به گزارش خبرگزاری حوزه، حجت الاسلام والمسلمین احمد مبلغی در آیین رونمایی از دو اثر پژوهشی که با عناوین «تبارشناسی قائد شهید» و «تبارشناسی صالح بعد صالح» به همت پژوهشکده الذریه النبویه پیش از ظهر امروز در مدرس امام شهید آیتاللهالعظمی سیدعلی خامنهای در شهر مقدس قم برگزار شد، با اشاره به شئون و ابعاد مختلف شخصیت پیامبر عالیقدر اسلام(ص)، اظهار کرد: یکی از اوصاف مهم پیامبر(ص)، برخورداری از نوعی «وساطت» در حوزههای مختلف است؛ وساطتی که از عرصه تکوین آغاز میشود و تا حوزههای معنوی، اخلاقی، الگویی و تاریخی امتداد مییابد.
وی با اشاره به تعبیر مشهور «لَوْلَاکَ لَمَا خَلَقْتُ الْأَفْلَاکَ» افزود: در این نگاه، پیامبر اسلام(ص) دارای نوعی وساطت تکوینی است؛ اما این وساطت تنها به ساحت تکوین محدود نمیشود، بلکه در عرصههای دیگری همچون بخشش، مغفرت، هدایت و الگوبودن برای انسانها نیز ظهور پیدا میکند.
پیامبر(ص)؛ الگوی جهانی و شاهد بر امت
این استاد حوزه و دانشگاه با استناد به آیه شریفه «لِتَکُونُوا شُهَدَاءَ عَلَی النَّاسِ وَیَکُونَ الرَّسُولُ عَلَیْکُمْ شَهِیدًا» گفت: در این آیه، پیامبراکرم(ص) به عنوان شاهد و الگوی امت معرفی میشود و این جایگاه، صرفاً مربوط به یک مقطع تاریخی نیست؛ بلکه نوعی وساطت تاریخی مستدام و همیشگی را نشان میدهد که گستره آن جهانی است.
عضو مجلس خبرگان رهبری ادامه داد: پیامبراعظم(ص) برای همه جهانیان رحمت است و «شهید» و شاهد بر امت به شمار میآید. بنابراین اگر ما بتوانیم شرایط لازم برای اخذ از پیامبراکرم(ص)، پیروی از ایشان و تأسی به سیره آن حضرت را در خود ایجاد کنیم، میتوانیم به آن سطحی برسیم که قرآن کریم از آن با تعبیر «لِتَکُونُوا شُهَدَاءَ عَلَی النَّاسِ» یاد کرده است.
وی تصریح کرد: در حقیقت، امت اسلامی میتواند با الگوگیری از پیامبراکرم(ص)، خود نیز به الگویی برای جهانیان تبدیل شود. بنابراین، پیامبر عالیقدر اسلام(ص) دارای شأنی اساسی و ابعاد متعدد و گسترده است؛ شأنی که متعلق به همه انسانها و متوجه همه جهانیان بوده و در طول تاریخ نیز استمرار دارد.
سیادت پیامبراکرم(ص) و استمرار مرجعیت در اهلبیت(ع) و سادات
حجت الاسلام والمسلمین مبلغی با اشاره به یکی از شئون مهم پیامبراکرم(ص) اظهار کرد: یکی از این شئون، بحث «سیادت» پیامبر عالیقدر اسلام(ص) است. پیامبراعظم(ص) مرجعی برای همه انسانهاست و این مرجعیت از طریق آل و اهلبیت ایشان و سادات، در بستر تاریخ حرکت کرده و به جامعه مسلمانان منتقل میشود.
وی افزود: در اینجا نیز نوعی وساطت قابل مشاهده است؛ به این معنا که پیامبراکرم(ص) شأن و جایگاهی را به ذریه خود منتقل میکند و ذریه پیامبراعظم(ص)، یعنی سادات، در طول تاریخ میتوانند آن جایگاه، مرجعیت، معنویت، کارکرد اجتماعی، حضور نمادین و سرمایه بنیادین و معنوی را برای جامعه اسلامی استمرار بخشند.
