* از کمبود مهمات جنگ تا بنیانگذاری توان موشکی ایران توسط تهرانیمقدم
در این میان شهید حسن تهرانیمقدم یکی از برجستهترین افرادی است که به پدر موشکی ایران شهرت دارد. شاید کمتر کسی بداند آن روزهایی که تهرانی مقدم به عنوان مسئول تطبیق آتش سپاه ۲۵ کربلا از کمبود ادوات و تجهیرات گلایه میکرد؛ چگونه در سالهای بعد یگان موشکی ایران را پایهگذاری خواهد کرد و پدر موشکی ایران لقب خواهد گرفت؟
محسن رضایی فرمانده وقت سپاه پاسداران در دوران جنگ هشت ساله در بخشی از خاطرات از نحوه آشنایی و چگونگی شناخت حسن تهرانیمقدم روایت جالب توجهی دارد. رضایی در این خاطرات به نامه منتشر نشده حسن تهرانی مقدم به سردار رشید اشاره میکند که در آن تهرانیمقدم از کمبود مهمات و وضعیت ناامیدکننده توپخانه شکایت میکند.
* نخستین دیدار با شهید تهرانیمقدم و آغاز مسیر موشکی ایران
رضایی میگوید: اولین دیدارم با شهید حسن مقدم به سال ۱۳۶۰ برمیگشت. عملیات فتحالمبین داشت شروع میشد من و شهید حسن باقری به دیدگاهی به نام تپه بلتا که در شمال جاده دهلران به دزفول قرار داشت رفته بودیم. این تپه ارتفاعی مناسب برای دیدهبانی بود که ما از آنجا وضعیت و آرایش ارتش عراق را دیدهبانی میکردیم من ناگهان از پشت ارتفاعات تپههای علیگرهزد در جنوب جاده دهلران آتش دهانه توپخانه عراق را دیدم. از برادران ارتشی و سپاهی که در آنجا مستقر بودند خواستم بررسی کنند، عراق چند قبضه توپخانه در آنجا دارد.
پس از بررسی مشخص شد قریب به صد قبضه توپخانه پشت این ارتفاعات وجود دارد. این را که شنیدم مصمم شدم یکی از اهداف عملیات را در همین جا قرار دهم که آنجا را تصرف کرده و توپخانه عراق را بدست آوریم. در راه برگشت به حسن گفتم: یکی از برادرها را معرفی کن تا اگر خدا خواست و ما در این عملیات موفق شدیم همین توپها را بگیریم و آنها را سازماندهی کنیم.
قبلاً موضوعی در همین ارتباط بین رشید و حسن باقری صحبت شده بود که من از آن اطلاع نداشتم.
در عملیات طریقالقدس که آقای رشید را فرمانده عملیات گذاشته بودم ایشان در روستایی در غرب شهرستان سوسنگرد قرارگاه تاکتیکی زده بود. برای هدایت نزدیکتر عملیات به آنجا رفتم.
وقتی عملیات را انجام دادیم از روز بعد از عملیات پاتکهای عراق شروع شد. آقای حسن مقدم مسئول تطبیق آتش تیپ ۲۵ کربلای سپاه بود. وظیفه ایشان ارسال تقاضای آتش توپخانه تیپ سپاه به توپخانه ارتش بود، ایشان در آن زمان در نامهای که برای آقای رشید نوشته:
«بسمه تعالی
برادر رشید:
نظر به اینکه در ضد حملهی هفتهی گذشته[ی] دشمن در این محور، توپخانه ما در اواخر پاتک شروع به فعالیت کرد و خمپارههای ما در برابر مزدوران آتش داشت یعنی نمیتوان چندان به توپخانه امید بست. با وضعیت فعلی مهمات قادر به مقابله در برابر حمله[ی] احتمالی دشمن نیستیم. امید است این نقصان حتیالامکان بر طرف گردد.
این گزارش جهت اطلاع شما به آگاهی میرسد.
