به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه، آیین رونمایی از کتاب «اهل زاریا» نوشته نجمه جوادی، تازهترین اثر منتشرشده از سوی نشر بینالملل، برگزار شد.
این کتاب روایتی داستانی از زندگی شیخ ابراهیم زکزاکی، رهبر جنبش اسلامی نیجریه، است که تلاش میکند مخاطب را از تصاویر و اخبار مربوط به کشتار زاریا فراتر برده و با ریشههای فکری، اجتماعی و اعتقادی شکلگیری شخصیت زکزاکی و مسیر مبارزاتی او آشنا کند.
روایت «اهل زاریا» از پیش از حادثه زاریا آغاز میشود
کشتار شیعیان نیجریه در شهر زاریا در ۲۱ آذر ۱۳۹۴ یکی از تلخترین حوادث تاریخ معاصر شیعیان این کشور به شمار میرود؛ حادثهای که در جریان حمله ارتش نیجریه به شیعیان زاریا، شمار زیادی از مردم کشته و زخمی شدند و حسینیه بقیةالله نیز تخریب شد.
با این حال، «اهل زاریا» روایت خود را از این حادثه آغاز نمیکند. نویسنده در این اثر به سالهای پیش از مطرح شدن نام زکزاکی در رسانههای جهان بازمیگردد تا مسیر شکلگیری شخصیت، باورها و اندیشههای او را برای مخاطب روایت کند.
جوادی در این کتاب تلاش کرده است نشان دهد چگونه یک اندیشه میتواند شخصیت یک انسان را شکل دهد و چگونه آن انسان میتواند در ادامه بر جامعه پیرامون خود اثرگذار باشد.
بر همین اساس، کتاب از تاریخ مسلمانان نیجریه و میراث عثمان دان فودیو و حکومت اسلامی سوکوتو آغاز میشود و در ادامه به آشنایی ابراهیم زکزاکی با انقلاب اسلامی ایران و اندیشههای امام خمینی(ره) میرسد.
از عثمان دان فودیو تا آشنایی زکزاکی با امام خمینی(ره)
یکی از محورهای مهم «اهل زاریا»، توجه به پیشینه تاریخی و فکری مسلمانان نیجریه است. نویسنده تلاش کرده است فضای اجتماعی و اعتقادی جامعهای را که زکزاکی در آن رشد کرد، بازسازی کند؛ جامعهای که خاطره مبارزه با استعمار و دغدغه احیای هویت اسلامی در آن حضور داشت.
کتاب با جملهای منسوب به عثمان دان فودیو آغاز میشود: پس از من قدیسی ظهور خواهد کرد که او، ابراهیم احیاگر است.
این جمله، از همان ابتدا مخاطب را با روایتی مواجه میکند که صرفاً به یک واقعه تاریخی محدود نیست و مفاهیمی همچون ایمان، بیداری، مقاومت و احیای هویت دینی را در مرکز روایت قرار میدهد.
در بخشهایی از کتاب نیز دوران کودکی ابراهیم و تأثیر خانواده بر شکلگیری شخصیت او روایت شده است. مادر ابراهیم با سخن گفتن از منجی و آیندهای بدون ظلم، مفاهیمی همچون امید، انتظار و رهایی را در ذهن او شکل میدهد؛ مفاهیمی که بعدها در زندگی اجتماعی و مبارزاتی او نمود پیدا میکنند.
زکزاکی؛ روحانی مبارزی که هزینه سنگینی پرداخت
بخش دیگری از «اهل زاریا» به سالهای سخت زندگی شیخ ابراهیم زکزاکی و خانواده او اختصاص دارد؛ سالهایی که با بازداشت، زندان، جراحت و از دست دادن اعضای خانواده همراه بوده است.
نویسنده در این بخش تلاش کرده است مقاومت را صرفاً به عنوان یک مفهوم سیاسی روایت نکند، بلکه آن را در متن زندگی خانوادگی و تجربههای انسانی شخصیت اصلی به تصویر بکشد.