این استاد حوزه و دانشگاه تأکید کرد: اهمیت آل رسول(ص) و سادات، به دلیل انتساب آنان به اهلبیت(ع) و در نهایت به شخص پیامبر اکرم(ص) است. پیامبراعظم(ص) این جایگاه را به آل و اهلبیت خود منتقل کرده و آنان نیز در بستر تاریخ، به مثابه گروههای مرجع، حضوری اثرگذار پیدا کردهاند.
ذریه پیامبراکرم(ص)؛ حلقه استمرار حضور نبوی در تاریخ
حجت الاسلام والمسلمین مبلغی با بیان اینکه پیامبر اکرم(ص) امروز به صورت جسمانی در میان جامعه حضور ندارد، گفت: پیامبراکرم(ص) در میان ما نیست و خود آن حضرت نیز ذریهای نیست؛ اما ذریه پیامبراعظم(ص) به صورت مستمر در طول تاریخ پدیدار شده، حضور یافته و استمرار پیدا میکند. از همینجاست که نقش وساطت پیامبراکرم(ص) معنا پیدا میکند؛ کمال و شأنی که از آن حضرت به این مجموعه منتقل شده و آنان در جامعه آن را تداوم میبخشند.
وی این موضوع را یکی از کارکردهای اساسی و انحصاری پیامبر عالیقدر اسلام(ص) دانست و افزود: این نقش در بستر تاریخ و حتی در افق آخرالزمان نیز استمرار دارد؛ چراکه امام عصر(عج) نیز از اهلبیت پیامبراعظم(ص) و از مجموعه منتسب به پیامبر عالیقدر اسلام(ص) و حضرت فاطمه زهرا(س) است.
عدالت جهانی در عصر ظهور؛ امتداد رسالت پیامبراکرم(ص)
این استاد حوزه علمیه قم با اشاره به نقش امام عصر(عج) در تحقق عدالت جهانی اظهار کرد: امام زمان(عج) در آخرالزمان ظهور خواهد کرد و جهان را سرشار از عدل و داد خواهد ساخت. حتی این عدالت آخرالزمانی و جهانی نیز در نهایت به پیامبر اکرم(ص) مرتبط میشود.
وی ادامه داد: بنابراین میتوان گفت همه خیر و برکتها از آن نقطه آغاز شده و در طول تاریخ در حال تولید و بازتولید است. این جریان، از پیامبراکرم(ص) آغاز میشود، از طریق اهلبیت(ع) استمرار مییابد و در بستر تاریخ و در نهایت در عصر ظهور، به تحقق گسترده عدالت و خیر برای جهانیان میانجامد.
سادات و مسئولیت تداوم میراث معنوی پیامبراعظم(ص)
این استاد حوزه و دانشگاه در ادامه با طرح این پرسش که «سادات چه نقشی میتوانند ایفا کنند؟» گفت: این موضوع بهویژه در ارتباط با «قائد شهید»، امام بزرگوار و شهید ما، اهمیت ویژهای پیدا میکند؛ شخصیتی که توانست از جنبههای مختلف اجتماعی، سیاسی، فرهنگی، علمی و دانشی، کارکردهای گستردهای را به منصه ظهور برساند. آثار، کارکردها، حضور و جامعهنگری چنین شخصیتهایی میتواند در حافظه تاریخی و در یک حلقه اساسی و تأثیرگذار برای آیندگان ثبت شود و حتی تاریخ را تحت تأثیر قرار دهد.
اهمیت تبارشناسی در مکتب اهلبیت(ع)
حجت الاسلام والمسلمین مبلغی با تقدیر از اقدام صورتگرفته در زمینه تبارشناسی گفت: برادر عزیز و دانشمند محترم ما با پرداختن به این موضوع، کار بسیار مهمی انجام داده است؛ زیرا ما که در سایه مکتب اهلبیت(ع) قرار داریم، همواره بر ذریه و تداوم نسل تأکید کردهایم.
