به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه از مشهد، آیتالله مهدی مروارید، عضو شورایعالی حوزه علمیه خراسان، در مراسم آغاز سال تحصیلی مدرسه علمیه الحجه(عج) شعبه یک، ضمن تبریک ایام میلاد پیامبر اکرم(صلیاللهعلیهوآله) و امام صادق(علیهالسلام)، اظهار کرد: تقارن آغاز سال تحصیلی با میلاد مبارک پیامبر اکرم(صلیاللهعلیهوآله) و امام صادق(علیهالسلام) را باید به فال نیک گرفت و امیدواریم این آغاز، منشأ خیر و برکت برای طلاب و مدرسه علمیه باشد.
وی با بیان اینکه انسان هنگام انتخاب هر کاری باید به اهمیت و ارزش آن توجه داشته باشد، افزود: انسان وقتی کاری را انتخاب میکند، ابتدا باید ببیند آن کار چه اهمیتی دارد و چه ارزشی برای او و جامعه ایجاد میکند. برای نمونه، فردی که میخواهد کسبوکاری را انتخاب کند، عاقلانه آن است که ابتدا سود و فایده آن را بررسی کند تا بتواند بر اساس آن، وظایف خود را بهتر انجام دهد.
عضو شورای عالی حوزه علمیه خراسان ادامه داد: طلاب نیز باید ارزش کاری را که انتخاب کردهاند، بهدرستی بشناسند. ورود به حوزه علمیه و اشتغال به تحصیل علوم مقدماتی و سپس فراگیری فقه، اصول، مسائل اعتقادی و کلامی، دارای ارزش و اهمیت فراوانی است و هرچه انسان این ارزش را بیشتر درک کند، بهتر میتواند در این مسیر گام بردارد و خدمت کند.
حوزههای علمیه، زمینهساز بقای دین و مذهب هستند
آیتالله مروارید با اشاره به جایگاه فراگیری علوم اسلامی در تاریخ اسلام، بیان کرد: از همان آغاز اسلام و از زمان وجود مقدس پیامبر اکرم(صلیاللهعلیهوآله)، مبنا بر این بوده است که جمعی خود را برای فراگیری علوم اسلامی آماده کنند؛ علوم و معارفی که مردم در مسائل دینی به آن نیاز دارند، از فقه و احکام گرفته تا کلام و عقاید.
وی افزود: مسلمان هنگام انجام هر کاری باید بداند آن کار حلال است یا حرام، جایز است یا واجب و برای شناخت این مسائل باید به افراد آگاه و متخصص مراجعه کند. همه مردم نمیتوانند به تحصیل علوم دینی بپردازند؛ هرچند طلب علم به معنایی وظیفه همه مسلمانان است، اما عدهای باید خود را برای فراگیری صحیح علوم اسلامی آماده کنند تا مرجع دیگران در مسائل دینی باشند.
عضو شورای عالی حوزه علمیه خراسان ادامه داد: یک کاسب وقتی میخواهد وارد کسبوکار شود، باید بداند چه چیزی حلال و چه چیزی حرام است و در مسائل شرعی به چه کسی مراجعه کند. رسالههای عملیه که راهنمای مردم در این مسائل هستند، باید توسط عالمان و اهل علم تنظیم و تدوین شوند و این وظیفه بر عهده حوزههای علمیه، علما و طلاب است.
وی با تأکید بر نقش حوزههای علمیه در حفظ دین و مذهب خاطرنشان کرد: اگر حوزههای علمیه از بین بروند و افرادی برای پاسخگویی به نیازهای دینی مردم وجود نداشته باشند، مردم در مسائل دینی به چه کسی مراجعه کنند؟ حوزهها و علمایی که در طول تاریخ تربیت شدهاند، زمینه حفظ دین و مذهب را فراهم کردهاند و امروز نیز این مسئولیت بر عهده طلاب و حوزههای علمیه است.
آیتالله مروارید گفت: طلاب باید ارزش کاری را که وارد آن شدهاند، درک کنند؛ چراکه در مسیر اساسی حفظ دین و مذهب قرار گرفتهاند. در هر زمانی بر عهده عدهای لازم است که وارد حوزههای علمیه شوند، حوزهها را گرم نگه دارند، درس بخوانند، تدریس کنند و پس از فراگیری علوم، به تبلیغ و نشر معارف دین بپردازند تا دین و مذهب باقی بماند.
تحصیل، تهذیب و تبلیغ را با احساس مسئولیت دنبال کنید
وی با اشاره به آغاز سال تحصیلی طلاب اظهار کرد: امروز آغاز کار شماست و باید دروس مقدماتی مانند صرف، نحو، معانی و بیان، منطق و دیگر مباحث را بهخوبی فرا بگیرید و پایه علمی خود را تقویت کنید و پس از آن نیز در مسیر فراگیری فقه، اصول، کلام و عقاید گام بردارید تا بتوانید در خدمت دین و مردم باشید.