از همین منظر، زکزاکی در «اهل زاریا» تنها یک چهره مظلوم نیست؛ بلکه شخصیتی آگاه و مصمم است که برای باورهای خود مسیر دشواری را انتخاب کرده و هزینههای سنگینی نیز برای آن پرداخته است.
یکی از صحنههای تأثیرگذار کتاب، روایت بازگشت ابراهیم و همسرش زینت به خانهای است که فاطمه، خواهر ابراهیم، و سه فرزندش در آن به شهادت رسیدهاند.
در این بخش، نویسنده تصویری از خانهای ویرانشده و خانوادهای داغدار ارائه میکند و نشان میدهد که مقاومت، تنها در میدان مبارزه سیاسی معنا پیدا نمیکند، بلکه در مواجهه انسان با فقدان، رنج و مصیبت نیز خود را نشان میدهد.
تلاش برای انسانی کردن یک روایت تاریخی
یکی از ویژگیهای «اهل زاریا»، تلفیق تاریخ و ادبیات داستانی است. واقعه زاریا، زندگی شیخ ابراهیم زکزاکی و شکلگیری جریان شیعیان نیجریه از جمله موضوعاتی هستند که اگرچه در رسانهها و آثار پژوهشی مورد توجه قرار گرفتهاند، اما کمتر در قالب رمان و ادبیات داستانی فارسی روایت شدهاند.
نجمه جوادی برای نگارش این اثر چهار سال پژوهش و یک سال نگارش انجام داده است. ایده اولیه کتاب نیز در سال ۱۳۹۹ و پس از مشاهده یک مصاحبه شکل گرفت و نویسنده پس از آن، فرآیند تحقیق و نگارش اثر را دنبال کرد.
حاصل این پژوهش، کتابی ۱۷۶ صفحهای است که به جای ارائه یک زندگینامه صرفاً گزارشی، تلاش میکند مخاطب را وارد فضای زندگی شخصیتها کند.
در این روایت، تاریخ، سیاست، ایمان و خانواده در کنار یکدیگر قرار گرفتهاند و مخاطب با انسانی مواجه میشود که پیش از آنکه به چهرهای شناختهشده در رسانههای جهان تبدیل شود، دوران کودکی، خانواده، دغدغهها، آرزوها و انتخابهای خود را داشته است.
روایتی داستانی از تاریخ معاصر شیعیان نیجریه
«اهل زاریا» از این منظر تنها روایت زندگی یک شخصیت نیست، بلکه بخشی از تاریخ معاصر مسلمانان و شیعیان نیجریه را نیز در قالب داستان بازخوانی میکند.
کتاب با تمرکز بر مسیر فکری و اجتماعی شیخ ابراهیم زکزاکی، تلاش میکند تصویری از زمینههای شکلگیری جریان شیعیان نیجریه، تحولات فکری زکزاکی و تأثیرپذیری او از انقلاب اسلامی ایران و اندیشه امام خمینی(ره) ارائه دهد.
این اثر همچنین با عبور از فضای صرفاً خبری حوادث زاریا، تلاش دارد مخاطب را با انسانهایی مواجه کند که پشت سر آمار، تصاویر و اخبار مربوط به این حادثه قرار دارند؛ انسانهایی که زندگی، خانواده، باور و تجربههای شخصی آنان بخشی از واقعیت این تاریخ را شکل داده است.
کتاب «اهل زاریا» نوشته نجمه جوادی در ۱۷۶ صفحه توسط نشر بینالملل منتشر شده است و روایتی داستانی از زندگی، اندیشه و مبارزات شیخ ابراهیم زکزاکی و بخشی از تاریخ معاصر مسلمانان و شیعیان نیجریه را پیش روی مخاطبان قرار میدهد.
انتهای خبر/
نظر شما