وی ادامه داد: هنگامی که میخواهیم یک شخصیت یا یک انسان بزرگ را بشناسیم، صرفاً بر شخص او تمرکز نمیکنیم؛ بلکه از یک سو به پدران و اجداد او و از سوی دیگر به ذریه و فرزندان او توجه داریم. موضوع وراثت نیز در معنای دقیق معنوی و مکتبی آن، همواره در ذهنیت دینی ما حضور داشته و به این مسئله معنا میبخشد.
این استاد حوزه و دانشگاه افزود: تبارشناسی در این نگاه، صرفاً یک بحث شناسنامهای یا تاریخی نیست، بلکه تاریخ را به یکدیگر متصل و مرتبط میکند؛ چراکه از منظر دین، تاریخ موجودی زنده و پویاست و بخشهای اساسی آن از طریق ذریه و استمرار نسلها به یکدیگر پیوند میخورند.
تاریخ در نگاه دینی؛ زنجیرهای زنده و پیوسته
حجت الاسلام والمسلمین مبلغی با تأکید بر نگاه سلسلهای به تاریخ گفت: در این نگاه، هیچ چیزی از گذشته به طور کامل غایب نیست، بلکه گذشته همچنان حضور دارد و در هر صالحی، صالحان پیشین نیز به نوعی تجسم و حضور پیدا میکنند.
وی خاطرنشان کرد: این یک سلسله پیوسته است و نگاه سلسلهای، از جمله ویژگیهایی است که در مکتب اهلبیت(ع) برجستگی ویژهای دارد. بخش مهمی از ادبیات دینی ما نیز بر همین اساس شکل گرفته است؛ یعنی «صالح بعد صالح» و نسلی که امتداد نسل پیشین است و از طریق آن، معنا و هویت تاریخی استمرار مییابد.
ضرورت تبدیل تبارشناسی به یک جریان فرهنگی و اجتماعی
حجت الاسلام والمسلمین مبلغی در ادامه تأکید کرد: اقدامی که در زمینه تبارشناسی «قائد شهید» و ارتباط آن با رهبر معظم انقلاب اسلامی صورت گرفته است، در واقع میتواند بخشی مهم، معنوی، فرهنگی، اثرگذار، الهامبخش و معنابخش برای جامعه دینی را به ظهور برساند.
وی تصریح کرد: طرح این موضوع در جامعه ضرورت دارد و نباید تصور کرد که این برنامه صرفاً به یک مراسم رونمایی محدود میشود و پس از آن پایان مییابد. چنین موضوعی نیازمند تداوم، توسعه و تبدیلشدن به یک جریان فکری و فرهنگی است.
حجت الاسلام والمسلمین مبلغی گفت: ما با ادبیات «تسلسل» و «ذریه» معنا پیدا میکنیم و بخش مهمی از هویت دینی و تاریخی ما از همین پیوند میان نسلها، شخصیتها، صالحان و ذریه آنان شکل میگیرد. از این منظر، توجه به تبارشناسی و تداوم تاریخی خاندانها و شخصیتهای اثرگذار، میتواند به حفظ حافظه تاریخی، تقویت هویت دینی و انتقال میراث معنوی به نسلهای آینده کمک کند.
سادات میتوانند در ایجاد توازن و ثبات اجتماعی نقشآفرین باشند
حجت الاسلام والمسلمین مبلغی با تأکید بر اهمیت توجه به مفهوم «ذریه» در قرآن کریم گفت: در قرآن کریم هر جا به موضوع ذریه توجه میکنیم، میبینیم که این مفهوم جایگاه و نقش ویژهای دارد. هنگامی که حضرت ابراهیم(ع) به آینده مینگرد، دو رویکرد اساسی را دنبال میکند؛ نخست، رویکرد توحیدی که در قالب بنای کعبه، مبارزه با بتها و بنیانگذاری مسیر دین حنیف ظهور مییابد و دوم، توجه به ذریه و درخواست از خداوند برای استمرار این مسیر در نسلهای آینده.
