به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه از مشهد، حجتالاسلام والمسلمین احمد مروی، تولیت آستان قدس رضوی، امروز شنبه ۱۷ مردادماه در آیین رونمایی از ( کتاب گاه گمشدگان؛ روایتهایی از مواجهه با امام رضا(ع)) که در سالن همایشهای سازمان علمی و فرهنگی آستان قدس رضوی برگزار شد، با خیرمقدم به نویسندگان، هنرمندان و اهالی قلم، اظهار کرد: توجه به روایت و داستان در انتقال مفاهیم دینی، ریشه در آموزههای قرآن کریم دارد و در بسیاری از سورههای قرآن، داستان زندگی پیامبران الهی برای هدایت و تربیت انسان بیان شده است.
وی با اشاره به تکرار داستان حضرت موسی(ع) و فرعون در سورههای مختلف قرآن افزود: داستان حضرت موسی(ع) تنها در سوره قصص مطرح نشده، بلکه در سورههایی همچون طه، بقره و بخشهای دیگری از قرآن کریم نیز به آن پرداخته شده است؛ همچنین سوره یوسف(ع) به صورت گسترده سرگذشت این پیامبر الهی را روایت میکند.
تولیت آستان قدس رضوی تصریح کرد: قرآن کریم کتاب داستان نیست، اما خداوند متعال که خالق انسان و آگاه به فطرت و ذائقه اوست، از ظرفیت داستان برای انتقال و تثبیت مفاهیم صحیح استفاده کرده است؛ زیرا انسان بسیاری از مفاهیم را هنگامی که در قالب روایت و داستان دریافت میکند، بهتر میفهمد و مدت بیشتری در ذهن خود حفظ میکند.
حجت الاسلام والمسلمین مروی با بیان اینکه ماندگاری پیام در قالبهای هنری بیشتر است، ادامه داد: شعر نیز از جمله قالبهایی است که به دلیل ساختار خاص خود، قابلیت ماندگاری و حفظ شدن در حافظه انسان را دارد، در حالی که حتی یک متن ادبی بسیار فاخر و ارزشمند ممکن است به آسانی در ذهن باقی نماند و حفظ کردن آن دشوار باشد.
وی با اشاره به ظرفیت آثار ادبی فاخر در انتقال مفاهیم گفت: در تاریخ ادبیات معاصر و گذشته، آثار ارزشمند و برجستهای توسط نویسندگان مختلف خلق شده است، اما تفاوت مهم شعر و متن در این است که شعر به دلیل ساختار و موسیقی خاص خود، قابلیت بیشتری برای حفظ شدن و انتقال سینهبهسینه دارد.
تولیت آستان قدس رضوی افزود: هنگامی که یک مفهوم، پیام یا آموزه در قالب داستان، شعر و روایت بیان شود، این مفهوم در جان و ذهن انسان جای میگیرد و اثرگذاری آن افزایش پیدا میکند؛ از همین رو شعر و روایت در تاریخ اسلام نیز جایگاه بسیار بلندی داشته است.
وی با اشاره به توجه ائمه اطهار(ع) به شاعران و شعر متعهد اظهار کرد: در تاریخ اسلام نمونههای فراوانی وجود دارد که ائمه اطهار(ع) از شاعران حمایت و آنان را مورد تکریم قرار دادهاند؛ چراکه میدانستند وقتی مفاهیم دینی و معارف اهلبیت(ع) در قالب شعر بیان شود، قابلیت ماندگاری بیشتری در حافظه مخاطبان خواهد داشت.
حجت الاسلام والمسلمین مروی تأکید کرد: استفاده از ظرفیت شعر، داستان، رمان و ادبیات برای انتقال مفاهیم دینی، تنها یک انتخاب هنری نیست، بلکه روشی مؤثر برای ماندگار کردن پیامها، ارزشها و معارف در ذهن نسلهای مختلف است.
وی در ادامه با اشاره به اهتمام رهبر معظم انقلاب به شعر و ادبیات گفت: یکی از موضوعاتی که رهبر معظم انقلاب همواره بر آن اهتمام جدی داشتهاند، ارتباط با شاعران، نویسندگان، هنرمندان و اهل ذوق بوده است؛ دیدارهای مستمر ایشان با شاعران، بهویژه دیدارهای سالانه در نیمه ماه مبارک رمضان، نشان میدهد که این جلسات صرفاً برای تفنن و تنوع نبوده است.