عضو شورای عالی حوزه علمیه خراسان با تأکید بر اینکه طلبگی برای عدهای یک وظیفه شرعی و واجب کفایی است، افزود: خداوند متعال شما را برای این مسیر انتخاب کرده است؛ بنابراین باید قدر خود را بدانید و با جدیت کامل به تحصیل بپردازید. این مسیر ممکن است مشقتها و گاهی محرومیتهای اجتماعی داشته باشد، اما به دلیل اهمیت آن، این مشکلات قابل تحمل است و باید با صبر و مراقبت، مسیر را ادامه داد.
وی ادامه داد: هرچه انسان با جدیت بیشتری درس بخواند و در مسیر تحصیل و خدمت به دین تلاش کند، رضایت حضرت ولیعصر(عج) نیز بیشتر شامل حال او خواهد شد.
آیتالله مروارید در ادامه با اشاره به روایتی از امام صادق(علیهالسلام) که در کتاب شریف کافی نقل شده است، گفت: امام صادق(علیهالسلام) در این روایت خطاب به یکی از اصحاب خود میفرمایند سلام ایشان را به کسانی که پیرو و مطیع آن حضرت هستند برساند و سپس سفارشهایی را مطرح میکنند که توجه به آنها برای طلاب اهمیت ویژهای دارد.
وی افزود: نخستین سفارش امام صادق(علیهالسلام)، تقوای الهی است. تقوا یعنی انسان در هر کاری که میخواهد انجام دهد، ابتدا توجه کند که آیا آن کار جایز است یا جایز نیست، حلال است یا حرام و واجب است یا واجب نیست. انسان باید به انجام واجبات و ترک محرمات مقید باشد.
عضو شورای عالی حوزه علمیه خراسان بیان کرد: انسان باید در هر سخنی که میگوید، هر کاری که انجام میدهد، هر نگاهی که میکند و هر رفتوآمدی که دارد، ابتدا به حکم آن توجه کند. نباید بدون توجه به عواقب سخن و رفتار، هرچه به ذهن میرسد بر زبان جاری شود؛ چراکه ممکن است سخنی غیبت، تهمت یا موجب هتک آبروی دیگران باشد.
وی با تأکید بر ضرورت توجه بیشتر طلاب به مسائل اخلاقی گفت: این مسئله برای کسانی که وارد جرگه طلبگی شدهاند و قرار است در آینده مُبلّغ، مدرس و خادم دین باشند، اهمیت بیشتری دارد و باید از همان ابتدا خود را به رعایت مسائل تقوایی عادت دهند.
ورع، صداقت و امانتداری را در زندگی طلبگی تقویت کنید
آیتالله مروارید دومین سفارش امام صادق(علیهالسلام) را ورع دانست و اظهار کرد: ورع مرحلهای بالاتر از تقواست و به معنای پرهیز از شبهات است. انسان اهل ورع حتی در مواردی که انجام کاری بهصورت قطعی حرام نیست، اگر احتمال دهد ممکن است به کاری نادرست منتهی شود، از آن پرهیز میکند.
وی ادامه داد: برای نمونه، انسان ممکن است در خیابان به اطراف نگاه کند، اما کسی که اهل ورع است، اگر احتمال دهد نگاه او به منظرهای بیفتد که شرعاً جایز نیست، از ابتدا نگاه خود را کنترل میکند. همچنین اگر احتمال دهد سخنی که میخواهد بگوید به غیبت، تهمت یا بدگویی از مسلمانان منتهی شود، سکوت اختیار میکند.
عضو شورای عالی حوزه علمیه خراسان افزود: در مسائل مالی نیز اگر انسان احتمال دهد صاحب مالی به تصرف در آن راضی نیست، باید از آن پرهیز کند. این همان مرحله بالاتری از تقواست که امام صادق(علیهالسلام) به آن سفارش کردهاند و طلاب باید از همان آغاز این صفات را در خود تقویت کنند.
وی سومین سفارش امام صادق(علیهالسلام) را تلاش و جدیت برای خدا عنوان کرد و گفت: اجتهاد در اینجا به معنای بذل تلاش و کوشش است. طلبه نباید فردی کسل، تنبل و بیحال باشد؛ بلکه باید با رغبت و نشاط درس بخواند، کار خود را دنبال کند و در این مسیر خسته نشود.
آیتالله مروارید با بیان اینکه این تلاش باید در همه ابعاد زندگی طلبگی وجود داشته باشد، تصریح کرد: طلبه باید در درس خواندن، سخن گفتن، معاشرت و عمل به واجبات و ترک محرمات، برای خدا تلاش کند و مسیر خود را با جدیت ادامه دهد.
وی با اشاره به دیگر سفارشهای امام صادق(علیهالسلام) خاطرنشان کرد: صدق حدیث و ادای امانت نیز از دیگر مواردی است که مورد تأکید قرار گرفته است. انسان باید راستگو باشد و پیش از سخن گفتن، به درستی سخن خود توجه کند و بدون اطمینان، سخنی را بر زبان نیاورد.
عضو شورای عالی حوزه علمیه خراسان با تأکید بر اهمیت امانتداری گفت: امانت معنای وسیعی دارد. اگر کسی چیزی را نزد انسان به امانت میگذارد، باید آن را سالم به صاحبش بازگرداند. اگر فردی سخنی را به انسان میگوید و تأکید میکند که آن را برای دیگران نقل نکند، این نیز امانت است و باید حفظ شود.