وی افزود: پیامبر اسلام(ص) نیز بخشی از همان حرکت و امتداد تاریخی حضرت ابراهیم(ع) است. حضرت ابراهیم(ع) هنگامی که از خداوند میخواهد ذریه او را در سرزمینی خاص اسکان دهد، در حقیقت به یک واقعیت مهم تاریخی توجه دارد و آن اینکه حرکت تاریخ همواره با نسلها و ذریه استمرار پیدا میکند.
عضو مجلس خبرگان رهبری ادامه داد: ذریه در این نگاه صرفاً یک مفهوم نسبی و خانوادگی نیست، بلکه یک واقعیت تاریخی است که میتواند مسیر یک اندیشه، مکتب و حرکت الهی را در طول نسلها استمرار بخشد.
برای شناخت آینده باید مؤلفههای تاریخ را بشناسیم
وی با اشاره به اهمیت تاریخ در شناخت وضعیت امروز و آینده جوامع اظهار کرد: ما باید تاریخ را بسیار مهمتر از آن چیزی بدانیم که گاهی تصور میکنیم. هنگامی که میخواهیم به آینده نگاه کنیم، باید ببینیم مؤلفههای تاریخ چیست و حرکت تاریخی چگونه شکل گرفته است؛ همچنین زمانی که میخواهیم به گذشته بازگردیم، باید همان مؤلفهها و عناصر حرکت تاریخ را مورد توجه قرار دهیم.
این استاد حوزه علمیه با بیان اینکه تاریخ اهلبیت(ع) نیازمند مطالعهای دقیق، مرحلهبهمرحله و مستمر است، گفت: باید تاریخ اهلبیت(ع) را بهگونهای مورد بررسی قرار دهیم که لحظهبهلحظه و مرحلهبهمرحله، فهم ولایت، معنویت، کارکرد و نقش آن بزرگواران برجسته شود. این روند باید ادامه پیدا کند تا تاریخ به نقطهای برسد که زمینه تحقق وعده الهی و ظهور امام عصر(عج) فراهم شود.
حجت الاسلام والمسلمین مبلغی تصریح کرد: ما فقط «ابناء زمان» نیستیم، بلکه «ابناء تاریخ» هستیم. زمانی که در آن زندگی میکنیم نیز بخشی از یک حرکت تاریخی گسترده است و برای فهم درست موقعیت خود باید نسبت خود را با این حرکت تاریخی بشناسیم. اساساً باید با تاریخ سروکار داشته باشیم؛ چرا که بدون شناخت تاریخ، نمیتوان حرکتهای اجتماعی، دینی و فرهنگی را بهدرستی تحلیل کرد.
سادات دارای کارکردهای چندلایه اجتماعی هستند
حجت الاسلام والمسلمین مبلغی در بخش دیگری از سخنان خود به بررسی کارکردهای اجتماعی سادات پرداخت و گفت: سادات دارای کارکردهای چندلایهای هستند که برخی از این کارکردها هنوز بهطور کامل فعال نشده و برخی دیگر به صورت خودکار در جامعه جریان دارد و استمرار پیدا میکند. اگر بخواهیم سادات را از منظر جامعهشناختی بررسی کنیم، میتوان چند عنوان و مفهوم جامعهشناختی را در مورد آنان مطرح کرد که یکی از مهمترین آنها، مفهوم «گروه مرجع» است.
