به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه از مشهد، حجتالاسلام والمسلمین حمید شهریاری، دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی، امروز یکشنبه هشتم شهریورماه در مراسم اختتامیه چهلمین کنفرانس بینالمللی وحدت اسلامی با موضوع وحدت اسلامی در اندیشه رهبر شهید که با حضور علمای شیعه و اهل سنت خراسان رضوی و کشورهای اسلامی در تالار قدس کتابخانه آستان قدس رضوی برگزار شد، اظهار داشت: یکی از نشانههای شکلگیری گفتمان آن است که سخنی که شما مطرح کردهاید، از سوی افرادی که حتی با آنان گفتوگویی نداشتهاید، بازگو شود؛ این نشان میدهد که گفتمان از مرحله گفتوگوی مستقیم عبور کرده و در جامعه انتشار یافته است.
وی افزود: گفتمان وحدت اسلامی طی سالهای گذشته در بخشهایی از جهان اسلام توسعه یافته و امروز شاهد بازگشت و انعکاس پیام وحدت در کشورهای مختلف هستیم.
تجربه مصر؛ شکلگیری نهادهای وحدتگرا در جهان اسلام
دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی با اشاره به تجربه مصر گفت: در سال ۲۰۱۴، همزمان با برگزاری سیامین کنفرانس وحدت اسلامی، مجلس حکمای مسلمین به ابتکار شیخ الازهر شکل گرفت تا گفتمان وحدت اسلامی را در میان مسلمانان ترویج کند.
حجت الاسلام والمسلمین شهریاری ادامه داد: در سال ۲۰۲۴ نیز کنفرانسی با حضور علمای مسلمان در مصر برگزار شد که مباحث مطرحشده در آن، در بسیاری از موارد همان مباحثی بود که سالها در کنفرانسهای وحدت اسلامی مطرح کردهایم؛ این مسئله نشاندهنده بازگشت پیام وحدت و اثرگذاری آن در فضای فکری جهان اسلام است.
وی تصریح کرد: گفتمانی موفق است که گوش شنوا داشته باشد و بتواند از مرزهای جغرافیایی و فکری عبور کند؛ امروز نشانههای این موفقیت را در کشورهای مختلف اسلامی مشاهده میکنیم.
تحول گفتمان وحدت در عربستان سعودی
دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی با اشاره به تحولات صورتگرفته در عربستان سعودی اظهار داشت: در کشوری که در گذشته یکی از خاستگاههای تفکر وهابیت و نظریه تکفیر بود، طی دو سال گذشته کنفرانسی با عنوان بنا الجسور بین المذاهب الاسلامیه برگزار شده و علمای مذاهب اسلامی در آن حضور پیدا میکنند.
وی افزود: افرادی که در گذشته حاضر نبودند پیروان دیگر مذاهب اسلامی را به رسمیت بشناسند، امروز آنان را به چنین نشستهایی دعوت میکنند و این تحول، نشانهای از تغییر رویکرد نسبت به مسئله وحدت اسلامی است.
حجت الاسلام والمسلمین شهریاری با اشاره به حضور شخصیتهای برجسته عربستان در این رویدادها گفت: افرادی همچون آلشیخ، رئیس مرکز فتوای وهابیت، و شیخ سدیس، از مسئولان و چهرههای شناختهشده مذهبی عربستان، در این مسیر حضور یافتهاند.
وی خاطرنشان کرد: زمانی که برای نخستین بار به حج مشرف شدم، شیخ سدیس آیاتی درباره تفرقه و جدایی از دین را قرائت میکرد، اما در سال ۲۰۲۴ در برابر ما آیاتی از قرآن کریم درباره تمسک به حبلالله و پرهیز از تفرقه قرائت کرد؛ این تحول نشان میدهد که پیام تکفیر دیگر پاسخگوی شرایط جهان اسلام نیست و بازخوانی گفتمان وحدت در حال شکلگیری است.
حجت الاسلام والمسلمین شهریاری با اشاره به وضعیت ترکیه گفت: ترکیه نیز یکی دیگر از کشورهایی است که داعیه راهبری فکری جهان اسلام را دارد و در سال ۲۰۲۴ کنفرانسی با حضور علمای برجسته جهان اسلام برگزار کرد.
وی افزود: در این نشست که با دعوت رئیسجمهور ترکیه برگزار شد، شخصیتهایی همچون علی قرهداغی، محمد العیسی و علی ارباش حضور داشتند و نمایندگان جمهوری اسلامی ایران نیز در آن شرکت کردند.
دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی بیان کرد: در این نشست نیز همان مباحثی شنیده شد که ما حدود سه دهه است بر آن تأکید داریم و این مسئله نشاندهنده موفقیت گفتمانسازی وحدت اسلامی در سطح جهان اسلام است.
وحدت نخبگان کافی نیست؛ مردم باید در تحقق وحدت نقشآفرین باشند
وی با تأکید بر ضرورت عبور وحدت اسلامی از سطح نخبگان به کف جامعه اظهار داشت: اینکه علما و نخبگان درباره وحدت سخن بگویند، بهتنهایی کافی نیست؛ مردم نیز باید این گفتمان را بپذیرند، بازخوانی کنند، درباره آن سخن بگویند و در عرصه عمل به آن پایبند باشند.
حجت الاسلام والمسلمین شهریاری ادامه داد: این اتفاق زمانی محقق میشود که دایره گفتمان از میان نخبگان به کف اجتماعی منتقل شود و هستههای انسانی مؤثر در جامعه شکل بگیرند؛ هستههایی که مانند امواج دریا بتوانند پیام وحدت را به نقاط مختلف منتقل کنند.
شبکهسازی؛ گام مهم در توسعه گفتمان وحدت
دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی، شبکهسازی را یکی از گامهای اساسی در تحقق وحدت اسلامی دانست و گفت: حدود ۱۵ سال است که با توجه به توسعه فناوریهای نوین، شبکهسازی در عرصه وحدت اسلامی دنبال میشود و فناوریهای جدید نیز این مسیر را تسهیل کردهاند.
وی با اشاره به نقش انسانرسانهها در این عرصه افزود: امروز افرادی در فضای مجازی حضور دارند که میلیونها دنبالکننده دارند و میتوانند پیام وحدت را به مخاطبان گستردهای منتقل کنند.
حجت الاسلام والمسلمین شهریاری تصریح کرد: در چهلمین کنفرانس بینالمللی وحدت اسلامی برای نخستینبار از حدود ۱۰ نفر از اینفلوئنسرها و فعالان فضای مجازی از کشورهای مختلف جهان دعوت کردیم تا بتوانند این گفتمان را به شبکهای اجتماعی و فراگیر تبدیل کنند.
وحدت اسلامی باید در میدان عمل دیده شود
وی با بیان اینکه مرحله نهایی، حرکت اجتماعی و حضور در میدان عمل است، اظهار داشت: صرف سخن گفتن، توضیح دادن و تبیین وحدت کافی نیست؛ وحدت اسلامی باید در عمل نیز دیده شود.
دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی با اشاره به مفهوم سلبی وحدت گفت: برای تحقق وحدت، برخی اقدامات نباید انجام شود؛ از جمله توهین، نزاع، ترور و تکفیر. مذاهب اسلامی نباید به مقدسات یکدیگر توهین کنند.
وی افزود: امام شهید ما با صدور فتوای حرمت توهین به مقدسات مذاهب اسلامی، اقدامی بسیار مهم انجام دادند. کسانی که با فضای حوزههای علمیه و مباحث فقهی آشنا هستند، اهمیت این فتوا را بهخوبی درک میکنند.
تکفیر مسلمانان با آموزههای اسلامی سازگار نیست
حجت الاسلام والمسلمین شهریاری با تأکید بر حرمت تکفیر مسلمانان اظهار داشت: در روایات فریقین تأکید شده است که مسلمان نباید مسلمان دیگری را تکفیر کند. کسی که شهادتین را بر زبان جاری میکند، مسلمان است و حرمت خون، مال و آبروی او باید رعایت شود.
وی افزود: این مسئله اختصاصی به یک مذهب ندارد و پیروان همه مذاهب اسلامی که شهادتین را پذیرفتهاند، در جامعه اسلامی از حرمت و حقوق اسلامی برخوردارند.
دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی در ادامه با تبیین مفهوم ایجابی وحدت گفت: در کنار کارهایی که نباید انجام دهیم، اقداماتی نیز وجود دارد که باید انجام شود تا وحدت اسلامی در جامعه تحقق پیدا کند.
وی با اشاره به آیه شریفه تعاونوا علی البر و التقوی اظهار داشت: وحدت ایجابی به معنای همکاری در نیکی و تقواست و در ادبیات امروز میتوان آن را تولید کالاها و ارائه خدمات مرتبط با مفهوم وحدت دانست.
حجت الاسلام والمسلمین شهریاری ادامه داد: اگر بخشی از جامعه اسلامی با مشکل مواجه است، دیگر مسلمانان باید برای حل آن مشکل اقدام کنند؛ زمانی که مردم فلسطین با کمبود آب، غذا، مسکن و امکانات مواجه هستند و تحت محاصره اقتصادی قرار دارند، جامعه اسلامی باید به یاری آنان بشتابد.
