و پژوهشگر ارشد اندیشکده مطالعات امنیت ملی، با اشاره به نتایج این تحقیق گفت: محیط تهدیدهای اسرائیل بسیار پیچیده است و نمیتوان آن را به یک خطر واحد تقلیل داد؛ زیرا آنچه بیش از همه موجب نگرانی شده، همزمانی تهدیدهای داخلی با احتمال کاهش حمایت بینالمللی، بهویژه از سوی ایالات متحده، از رژیم صهیونیستی است.
نظر شما