سادات بهعنوان «گروه مرجع» در جامعه
این استاد حوزه علمیه درباره مفهوم گروه مرجع توضیح داد: گروه مرجع الزاماً به این معنا نیست که افراد جامعه مستقیماً از یک گروه، علم و دانش دریافت کنند؛ هرچند اگر چنین اتفاقی رخ دهد، مطلوب است. گروه مرجع به گروهی گفته میشود که ذهنیت اجتماعی، حافظه اجتماعی و جهتگیریهای جامعه تا حدی متوجه آن است و مردم در رفتار، قضاوت و انتخابهای خود به صورت مستقیم یا غیرمستقیم به آن گروه توجه میکنند.
عضو مجلس خبرگان رهبری خاطرنشان کرد: گروههای مرجع در جامعه امروز کارکرد بسیار مهمی دارند و میتوانند در ایجاد توازن، ثبات و استقرار اجتماعی نقشآفرین باشند؛ بهویژه هنگامی که یک گروه مرجع به صفت شرافت متصف باشد.
وی ادامه داد: اهلبیت(ع) مظهر شرافت هستند و هنگامی که یک گروه مرجع با چنین پیشینه و جایگاهی همراه باشد، نوعی کاریزما و جاذبه اجتماعی در سطحی بسیار بالا شکل میگیرد.
حجت الاسلام والمسلمین مبلغی با اشاره به نقش تاریخی سادات اظهار کرد: در مقاطع مختلف تاریخی و در مکانهای گوناگون، این تبار شریف توانسته است نقشهایی را ایفا کند که بخشی از آنها دقیقاً در چارچوب کارکردهای یک گروه مرجع قابل تحلیل است.
«منزلت اجتماعی»؛ یکی دیگر از کارکردهای مهم سادات
وی با اشاره به مفهوم «گروه دارای منزلت» در جامعهشناسی گفت: گروه دارای منزلت با گروه مرجع تفاوت دارد. گروه دارای منزلت و جایگاه اجتماعی، گروهی است که نگاههای مردم مستقیماً متوجه آن است و جامعه از آن انتظار کارکرد دارد.
عضو مجلس خبرگان رهبری افزود: هنگامی که اعضای یک گروه متوجه میشوند جامعه به آنها نگاه میکند، از آنها انتظار دارد و برای عملکرد آنها توقعاتی شکل گرفته است، طبیعی است که تلاش میکنند متناسب با این انتظارات اجتماعی عمل کنند.
وی در ادامه تصریح کرد: زمانی که یک گروه دارای منزلت، کارکرد مورد انتظار جامعه را انجام میدهد، این انتظار اجتماعی برآورده میشود؛ اما در بسیاری از موارد، پس از تحقق این انتظار، سطح توقع جامعه نیز افزایش پیدا میکند و این چرخه میتواند ادامه یابد.
این استاد حوزه علمیه خاطرنشان کرد: سادات در مقاطع مختلف تاریخی به دلیل برخورداری از منزلت و جایگاه اجتماعی، توانستهاند چنین نقشهایی را ایفا کنند؛ چرا که چه منزلتی بالاتر از انتساب به پیامبر اکرم(ص)، حضرت فاطمه زهرا(س)، امام حسن مجتبی(ع)، امام حسین(ع)، امام کاظم(ع) و دیگر ائمه اطهار(ع) وجود دارد؟ این انتساب، از بزرگترین منزلتهایی است که خداوند در اختیار بشریت قرار داده و سادات به واسطه آن از جایگاه ویژهای در ذهن و حافظه تاریخی و اجتماعی مسلمانان برخوردار شدهاند.
نقش سادات در ایجاد آرامش و سرمایه اجتماعی
حجت الاسلام والمسلمین مبلغی با اشاره به نمونههایی از نقشآفرینی اجتماعی سادات در مقاطع حساس تاریخی اظهار کرد: هنگامی که جامعه در شرایط دشوار قرار میگیرد و نگاهها به سوی یک شخصیت برجسته و مورد اعتماد معطوف میشود، توقع اجتماعی میتواند به یک عامل مهم در شکلگیری کارکرد اجتماعی تبدیل شود. وقتی یک شخصیت دارای منزلت اجتماعی در چنین شرایطی نقش خود را ایفا میکند، جامعه احساس میکند تحول مهمی رخ داده است؛ در نتیجه آرامش و احساس امنیت در جامعه تقویت میشود و زمینه برای مقاومت، ایستادگی و عبور از بحران فراهم میآید.