تولیت آستان قدس رضوی خاطرنشان کرد: اگر هدف از این دیدارها صرفاً تفنن بود، استمرار آن برای سالهای طولانی معنا نداشت؛ بلکه این استمرار ناشی از شناخت عمیق رهبر معظم انقلاب از ظرفیت شعر، ادبیات و هنر برای فرهنگسازی و انتقال مفاهیم به جامعه است.
وی ادامه داد: رهبر معظم انقلاب در این دیدارها علاوه بر قدردانی و ارزشگذاری برای شاعران و نویسندگان، به جریان ادبیات جهت میدادند و اهمیت و جایگاه این ظرفیت فرهنگی را مورد توجه قرار میدادند.
حجت الاسلام والمسلمین مروی همچنین با اشاره به اهتمام رهبر معظم انقلاب به مطالعه و تقریظ بر کتابهای خاطرات رزمندگان و شهدا اظهار کرد: توجه ایشان به این آثار نیز از همین نگاه سرچشمه میگیرد که فرهنگ ایثار، مقاومت، جهاد و شهادت باید از طریق کتاب، خاطره، داستان و رمان زنده بماند و به نسلهای آینده منتقل شود.
وی تصریح کرد: بسیاری از تجربههای ارزشمند نسلهای گذشته اگر ثبت و روایت نشوند، با گذشت زمان از حافظه جامعه فاصله میگیرند؛ اما ادبیات و روایت میتواند این فاصله را از بین ببرد و تجربههای تاریخی، معنوی و فرهنگی را برای نسلهای بعدی حفظ کند.
تولیت آستان قدس رضوی با تأکید بر نقش نویسندگان و هنرمندان در این عرصه گفت: اهل قلم با بهرهگیری از داستان، رمان، شعر و سایر قالبهای هنری میتوانند خاطرات، ارزشها و تجربههای معنوی مردم را از خطر فراموشی نجات دهند و آنها را به سرمایهای ماندگار برای جامعه تبدیل کنند.
اهل قلم؛ روایتگر گوهرهای پنهان تجربه زائران امام رضا(ع)
حجتالاسلام والمسلمین مروی با اشاره به موضوع این اثر و ظرفیت تجربههای زائران امام رضا(ع) اظهار کرد: زائرانی که به حرم مطهر رضوی مشرف میشوند، هر کدام خاطرات، تجربهها و حالات معنوی ویژهای دارند که میتواند دستمایه تولید آثار ارزشمند ادبی و هنری قرار گیرد.
وی افزود: هر زائر در این مکان قدسی ممکن است با صحنهای مواجه شود، خاطرهای داشته باشد یا تجربهای معنوی پیدا کند که ارزش ثبت و روایت دارد؛ وظیفه اهل قلم این است که این گوهرهای پنهان را از دل تجربههای مردم استخراج کنند و آنها را به زبان هنر و ادبیات در اختیار جامعه قرار دهند.
حجت الاسلام والمسلمین مروی با تأکید بر اینکه حرم مطهر رضوی سرشار از تجربههای معنوی است، گفت: کرامت را نباید تنها در اتفاقات خارقالعاده جستوجو کرد؛ بلکه خود حضور عاشقانه مردم در این بارگاه جلوهای از کرامت است.
تولیت آستان قدس رضوی با اشاره به برداشت برخی افراد از مفهوم کرامت اظهار کرد: گاهی افراد هنگام سخن گفتن از کرامات امام رضا(ع)، انتظار دارند نمونههایی مانند شفای بیماری یا وقوع یک اتفاق خارقالعاده برای آنان نقل شود، در حالی که نگاه عمیقتر به کرامت، ابعاد گستردهتری دارد.
وی تصریح کرد: اینکه انسانها با وجود هزینههای سفر، دشواریهای مسیر و مشکلات زندگی، از نقاط مختلف خود را به حرم مطهر امام رضا(ع) میرسانند و با وجود همه سختیها از زیارت خسته نمیشوند، خود حقیقتی ارزشمند و جلوهای از کرامت است.