وی افزود: مدرسهای که در اختیار ماست، کلاسهایی که در آنها شرکت میکنیم و کتابهایی که در اختیار ما قرار میگیرد نیز امانتهایی هستند که باید بهدرستی از آنها استفاده کنیم. انسان باید در همه این موارد، امانتدار باشد.
اخلاق طلبه، آیینهای برای معرفی حوزه و مکتب اهلبیت(علیهمالسلام) است
آیتالله مروارید با اشاره به دیگر سفارشهای امام صادق(علیهالسلام) گفت: طول سجود و حسن جوار نیز از جمله مواردی است که در این روایت مورد توجه قرار گرفته است. طلبه باید اهل عبادت و نماز باشد و به سجده و ارتباط با خداوند متعال اهمیت دهد.
وی افزود: نماز باید برای انسان ارتباطی میان بنده و خدای متعال باشد و نباید انسان بهگونهای نماز بخواند که صرفاً بخواهد آن را به پایان برساند. در اسلام و در آیات و روایات، نسبت به نماز و سجده تأکید فراوان شده است و طلبهها باید در این زمینه پیشرو و پیشقدم باشند و آداب و مستحبات نماز را تا حد امکان رعایت کنند.
عضو شورای عالی حوزه علمیه خراسان با اشاره به سفارش امام صادق(علیهالسلام) درباره حسن جوار اظهار کرد: حسن جوار فقط به معنای همسایه خانه نیست؛ بلکه انسان باید حقوق هممباحثه، هماتاقی، همسایه مدرسه، همسایه خانه، همسفر و دیگر افرادی را که با آنها ارتباط دارد، رعایت کند و در معاشرت، سخن گفتن و رفتار، احترام و ادب را مورد توجه قرار دهد.
وی با اشاره به سفارش امام صادق(علیهالسلام) درباره نحوه رفتار شیعیان با پیروان دیگر مذاهب بیان کرد: در زمان امام صادق(علیهالسلام)، شیعیان با اهل سنت ارتباط داشتند و حضرت سفارش میکردند که شیعیان بهگونهای رفتار کنند که دیگران نسبت به شیعه بدبین نشوند؛ بلکه وقتی آنها را میبینند، از اخلاق، تقوا، راستگویی، امانتداری و حسن معاشرت آنان خرسند شوند.
آیتالله مروارید ادامه داد: اگر مردم فردی را ببینند که مقید به راستگویی، تقوا، امانتداری و حسن خلق است، میگویند این فرد جعفری است و این رفتار موجب سرور امام صادق(علیهالسلام) میشود. طلبه نیز باید در درس خواندن، معاشرت با خانواده، دوستان، هممباحثهها، معلمان و استادان، همه جهات اخلاقی و رفتاری را رعایت کند.
وی تصریح کرد: اگر مردم یک طلبه را ببینند که اهل تقوا، نماز اول وقت و خوشرفتاری با مردم است، میگویند اینها از نتایج حوزه و تربیتیافتگان حوزههای علمیه هستند. رفتار و روش طلبه میتواند موجب تبلیغ مذهب، دین و حوزههای علمیه باشد.
عضو شورای عالی حوزه علمیه خراسان با تأکید بر ضرورت توجه طلاب به مسائل معنوی و اخلاقی گفت: طلاب باید خود را به رعایت این مسائل عادت دهند و در کنار تلاش برای تحصیل و تعلیم، مسائل اخلاقی و تقوایی را نیز بهطور کامل رعایت کنند؛ چراکه این رفتار موجب سرور اهلبیت(علیهمالسلام) خواهد شد.
وی خاطرنشان کرد: امروز دین و مذهب به دست ما سپرده شده است و اگر حوزهها، مدارس علمیه و طلاب از جهت علمی و اخلاقی ضعیف باشند، این مسئله به زیان نظام اسلامی خواهد بود. هرچه حوزههای علمیه در مسائل دینی، مذهبی و تبلیغی تقویت شوند، نظام اسلامی نیز تقویت خواهد شد.
آیتالله مروارید در پایان با تأکید بر ضرورت قدرشناسی طلاب از جایگاه طلبگی اظهار کرد: قدر خودتان را بدانید و احساس کنید که در مسیر سربازی حضرت ولیعصر(عج) قرار گرفتهاید و باید در مسیر تحصیل، اخلاق، تعلیم و تعلم تقویت شوید.
وی با اشاره به آغاز سال تحصیلی مدرسه علمیه الحجه(عج) شعبه یک، برای طلاب توفیق روزافزون در این مسیر را از درگاه خداوند متعال مسئلت کرد و گفت: امیدواریم خداوند متعال همه شما را در این راه یاری کند تا با نشاط و احساس مسئولیت بیشتری مسیر طلبگی را ادامه دهید.
آیتالله مروارید همچنین در پایان سخنان خود برای توفیق علما و مراجع، رهبر معظم انقلاب و حوزههای علمیه و نیز رحمت و مغفرت الهی برای علما و مراجع درگذشته دعا کرد.
نظر شما