این استاد حوزه علمیه تأکید کرد: این مسائل را باید در چارچوب مفهوم منزلت اجتماعی تحلیل کرد؛ سادات به دلیل جایگاه تاریخی، دینی و نسبی خود، از چنین منزلتی برخوردار بودهاند و در برهههای مختلف توانستهاند این ظرفیت را به کارکرد اجتماعی تبدیل کنند.
سادات و مفهوم «نماد اجتماعی»
حجت الاسلام والمسلمین مبلغی در ادامه به یکی دیگر از مفاهیم جامعهشناختی مرتبط با سادات اشاره کرد و گفت: سادات را میتوان از منظر «نماد اجتماعی» نیز مورد بررسی قرار داد. از نظر جامعهشناسی، نمادها در جامعه تأثیرگذار هستند و اگر بخواهیم دین و فرهنگ دینی را تقویت کنیم، باید نمادهای دینی را نیز تقویت کنیم. اگر میخواهیم فرهنگ اسلامی در جامعه استقرار و گسترش پیدا کند، باید نمادهای آن را بشناسیم و ظرفیتهای آنها را فعال کنیم. بنابراین لازم است نمادهای اجتماعی مؤثر در ارتقای دین و عزت فرهنگی جامعه را بهدرستی شناسایی کنیم.
استاد حوزه تصریح کرد: شناسایی این نمادها صرفاً کاری نیست که یک طلبه یا عالم دینی بتواند بهتنهایی انجام دهد؛ بلکه باید از دانش و ظرفیت جامعهشناسان نیز استفاده کرد تا بتوانیم به شناخت دقیقتری از نمادهای اجتماعی و نحوه تأثیرگذاری آنها برسیم.
وی خاطرنشان کرد: باید بدانیم کدام نمادها میتوانند در ارتقای عزت دین، تقویت فرهنگ اسلامی و ایجاد انسجام اجتماعی مؤثر باشند و سپس برای فعالسازی ظرفیتهای آنها برنامهریزی کنیم.
حجت الاسلام والمسلمین مبلغی در ادامه تأکید کرد: بررسی سادات از منظر تاریخی، اجتماعی و فرهنگی نشان میدهد که این مجموعه علاوه بر یک هویت نسبی و خانوادگی، دارای ظرفیتهای مهمی در حوزه مرجعیت اجتماعی، منزلت اجتماعی و نمادسازی فرهنگی است؛ ظرفیتهایی که شناخت درست و فعالسازی آنها میتواند در تقویت انسجام، ثبات و فرهنگ دینی جامعه مؤثر باشد.
سادات میتوانند به یک نهاد اجتماعی برای تقویت وحدت امت اسلامی تبدیل شوند
استاد حوزه با تأکید بر نقش نمادها در فرآیند جامعهسازی و ارتقای اجتماعی، سادات را از جمله مهمترین سرمایههای اجتماعی و تاریخی جامعه اسلامی دانست و گفت: بخش قابل توجهی از ظرفیتهای شناختهشده سادات همچنان مورد استفاده قرار نگرفته و ظرفیتهای ناشناخته و فعالنشده فراوانی در این حوزه وجود دارد.
وی با اشاره به ضرورت توجه بیشتر به کارکردهای اجتماعی سادات اظهار کرد: بحث نماد، اصولاً یکی از مهمترین فاکتورها و عوامل ترقی و ارتقای اجتماعی، جامعهپردازی و جامعهسازی است؛ اما ما در بسیاری از موارد، بحث نمادها را نادیده گرفتهایم.