حجت الاسلام والمسلمین مروی ادامه داد: زائری ممکن است با توجه به امکانات و شرایط زندگی خود هر ماه، هر سال یا حتی پس از چند سال امکان تشرف پیدا کند، اما در فاصلهای که نمیتواند به مشهد بیاید، دل او همچنان در حرم امام رضا(ع) است و محبت و دلبستگی او به این بارگاه قطع نمیشود.
وی افزود: باید درباره این دلدادگی و این سؤال که چه حقیقتی دلهای انسانها را اینگونه متوجه و مجذوب امام رضا(ع) کرده است، تأمل و تحقیق کرد؛ پاسخ به همین پرسشها میتواند موضوع آثار ارزشمند ادبی و فرهنگی باشد.
تولیت آستان قدس رضوی وظیفه نویسندگان را کشف و معرفی تجربههای معنوی مردم دانست و گفت: در حرم مطهر رضوی گوهرهای فراوانی وجود دارد که نیازمند نگاه دقیق و گوهرشناسانه اهل قلم است.
وی خطاب به نویسندگان و هنرمندان حاضر در این مراسم بیان کرد: شما باید این تجربهها را ببینید، بشنوید و کشف کنید و سپس آنها را در قالب کتاب، داستان، رمان و دیگر قالبهای هنری به جامعه عرضه کنید.
حجت الاسلام والمسلمین مروی با بیان اینکه این کار آسان نیست، نخستین شرط موفقیت در آن را برخورداری خود نویسنده از معرفت دانست و گفت: کسی که میخواهد گوهر را از میان تجربههای مردم استخراج کند، ابتدا باید خودش گوهرشناس باشد.
وی برای تبیین این موضوع به مثال معدن طلا اشاره کرد و افزود: همانگونه که فردی که برای استخراج طلا به معدن میرود باید طلا را بشناسد تا سنگ ارزشمند را از سنگهای معمولی تشخیص دهد، نویسنده نیز باید شناخت و معرفت لازم نسبت به امام، امامت و معارف اهلبیت(ع) داشته باشد تا بتواند گوهرهای معنوی را از میان خاطرات و تجربههای مردم شناسایی کند.
تولیت آستان قدس رضوی خاطرنشان کرد: اگر نویسنده شناخت کافی نداشته باشد، ممکن است یک تجربه ارزشمند معنوی در برابر چشمان او قرار گیرد، اما به دلیل ناآگاهی، آن را مانند سنگی معمولی ببیند و از کنار آن عبور کند.
وی تأکید کرد: نویسندهای که در حوزه معارف رضوی قلم میزند، باید نسبت به موضوع خود معرفت داشته باشد تا بتواند ارزش واقعی تجربههای زائران را تشخیص دهد و آن را درست و اثرگذار به مخاطب منتقل کند.
حجت الاسلام والمسلمین مروی در ادامه گفت: این مسئولیت تنها به کشف تجربههای معنوی محدود نمیشود، بلکه نویسنده باید در مرحله روایت نیز دقت کند و به مخاطب معرفت بدهد؛ چراکه بیان صرف احساسات، اگرچه میتواند تأثیرگذار باشد، اما برای ماندگاری و تعمیق پیام کافی نیست.
وی افزود: خاطرات و تجربههای معنوی زائران باید به گونهای روایت شود که مخاطب در کنار احساس، آگاهی و شناخت نیز به دست آورد و بتواند معنای عمیق این تجربه را درک کند.
تولیت آستان قدس رضوی تصریح کرد: همانطور که کاشف گوهر باید گوهرشناس باشد، مخاطبی که قرار است این اثر را دریافت کند نیز باید به سطحی از معرفت برسد که ارزش گوهر ارائهشده را بشناسد؛ بنابراین آثار ادبی حوزه رضوی باید هم در مرحله تولید و هم در مرحله انتقال، پیوست معرفتی داشته باشند.
وی خاطرنشان کرد: اگر مخاطب تفاوت میان گوهر و سنگ معمولی را نداند،ممکن است ارزشمندترین حقیقت را نادیده بگیرد؛ از این رو وظیفه اهل قلم، علاوه بر روایت تجربههای مردم، کمک به ارتقای معرفت جامعه و تربیت مخاطب آگاه و گوهرشناس است.
