مرتضی عبدی، استاد دانشگاه و رئیس اندیشکده مطالعات راهبردی حقوق بینالملل در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه در تهران، با اشاره به پیام رهبر معظم انقلاب اسلامی به مناسبت هفته قوه قضائیه، اظهار داشت: پیام رهبر معظم انقلاب اسلامی به مناسبت هفته قوه قضائیه را نمیتوان در چارچوب یک پیام مناسبتی و تشریفاتی محدود کرد. این پیام، در حقیقت، تصویری روشن از فلسفه وجودی دستگاه عدالت در جمهوری اسلامی و در عین حال، ترسیم افق جدیدی برای «عدالتخواهی» در عصر حاضر است؛ عصری که در آن، ظلم دیگر تنها در یک کوچه، شهر یا سرزمین رخ نمیدهد و تضییع حق نیز همواره در محدوده مرزهای جغرافیایی یک کشور باقی نمیماند.
وی افزود: در نگاه انقلاب اسلامی، قوه قضائیه باید مأمن مظلوم و مظهر عدالت باشد؛ اما این مأمن، اگر بخواهد در تراز آرمانهای انقلاب اسلامی قرار گیرد، نمیتواند دیوارهای دادگستری را مرز نهایی خود بداند.
این استاد دانشگاه ادامه داد: امروز ممکن است حق یک کودک ایرانی در میناب، حق یک خانواده داغدار در لامرد، حق یک بیمار در یک مرکز درمانی، حق یک شهروند عادی و یا حق عمومی یک ملت، در نتیجه اقدامی فرامرزی نقض شود. در چنین وضعیتی، عدالت اگر در مرز متوقف شود، هنوز به مقصد خود نرسیده است.
عبدی تصریح کرد: پیام رهبر انقلاب دقیقاً در همین نقطه، یک مأموریت تاریخی را متوجه دستگاه قضایی میکند: احقاق حقوق ملت، هم در عرصه داخلی و هم در عرصه بینالمللی.
عدالت؛ جوهره قوه قضائیه در اندیشه انقلاب اسلامی
وی در ادامه با اشاره به جایگاه عدالت در نظام اسلامی، گفت: اصل ۱۵۶ قانون اساسی، قوه قضائیه را قوهای مستقل، پشتیبان حقوق فردی و اجتماعی و مسئول تحقق عدالت میداند و «احیای حقوق عامه و گسترش عدل و آزادیهای مشروع» را در زمره وظایف بنیادین آن قرار میدهد.
عبدی اظهار داشت: این عبارت کوتاه، واجد یک فلسفه عمیق است.
وی افزود: قوه قضائیه صرفاً نهادی برای رسیدگی پس از وقوع ظلم نیست؛ بلکه نهادی برای صیانت از حق، پیشگیری از تعدی، حمایت از مظلوم و تضمین حاکمیت قانون است.
رئیس اندیشکده مطالعات راهبردی حقوق بینالملل خاطرنشان کرد: از همین منظر، «احیای حقوق عامه» را نباید تنها در چارچوب دعاوی فردی یا اختلافات داخلی تفسیر کرد. هرگاه حقوق عمومی ملت ایران در نتیجه یک اقدام خارجی یا فرامرزی مورد تعرض قرار گیرد، دفاع حقوقی از آن، بخشی از همان رسالت قانونی است؛ البته با رعایت دقیق قواعد صلاحیت، اصول حقوق بینالملل و موازین دادرسی.
وی ادامه داد: اینجاست که مفهوم «قوه قضائیه در تراز انقلاب اسلامی» از یک عنوان شعاری فاصله میگیرد و به یک نظریه حکمرانی حقوقی تبدیل میشود.
قوه قضائیه تراز انقلاب؛ قوهای که مظلوم را تنها نمیگذارد
عبدی با اشاره به تأکید رهبر معظم انقلاب بر مأمن بودن قوه قضائیه برای مظلوم، گفت: در پیام رهبری، تأکید بر اینکه قوه قضائیه باید «مأمن هر مظلوم» باشد، صرفاً یک تعبیر عاطفی نیست؛ بلکه یک معیار عملکردی برای دستگاه عدالت است.
وی افزود: مظلوم، پیش از آنکه یک «پرونده» باشد، یک انسان است.
این استاد دانشگاه تصریح کرد: پشت هر پرونده جنایت، یک خانواده قرار دارد؛ پشت هر آمار تلفات، یک نام و یک زندگی؛ پشت هر ساختمان ویرانشده، خاطرات انسانهایی که سالها برای ساختن آن زندگی کردهاند.
عبدی بیان کرد: حقوق، اگر از انسان جدا شود، به مجموعهای از مواد و تبصرهها تقلیل پیدا میکند.
وی ادامه داد: از همین رو، یکی از مهمترین ویژگیهای قوه قضائیه تراز انقلاب اسلامی آن است که در کنار تخصص و اقتدار حقوقی، کرامت انسان را فراموش نکند.
رئیس اندیشکده مطالعات راهبردی حقوق بینالملل در پایان تأکید کرد: عدالت، پیش از آنکه با مجازات معنا پیدا کند، با شنیدن صدای مظلوم آغاز میشود.
انتهای پیام /
نظر شما