نمادها؛ عناصر مؤثر در انسجام و حرکت اجتماعی
عضو مجلس خبرگان رهبری با بیان اینکه سادات در طول تاریخ دارای نمادهای مشخص و قابل شناسایی بودهاند، افزود: از عمامه سیاه سادات گرفته تا عناوین و القابی که با خود حمل میکنند و همچنین مزارها و مدارک و نشانههای مرتبط با آنان، همگی واجد کارکرد نمادین هستند و میتوانند در شکلدهی به هویت اجتماعی نقشآفرینی کنند.
وی تصریح کرد: این نمادها میتوانند به حفظ و انسجام جامعه کمک کنند و در عین حال، ظرفیت ایجاد حرکت و پویایی اجتماعی را نیز در اختیار دارند. بنابراین، توجه به نمادهای مرتبط با سادات صرفاً توجه به یک نشانه ظاهری یا تاریخی نیست، بلکه میتواند بخشی از فرآیند تقویت هویت، انسجام و تحرک اجتماعی باشد.
این استاد حوزه و دانشگاه با تأکید بر اینکه ظرفیتهای سادات بسیار فراتر از آن چیزی است که تاکنون شناخته و به کار گرفته شده است، گفت: آن مقدار از ظرفیتهای سادات که تاکنون شناخته شده، در برابر ظرفیتهای ناشناخته و فعالنشده آنان بسیار محدود است و باید برای شناسایی و فعالسازی این ظرفیتها برنامهریزی کرد.
سادات؛ سرمایه اجتماعی تاریخی
حجت الاسلام والمسلمین مبلغی در ادامه، سادات را «سرمایه اجتماعی تاریخی» توصیف کرد و گفت: سرمایه اجتماعی گاهی در یک مقطع زمانی شکل میگیرد و مورد استفاده قرار میگیرد، اما درباره سادات با یک سرمایه اجتماعی تاریخی مواجه هستیم که ریشههای آن در طول تاریخ امت اسلامی شکل گرفته و استمرار یافته است.
وی افزود: از این منظر، لازم است سادات از سطح یک ظرفیت صرفاً نمادین فراتر رفته و به یک نهاد اجتماعی تبدیل شوند. این مسئله میتواند زمینهساز بهرهگیری سازمانیافته و هدفمند از ظرفیتهای سادات در عرصههای مختلف اجتماعی و فرهنگی باشد.
حجت الاسلام والمسلمین مبلغی با اشاره به فعالیتهای آیتالله حکیم در این زمینه اظهار کرد: کاری که آیتالله حکیم عزیز، مؤسس این پژوهش، دنبال میکند، در حقیقت حرکتی در مسیر نهادسازی است؛ یعنی تلاش میشود یک فاکتور و عنصر جدید به عرصه اجتماعی افزوده شود و سادات بتوانند در قالب نهادهای اجتماعی ایفای نقش کنند.
وی در ادامه خاطرنشان کرد: نهادسازی برای سادات، موضوعی فراتر از بحث نماد است. نمادها میتوانند هویت و انسجام ایجاد کنند، اما نهادهای اجتماعی قادرند این ظرفیت را به صورت مستمر، سازمانیافته و هدفمند در خدمت جامعه قرار دهند.
تقریب مذاهب؛ در امتداد پروژه قرآنی وحدت امت
حجت الاسلام والمسلمین مبلغی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به موضوع تقریب مذاهب اسلامی گفت: از آنجا که ما رویکرد تقریبی داریم، باید به مسئله تقریب نیز توجه کنیم. تقریب و وحدت، امروز صرفاً یک موضوع فرعی یا انتخابی نیست، بلکه میتوان آن را در امتداد پروژه اهلبیت(ع) و پروژه قرآن کریم مورد توجه قرار داد. پروژه اهلبیت(ع)، چه بخواهیم و چه نخواهیم، پروژه قرآن است و اگر کسی اصل تقریب و وحدت را نپذیرد، در واقع بخشی از استخوانبندی قرآن را نادیده گرفته است.