روایت کرامات رضوی باید با عمق معرفتی همراه باشد
تولیت آستان قدس رضوی با تأکید بر ضرورت تعمیق معرفت مخاطبان گفت: نویسنده آثار رضوی باید علاوه بر کشف تجربههای معنوی، زمینه فهم عمیقتر مخاطب از معارف اهلبیت(ع) را فراهم کند.
حجتالاسلام والمسلمین مروی اظهار کرد: یکی از مهمترین نکاتی که در روایت تجربههای معنوی زائران باید مورد توجه قرار گیرد، این است که این روایتها صرفاً به بیان احساسات محدود نشود، بلکه باید همراه با آگاهی، معرفت و عمقبخشی به مخاطب باشد.
وی افزود: اگر قرار است خاطرهای از کرامت، زیارت یا تجربه معنوی یک زائر روایت شود، باید به گونهای بیان شود که مخاطب علاوه بر تأثر و احساس، به درک و شناخت بیشتری نسبت به امام رضا(ع)، مقام امامت و معارف اهلبیت(ع) دست پیدا کند.
حجت الاسلام والمسلمین مروی با اشاره به توصیههای رهبر معظم انقلاب درباره ارتباط با نسل جوان گفت: جامعه، بهویژه جوانان، نیازمند تربیت عمیق و برخورداری از قدرت تحلیل هستند، نه صرفاً دریافت پاسخهای آماده.
تولیت آستان قدس رضوی با اشاره به توصیه رهبر معظم انقلاب به روحانیون و افرادی که نقش هدایت و مرجعیت اجتماعی دارند، تصریح کرد: یکی از تأکیدات مهم ایشان این بوده است که در ارتباط با مردم و بهخصوص نسل جوان، باید به آنان عمق داد و سطح معرفتشان را افزایش داد.
وی ادامه داد: در مسائل مختلف اجتماعی و سیاسی نیز نباید صرفاً تحلیل آماده را در اختیار مخاطب قرار داد، بلکه باید او را به گونهای تربیت کرد که قدرت تحلیل پیدا کند و بتواند در شرایط مختلف، مسیر درست را تشخیص دهد.
حجت الاسلام والمسلمین مروی خاطرنشان کرد: این موضوع درباره آثار فرهنگی و ادبی رضوی نیز اهمیت دارد. نویسنده باید اثری تولید کند که مخاطب را تنها برای لحظاتی تحت تأثیر قرار ندهد، بلکه زمینه رشد معرفتی و فکری او را فراهم کند.
وی افزود: اگر مخاطب پس از خواندن یک داستان یا خاطره درباره امام رضا(ع)، احساس محبت بیشتری نسبت به حضرت پیدا کند و در کنار آن، شناخت و معرفت او نیز افزایش یابد، آن اثر توانسته است به هدف اصلی خود دست پیدا کند.
تولیت آستان قدس رضوی، قلم در مسیر معرفی اهلبیت(ع) را سرمایهای ارزشمند دانست و گفت: گاهی یک شعر، داستان یا کتاب میتواند زمینه تغییر مسیر زندگی یک انسان را فراهم کند.
حجت الاسلام والمسلمین مروی با اشاره به اهمیت هدایت و تربیت انسانها اظهار کرد: نویسندگان و هنرمندان باید بدانند که کاری که انجام میدهند تنها تولید یک اثر فرهنگی نیست؛ بلکه ممکن است نتیجه یک اثر، تغییر نگاه و مسیر زندگی یک انسان باشد.
وی با استناد به روایتی درباره اهمیت هدایت انسانها افزود: در آموزههای دینی، هدایت حتی یک انسان چنان ارزشمند دانسته شده که ارزش آن از آنچه خورشید بر آن میتابد بیشتر است.
تولیت آستان قدس رضوی ادامه داد: پیامبر اکرم(ص) هنگام اعزام امیرالمؤمنین حضرت علی(ع) برای دعوت مردم به اسلام، بر اهمیت هدایت انسانها تأکید کردند و این نشان میدهد که هدایت و تربیت یک انسان، از ارزشمندترین اقدامات در مسیر رسالت دینی است.
وی تصریح کرد: نویسندهای که بتواند با یک کتاب، داستان، شعر یا اثر هنری دل یک انسان را به سمت هدایت، نور، سعادت، اخلاق و تربیت سوق دهد، کار بزرگی انجام داده است.
