تقوا، سپری برای حفظ انسان در برابر آلودگی‌ها و انحرافات است

به گزارش خبرگزاری حوزه از تهران، حجت‌الاسلام ناصر خلج، کارشناس دینی، روز شنبه در برنامه تلویزیونی «سمت خدا» با اشاره به فضیلت‌های ماه ربیع‌الاول و شب لیلة‌المبیت، گفت: لیلة‌المبیت یکی از باعظمت‌ترین فضائل امیرالمؤمنین(ع) است که آیه قرآن نیز درباره آن نازل شده است؛ خداوند در آیه «وَمِنَ النَّاسِ مَن یَشْرِی نَفْسَهُ ابْتِغَاءَ مَرْضَاتِ اللَّهِ» از کسانی یاد می‌کند که جان خود را برای رضایت خداوند معامله می‌کنند.

این کارشناس دینی با اشاره به ضرورت شناخت مفهوم تقوا پیش از ورود به شرح اوصاف متقین اظهار کرد: ممکن است به انسان گفته شود ایمان داشته باش یا تقوا پیشه کن، اما انسان نداند ایمان و تقوا به چه معناست. بنابراین ابتدا باید معنای تقوا را بشناسیم.

وی ادامه داد: تقوا به معنای آن است که انسان خود را از چیزی که می‌تواند به او آسیب و ضرر برساند، حفظ کند. واژه تقوا از ماده «وقایه» گرفته شده است؛ یعنی سپر و وسیله‌ای که انسان را از آسیب حفظ می‌کند.

حجت‌الاسلام خلج تصریح کرد: گاهی در ترجمه «اتَّقُوا اللَّهَ» گفته می‌شود «از خدا بترسید»، اما معنای اصلی تقوا ترسیدن نیست. خداوند ارحم‌الراحمین است و نخستین آیه قرآن نیز با «بسم الله الرحمن الرحیم» آغاز می‌شود. بنابراین معنای تقوا این نیست که انسان از خدا بترسد.

این کارشناس دینی افزود: «اتق الله» یعنی طوری زندگی کن که به خودت آسیب نرسد؛ در سبک زندگی فردی، خانوادگی، اجتماعی و سیاسی مراقب باش که آلوده نشوی و ضرر و عذاب الهی شامل حالت نشود. بنابراین تقوا بیش از آنکه مفهوم ترس داشته باشد، مفهوم مراقبت و حفظ انسان از آسیب‌ها را دربرمی‌گیرد.

حجت‌الاسلام خلج در ادامه به بیان برخی از آثار و ثمرات تقوا پرداخت و گفت: پیش از آنکه وارد بیان یک‌به‌یک اوصاف متقین شویم، باید بدانیم تقوا چه ثمراتی برای انسان دارد. شناخت این آثار باعث می‌شود انسان برای رسیدن به صفات متقین انگیزه بیشتری پیدا کند.

وی نخستین اثر تقوا را محبت خداوند دانست و اظهار کرد: یکی از آثار تقوا این است که محبت و دوستی خداوند متعال را به دنبال دارد. اولیای الهی سال‌ها تلاش می‌کنند تا قلبشان از غیر خدا خالی شود. بالاتر از اینکه انسان خدا را دوست داشته باشد، این است که خداوند انسان را دوست داشته باشد. قرآن کریم می‌فرماید: «إِنَّ اللَّهَ یُحِبُّ الْمُتَّقِینَ»؛ خداوند متقین را دوست دارد.

این کارشناس دینی افزود: اگر خداوند انسان را دوست داشته باشد، دنیا، برزخ و آخرت او آباد خواهد شد. بنابراین انسان با تقوا می‌تواند به جایگاهی برسد که خداوند متعال محب او باشد.

وی دومین اثر تقوا را گشایش در رزق و روزی دانست و گفت: ما گاهی تصور می‌کنیم رزق و روزی فقط با دویدن و تلاش خودمان به دست می‌آید. البته انسان باید تلاش کند، کار کند، زحمت بکشد و اهداف کوتاه‌مدت و بلندمدت داشته باشد، به‌ویژه جوانان باید برای تحصیل، کار و آینده خود برنامه‌ریزی کنند، اما باید بدانند کار دست خداست.

حجت‌الاسلام خلج ادامه داد: تقوا باعث افزایش رزق و روزی و ایجاد گشایش در زندگی می‌شود. در سوره طلاق، آیات ۲ و ۳، خداوند می‌فرماید: «وَمَن یَتَّقِ اللَّهَ یَجْعَل لَّهُ مَخْرَجًا * وَیَرْزُقْهُ مِنْ حَیْثُ لَا یَحْتَسِبُ»؛ هرکس تقوای الهی پیشه کند، خداوند برای او راه خروج و گشایش قرار می‌دهد و از جایی که گمان نمی‌کند به او روزی می‌رساند.

وی با بیان اینکه «رزق لایحتسب» با رزق معمولی تفاوت دارد، اظهار کرد: انسان ممکن است بداند در محل کار خود چه مقدار حقوق دریافت می‌کند؛ این رزق قابل محاسبه است، اما گاهی خداوند از جایی که انسان حساب نمی‌کند برای او گشایش ایجاد می‌کند. مثلاً انسان مدت‌ها به دنبال خانه است و ناگهان در مسیر زندگی فردی را می‌بیند که می‌گوید خانه‌ای برای فروش یا اجاره دارد و مشکل او حل می‌شود. این همان گشایشی است که انسان حسابش را نکرده است.