تطبیق آتش تیپ کربلا
حسن مقدم۶۱/۹/۲۱»
* تهرانیمقدم چگونه برای رفع خلأ توپخانه سپاه وارد میدان شد؟
وقتی در سال ۱۳۶۰ فرمانده سپاه شدم سازمان نظامی سپاه را تشکیل دادم. برای اولین بار تیپهای سپاه شکل گرفت، مشخص کرده بودیم هر تیپی باید یک گروه توپخانه داشته باشد تا وقتی فرمانده لشکر تقاضای آتش میکند توپخانه با آتش خود مسیر پیشروی رزمندگان تیپ و لشکر را هموار کند و یا اگر دشمن در حال پاتک کردن باشد با آتش این تیپ مواجه و متوقف شود. هر چند تیپها تشکیل شد ولی خبری از توپخانه نبود؛ لذا در نبرد طریق القدس و ثامن الائمه رزمندگان سپاه از خودشان توپخانه نداشتند.
در جهت رفع این نقیصه باید از برادرهای ارتش کمک می گرفتیم ولی برادرهای ارتش هم توپخانه را برای پشتیبانی از تیپ و لشکرهای خودشان لازم داشتند. از طرف دیگر اگر توپخانه ارتش میخواست هر دو نیروی سپاه و ارتش را پشتیبانی کند چون تحت امر فرماندهی ارتش بود. برقراری ارتباط این دو سازمان رزم و سپاه کار بسیار سختی بود.
سختی آن این بود که سپاه باید نیاز خود به آتش توپخانه را به فرماندهی قرارگاه سپاه و قرارگاه سپاه به نیروی زمینی ارتش و نیروی زمینی ارتش هم به لشکرهای خود ابلاغ میکرد و به تیپهای خود فرمان آتش می داد و این کار بسیار سختی بود حسن مقدم در چنین حالتی این نامه را نوشته بود. وقتی آقای رشید او را دید به او گفت آقای مقدم خودتان به دنبال تشکیل
توپخانه بروید.
* در چهل روز توپخانه سپاه را بنیانگذاری کرد
پس از عملیات طریق القدس بین شهید حسن باقری و سردار رشید این صحبت بود که ما باید حتماً برای توپخانه فکری بکنیم. اینها در ذهن من بود که وقتی از دیدبانی عملیات فتحالمبین برمیگشتیم به حسن باقری گفتم: برادری را برای تشکیل توپخانه به من معرفی کن. حسن که برای این کار آمادگی قبلی داشت پس از صحبت من با آقای رشید صحبت کرد و هر دو به این نتیجه رسیده بودند که بهترین گزینه برای این کار حسن مقدم است.
عملیات فتحالمبین که تمام شد و ما در آن موفق شدیم توپخانههای عراق
را به غنیمت بگیریم حسن گفت: فردی که شما برای تاسیس توپخانه سپاه میخواهید، آقای حسن مقدم است. او میتواند توپخانه سپاه را تشکیل دهد. من صدایش زدم و به او گفتم برو دنبال تشکیل توپخانه. به او گفتم توپهایی که لشکر ۲۷ و سایر تیپها و لشکرها از عراق غنیمت گرفتهاند را میگیریم و تحویل شما میدهیم شما برو با آنها توپخانه سپاه را تشکیل بده. از اینجا بود که دیگر توپخانه سپاه عملاً شکل گرفت. چهل روز بعد از فتحالمبین عملیات بیتالمقدس را شروع کردیم. در این ۴۰ روز حسن توپها را آماده کرد به این ترتیب سپاه در عملیات بیتالمقدس خودش توپخانه داشت.
حسن مقدم با کمک شهید حسن شفیعزاده و سردار زهدی و سایرین توپخانه سپاه را سازماندهی کرد. بعضی این سوال را از من کردند که آقای رشید و شهید حسن باقری چگونه به این جمعبندی رسیدند. آیا مبتنی بر همین نامه بود یا سابقه عملی یا تخصصی در مورد توپخانه از ایشان دیده بودند؟ پاسخ من این بود که تا قبل از عملیات طریقالقدس یعنی آذر ماه سال ۱۳۶۰، سه قرارگاه فرماندهی تیپ داشتیم و هر کدام یک مسئول تطبیق آتش توپخانه داشت که کارش این بود که چون سپاه توپخانه نداشت آتشهای مورد نیاز تیپ را طراحی میکرد و به برادران ارتش میداد و برادران ارتش برای یگانهای سپاه اجرای آتش میکردند. در بین سه نفری که در سپاه اطلاعاتشان و علاقهشان به توپخانه بود، آقای حسن مقدم بود. لذا از بین این سه نفر ایشان انتخاب شد.
منبع: کتاب اسوههای حسنه دفاع مقدس، محسن رضایی، نشر نیلوفران
نظر شما