حجت الاسلام والمسلمین مروی با بیان اینکه ارزش واقعی قلم در تأثیر آن بر انسانهاست، خاطرنشان کرد: ممکن است یک اثر از نظر ظاهری تنها یک کتاب یا داستان باشد، اما اگر بتواند محبت انسان را نسبت به اولیای الهی افزایش دهد و او را به مسیر اخلاق و معنویت نزدیک کند، ارزش آن بسیار فراتر از ظاهر اثر خواهد بود.
وی خطاب به نویسندگان و هنرمندان حوزه رضوی گفت: قدر این توفیق را بدانید که خداوند متعال قلم، دانش، هنر و مهارت شما را در مسیر معرفی امام رضا(ع) و تربیت مردم قرار داده است.
حجت الاسلام والمسلمین مروی با اشاره به اهمیت توفیق قلم زدن درباره اولیای الهی تأکید کرد: ورود به عرصه ادبیات رضوی تنها با علاقه و توانایی فنی محقق نمیشود، بلکه نیازمند توفیق و اذن الهی است.
وی با بیان اینکه هر نویسندهای صرفاً با اراده شخصی نمیتواند درباره اولیای الهی اثری ماندگار خلق کند، اظهار کرد: همانگونه که زیارت امام رضا(ع) نیازمند توفیق و اذن است، ورود مؤثر به عرصه روایت و معرفی اولیای الهی نیز توفیقی الهی محسوب میشود.
تولیت آستان قدس رضوی افزود: ممکن است فردی همه مقدمات زیارت را فراهم کند، اما توفیق حضور برای او حاصل نشود؛ در عرصه قلم نیز ممکن است نویسنده توانایی و تجربه داشته باشد، اما توفیق ورود شایسته به عرصه معارف اهلبیت(ع) برای او فراهم نشود.
وی خاطرنشان کرد: کسانی که امروز درباره امام رضا(ع) قلم میزنند و تلاش میکنند حضرت را وارد زندگی مردم کنند، باید این فرصت را قدر بدانند و خداوند را برای این توفیق شکر کنند.
حجت الاسلام والمسلمین مروی تأکید کرد: اگر یک اثر بتواند حتی یک دل را نسبت به امام رضا(ع) و دیگر اولیای الهی مهربانتر و نزدیکتر کند، نویسنده به بخش مهمی از رسالت خود عمل کرده است.
وی گفت: هدف نهایی ادبیات رضوی باید ایجاد محبت، معرفت، اخلاق و تربیت باشد و نویسندگان میتوانند با یک داستان، شعر، خاطره یا کتاب، مخاطب را به سمت این ارزشها هدایت کنند.
خاطرات زائران امام رضا(ع) باید به آثار ماندگار ادبی تبدیل شود
تولیت آستان قدس رضوی با تأکید بر ظرفیت گسترده تجربههای زائران گفت: اهل قلم باید از دل خاطرات و حالات معنوی مردم، رمان، داستان، خاطره و دیگر آثار ادبی تولید و این سرمایههای فرهنگی را به نسلهای آینده منتقل کنند.
حجتالاسلام والمسلمین مروی اظهار کرد: یکی از وظایف مهم نویسندگان و هنرمندان در حوزه فرهنگ رضوی، کشف و ثبت تجربههای معنوی مردم است؛ تجربههایی که در زندگی زائران شکل میگیرد و اگر ثبت نشود، ممکن است با گذشت زمان از حافظه جامعه فاصله بگیرد.
وی افزود: در حرم مطهر رضوی اتفاقات، خاطرات و تجربههای فراوانی میان زائران شکل میگیرد که هرکدام میتواند موضوع یک اثر ارزشمند باشد. اهل قلم باید این تجربهها را شناسایی کنند، با صاحبان آنها گفتوگو داشته باشند و از دل این گفتوگوها، روایتهایی ماندگار برای جامعه تولید کنند.
حجت الاسلام والمسلمین مروی با تأکید بر ضرورت تنوع قالبهای ادبی گفت: روایتهای رضوی نباید به یک قالب محدود شود و نویسندگان میتوانند از رمان، داستان، خاطره، گفتوگو و دیگر ظرفیتهای ادبی برای انتقال این معارف استفاده کنند.