این کارشناس دینی سومین اثر تقوا را برخورداری از برکات الهی دانست و گفت: برکت به معنای خیر کثیر و دائمی است و فقط به معنای پول بیشتر نیست. ممکن است فردی درآمد زیادی داشته باشد، اما برکت در زندگی او نباشد؛ در مقابل، انسانی درآمد متوسطی داشته باشد اما همان درآمد برای زندگی او کفایت کند و خیر و برکت داشته باشد.

وی افزود: برکت در عمر نیز وجود دارد. ممکن است انسانی عمر کوتاهی داشته باشد اما کارهای بسیار بزرگی انجام دهد و آثار فراوانی از خود برجای بگذارد. خداوند درباره ایمان و تقوا می‌فرماید: «وَلَوْ أَنَّ أَهْلَ الْقُرَیٰ آمَنُوا وَاتَّقَوْا لَفَتَحْنَا عَلَیْهِم بَرَکَاتٍ مِنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ»؛ اگر مردم شهرها ایمان می‌آوردند و تقوا پیشه می‌کردند، برکات آسمان و زمین را بر آنان می‌گشودیم.

حجت‌الاسلام خلج اظهار کرد: برکت فقط پول نیست؛ عمر با برکت، همسایه خوب، خانواده خوب، آرامش، فرصت خدمت و خیرهای فراوان نیز از برکات الهی هستند.

وی با اشاره به آیه «إِنَّا جَعَلْنَا مَا عَلَی الْأَرْضِ زِینَةً لَّهَا لِنَبْلُوَهُمْ أَیُّهُمْ أَحْسَنُ عَمَلًا» گفت: خداوند می‌فرماید آنچه در زمین است زینت زمین قرار داده‌ایم تا انسان‌ها را بیازماییم که کدام‌یک بهتر عمل می‌کنند. یکی از اهداف خلقت این است که انسان بهترین عمل را انجام دهد و بالاترین مرتبه عمل، تقواست.

این کارشناس دینی چهارمین اثر تقوا را برخورداری از قدرت تشخیص دانست و گفت: انسان متقی در فتنه‌ها و حوادث، قدرت تشخیص بیشتری پیدا می‌کند. برخی افراد در فتنه‌ها دچار اشتباه می‌شوند و بعد می‌گویند ما نمی‌دانستیم، فریب شبکه‌های معاند را خوردیم و تحت تأثیر مطالب آنان قرار گرفتیم. یکی از دلایل چنین وضعیتی می‌تواند نداشتن قوه تشخیص باشد.

وی افزود: خداوند در قرآن می‌فرماید: «یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِن تَتَّقُوا اللَّهَ یَجْعَل لَّکُمْ فُرْقَانًا». تقوا برای انسان «فرقان» ایجاد می‌کند؛ یعنی قدرت تشخیص حق از باطل را به او می‌دهد. انسان متقی می‌تواند بفهمد یک سخن یا رفتار از کجا آمده و حق و باطل را از یکدیگر تشخیص دهد.

حجت‌الاسلام خلج پنجمین اثر تقوا را پذیرش اعمال عنوان کرد و گفت: برخی می‌پرسند چه کنیم اعمال ما قبول شود؛ نماز خواندم، زیارت رفتم، آیا عمل من پذیرفته شده است؟ قرآن کریم می‌فرماید: «إِنَّمَا یَتَقَبَّلُ اللَّهُ مِنَ الْمُتَّقِینَ»؛ خداوند تنها از متقین می‌پذیرد.

وی ششمین اثر تقوا را ایمنی از مکر دشمنان دانست و اظهار کرد: انسان هم دشمن درونی دارد و هم دشمن بیرونی. نفس و شیطان دشمن درونی هستند و دشمنان بیرونی نیز وجود دارند. یکی از راه‌های در امان ماندن از نقشه‌های دشمن، تقواست.

این کارشناس دینی ادامه داد: خداوند در سوره آل‌عمران می‌فرماید: «إِن تَصْبِرُوا وَتَتَّقُوا لَا یَضُرُّکُمْ کَیْدُهُمْ شَیْئًا». یعنی اگر صبر و تقوا داشته باشید، مکر و نقشه دشمنان به شما آسیب نمی‌زند. انسان باید در برابر سختی‌ها صبر کند و تقوا را حفظ کند.

وی با اشاره به دیگر آثار تقوا گفت: یکی دیگر از آثار تقوا، استجابت دعاست. در روایات آمده است که بنده خدا دعا می‌کند و خداوند دعای او را می‌پذیرد، اما گاهی به دلیل برخی رفتارها و گناهان، اجابت دعا به تأخیر می‌افتد. تقوا باعث می‌شود مسیر ارتباط انسان با خداوند حفظ شود و دعاهای او در مسیر اجابت قرار گیرد.

حجت‌الاسلام خلج افزود: نجات از آتش دوزخ، ورود به بهشت، خروج از شبهات و آسان شدن سختی‌های مرگ نیز از آثار تقواست. تقوا باعث می‌شود انسان در دنیا و آخرت از بسیاری از سختی‌ها و آسیب‌ها در امان بماند.

وی در پایان با اشاره به آیه «وَلِبَاسُ التَّقْوَیٰ ذَٰلِکَ خَیْرٌ» خاطرنشان کرد: تقوا مانند لباس است؛ همان‌طور که انسان لباس خود را حفظ می‌کند تا دزد آن را نبرد، آلوده نشود و او را از سرما و گرما محافظت کند، تقوا نیز انسان را حفظ می‌کند. اگر من تقوا را حفظ کنم، تقوا نیز مرا حفظ خواهد کرد و انسان را در مسیر زندگی از آلودگی‌ها، آسیب‌ها و انحرافات مصون نگه می‌دارد.

انتهای پیام/