وی تصریح کرد: منابع مالی، امکانات و ظرفیتهای انسانی جهان اسلام باید در خدمت حل مشکلات مسلمانان قرار گیرد و هر جا در جامعه اسلامی نیازی وجود دارد، اعضای این جامعه در برابر آن مسئولیت دارند.
حمایت از فلسطین و بوسنی نمونهای از وحدت در میدان عمل است
دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی با اشاره به حمایت جمهوری اسلامی ایران از ملتهای مسلمان گفت: ما از غزه حمایت کردیم، زیرا در آنجا نیاز وجود داشت؛ از بوسنی نیز حمایت کردیم، در حالی که مردم آن منطقه اهل سنت بودند و شیعه نبودند. این اقدامات نشان میدهد که وحدت اسلامی زمانی معنا پیدا میکند که در میدان عمل به کمک مسلمانان بشتابیم.
وی افزود: وحدت اسلامی تنها یک شعار نیست، بلکه باید به حرکت و اقدام تبدیل شود و این همان مسیری است که امام شهید ما بر آن تأکید داشتند.
مقاومت در برابر استکبار، جلوهای از وحدت اسلامی است
حجت الاسلام والمسلمین شهریاری با اشاره به تحولات منطقه اظهار داشت: اگر امروز جمهوری اسلامی ایران مورد هجمه قرار گرفته است، یکی از دلایل آن نقشآفرینی در حمایت از جبهه مقاومت و کمک به مردم مظلوم منطقه است.
وی ادامه داد: دشمن متوجه شده است که یکی از کانونهای اصلی وحدت اسلامی در منطقه، حمایت از ملتهای مظلوم و ایجاد توان مقاومت در برابر ظلم و تجاوز است.
دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی خاطرنشان کرد: حمایت از مردم فلسطین، لبنان و دیگر ملتهای مظلوم منطقه، بخشی از رویکردی است که بر اساس آن مسلمانان باید بتوانند در برابر ظلم و زور ایستادگی کنند.
وی افزود: محور مقاومت با هدف فراهم کردن امکان مقاومت برای مردم مظلوم فلسطین شکل گرفته و این رویکرد، بخشی از اندیشه امام شهید ما بوده است.
حجت الاسلام والمسلمین شهریاری با بیان اینکه موفقیت یک نظریه زمانی مشخص میشود که در عمل تحقق پیدا کند، اظهار داشت: الگوی ما در وحدت اسلامی هم در نظریه و هم در عمل موفق بوده و یکی از نشانههای آن، مقاومت در برابر استکبار جهانی است.
وی افزود: آنچه در عرصه مقاومت رخ داده، نشان میدهد که وحدت اسلامی میتواند از یک گفتمان نظری عبور کرده و در صحنه عمل به الگویی برای آینده جهان اسلام تبدیل شود.
کشورهای اسلامی باید از مرحله گفتمانسازی عبور کنند
دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی در پایان با تأکید بر مسئولیت ملتها و دولتهای اسلامی گفت: امروز هم ملتهای مسلمان و هم دولتهای اسلامی مسئولیت دارند و باید برای تقویت جوامع اسلامی و جلوگیری از بروز ضعف و ناتوانی تلاش کنند.
وی خطاب به مهمانان خارجی حاضر در کنفرانس وحدت اسلامی اظهار داشت: این پیام باید از سوی شما به جهان منتقل شود که ملتها و دولتهای اسلامی مسئولیت دارند قوی شوند و از خود ضعف نشان ندهند.
حجت الاسلام والمسلمین شهریاری افزود: باید مسیر گفتمانسازی، مفهومسازی و سازماندهی در کشورهای اسلامی دنبال شود، سپس این گفتمان به شبکه تبدیل شده و شبکه نیز در میدان عمل حضور پیدا کند.
وی با انتقاد از توقف برخی کشورهای اسلامی در مرحله گفتمانسازی گفت: چرا امروز از سوی برخی کشورهای اسلامی حتی یک گلوله نیز به سمت رژیم صهیونیستی شلیک نمیشود؟ اگر مسئله، دفاع از حقوق مسلمانان و مقابله با ظلم است، گفتمان باید بتواند به اقدام عملی تبدیل شود.
دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی تصریح کرد: برخی کشورها در مرحله گفتمانسازی متوقف ماندهاند، اما جمهوری اسلامی ایران با هدایتهای امام شهید ما توانسته است وحدت اسلامی را در عرصه عمل دنبال و آن را به منصه ظهور برساند.
انتهای پیام/
نظر شما