عضو مجلس خبرگان رهبری ادامه داد: قرآن کریم حرکت خود را از ایجاد و شکلگیری امت آغاز میکند و در ادامه به ایجاد اخوت و برادری میان مؤمنان میرسد. بنابراین، اگر این استخوانبندی و ساختار را نادیده بگیریم، دین نمیتواند آنگونه که باید قوام و انسجام پیدا کند.
تأکید اهلبیت(ع) بر ایجاد امت و وحدت
حجت الاسلام والمسلمین مبلغی با بیان اینکه خود اهلبیت(ع) بیش از هر چیز بر این مسئله تأکید داشتهاند، گفت: دلیل این تأکید آن است که مسئله امت و وحدت، بخشی از پروژه قرآن کریم است و اهلبیت(ع) نیز در همین چارچوب حرکت کردهاند.
وی با اشاره به روایتی از امام رضا(ع) اظهار کرد: امام رضا(ع) در توصیف جایگاه امامت میفرمایند: «اِنَّ الاِمامَةَ نِظامُ المُسلمین». نکته قابل توجه در این تعبیر آن است که امام رضا(ع) نمیفرمایند امامت، «نظام اهلبیت» یا «نظام مؤمنان» به معنای خاص یک گروه مذهبی است، بلکه تعبیر «نظام المسلمین» را به کار میبرند.
وی افزود: این تعبیر نشان میدهد که کارکرد امامت، محدود به یک گروه خاص نیست، بلکه برای همه مسلمانان و در سطحی فراتر، برای بشریت قابل تصور است.
بهرهگیری از ظرفیت اهلبیت(ع) برای تقویت امت اسلامی
حجت الاسلام والمسلمین مبلغی تصریح کرد: پیش از هر چیز باید بتوانیم امت را ایجاد و تقویت کنیم تا زمینه بهرهگیری از فیوضات اهلبیت(ع) به نفع همه امت فراهم شود؛ امتی که اعضای آن میتوانند از مذاهب مختلف اسلامی باشند. اهلبیت(ع) بخشی از مشترکات میان مسلمانان هستند و نمیتوان ظرفیت و فیوضات آنان را به یک گروه خاص محدود کرد. ظرفیت اهلبیت(ع) برای همه است و رحمت آنان نیز میتواند در گسترهای فراتر از مرزهای مذهبی مورد توجه قرار گیرد.
سادات؛ ظرفیتی برای تقویت وحدت و امت اسلامی
حجت الاسلام والمسلمین مبلغی در پایان با تأکید بر ظرفیت سادات برای ایفای نقش در عرصه وحدت اسلامی گفت: میتوان از سادات به عنوان یک موتور حرکتدهنده برای وحدت و تقویت امت اسلامی بهره گرفت.
وی خاطرنشان کرد: اگر ظرفیت نمادین، سرمایه اجتماعی تاریخی و ظرفیت نهادسازی سادات بهدرستی شناسایی و فعال شود، این مجموعه میتواند در تقویت پیوندهای اجتماعی، افزایش انسجام امت اسلامی و پیشبرد اهداف وحدت و تقریب مذاهب نقش مؤثری ایفا کند.
انتهای پیام/
عضو مجلس خبرگان رهبری مطرح کرد:
سادات میتوانند مرجعیت معنوی و اجتماعی پیامبر(ص) را در بستر تاریخ تداوم بخشند
حجت الاسلام والمسلمین مبلغی با تأکید بر جایگاه و نقش تاریخی و معنوی سادات گفت: پیامبر گرامی اسلام(ص) دارای شأن و جایگاهی فراتر از یک دوره تاریخی است و وساطت ایشان در عرصههای گوناگون تکوینی، معنوی، الگویی و تاریخی، در طول تاریخ و برای همه جهانیان استمرار دارد؛ از این منظر، سادات و ذریه پیامبر(ص) نیز میتوانند حامل و تداومبخش بخشی از این مرجعیت معنوی، اجتماعی و نمادین در جامعه اسلامی باشند.
نظر شما