تولیت آستان قدس رضوی ادامه داد: از کرامات، خاطرات و تجربههای زائران میتوان آثار مختلفی تولید کرد و هر نویسنده متناسب با توانایی و تخصص خود میتواند در قالب داستان، رمان، خاطره یا دیگر گونههای ادبی، این سرمایههای معنوی را به مخاطب منتقل کند.
وی تصریح کرد: جامعه امروز به روایتهایی نیاز دارد که بتواند ارتباط میان تجربههای واقعی مردم و معارف اهلبیت(ع) را برقرار کند. این آثار اگر با قلم توانمند و نگاه معرفتی تولید شوند، میتوانند در تعمیق محبت مردم نسبت به امام رضا(ع) نقش مؤثری داشته باشند.
حجت الاسلام والمسلمین مروی با اشاره به تلاش نویسندگان حاضر در این عرصه خاطرنشان کرد: بسیاری از افراد اهل قلم هستند و تواناییهای ادبی خوبی دارند، اما ورود به حوزه معارف رضوی حساسیت و مسئولیت بیشتری دارد؛ زیرا نویسنده در این عرصه با شخصیت و سیره اولیای الهی مواجه است و باید نسبت به آن با دقت و معرفت رفتار کند.
وی افزود: نویسندهای که درباره امام رضا(ع) قلم میزند باید هم از نظر ادبی توانمند باشد و هم نسبت به موضوعی که درباره آن مینویسد، شناخت و معرفت کافی داشته باشد تا بتواند اثری در شأن این جایگاه تولید کند.
تولیت آستان قدس رضوی، توفیق قلم زدن درباره امام رضا(ع) را نعمتی ارزشمند دانست و گفت: هر اثری که زمینه محبت بیشتر مردم نسبت به اهلبیت(ع) را فراهم کند، بخشی از رسالت فرهنگی و تربیتی خود را انجام داده است.
وی اظهار کرد: اینکه خداوند متعال به نویسندگان و هنرمندان توفیق داده است در این عرصه قدم بردارند، نعمتی ارزشمند است و باید قدر آن را دانست؛ چراکه قلم، دانش، هنر و مهارت زمانی ارزش مضاعف پیدا میکند که در مسیر تربیت انسان و معرفی اولیای الهی به کار گرفته شود.
حجت الاسلام والمسلمین مروی ادامه داد: نویسنده ممکن است با یک اثر، تنها یک مخاطب را تحت تأثیر قرار دهد، اما اگر همین اثر موجب شود آن فرد محبت بیشتری نسبت به امام رضا(ع) پیدا کند، به معارف اهلبیت(ع) نزدیکتر شود و در مسیر اخلاق و معنویت قرار گیرد، تلاش نویسنده ارزشمند و اثرگذار بوده است.
وی تأکید کرد: هدف از تولید آثار رضوی نباید صرفاً افزایش تعداد کتابها باشد، بلکه باید به کیفیت اثرگذاری آنها بر مخاطب نیز توجه شود و کتاب بتواند در کنار جذابیت ادبی، معرفت و محبت را در مخاطب افزایش دهد.
تولیت آستان قدس رضوی با اشاره به اهمیت انتقال تجربههای نسل حاضر به آیندگان گفت: امروز خاطرات و تجربههای معنوی فراوانی در میان زائران وجود دارد که اگر اهل قلم آنها را ثبت کنند، در آینده به بخشی از میراث فرهنگی و معنوی جامعه تبدیل خواهد شد.
وی افزود: نویسندگان باید با دقت در میان مردم حضور پیدا کنند، روایتهای آنان را بشنوند و از دل این روایتها آثار ارزشمندی استخراج کنند؛ زیرا بسیاری از گوهرهای فرهنگی در میان زندگی عادی مردم پنهان است و تنها با نگاه دقیق و هنرمندانه قابل کشف خواهد بود.
حجت الاسلام والمسلمین مروی خاطرنشان کرد: این حرکت میتواند زمینهساز شکلگیری جریان مستمر ادبیات رضوی باشد؛ جریانی که در آن تجربههای واقعی زائران، معارف اهلبیت(ع)، خاطرات معنوی و فرهنگ زیارت در قالب آثار ماندگار به نسلهای آینده منتقل شود.
انتهای پیام/
نظر شما