کنترل نگاه از مهم‌ترین راه‌های سلامت معنوی انسان است

به گزارش خبرگزاری حوزه از تهران، حجت‌الاسلام والمسلمین ناصر خلج، استاد حوزه علمیه، در برنامه تلویزیونی «سمت خدا» با اشاره به توصیه امیرالمؤمنین(ع) درباره اوصاف متقین، به تشریح مفهوم «غَضُّوا أَبْصَارَهُمْ عَمَّا حَرَّمَ اللَّهُ عَلَیْهِمْ» پرداخت و گفت: کنترل نگاه یکی از مهم‌ترین راه‌های حفظ سلامت معنوی انسان است و نگاه حرام می‌تواند زمینه گناه و از بین رفتن آثار اعمال نیک انسان را فراهم کند.

وی با بیان اینکه «غض» به معنای بستن چشم نیست، اظهار کرد: «غض» به معنای پایین آوردن و کنترل کردن نگاه است. بنابراین، اگر انسان با صحنه‌ای حرام مواجه شد، باید نگاه خود را کاهش دهد و از ادامه نگاه کردن خودداری کند.

حجت‌الاسلام والمسلمین خلج با اشاره به اینکه «ابصار» جمع «بصر» است، افزود: منظور از این تعبیر تنها نگاه به نامحرم نیست، بلکه هر چیزی که دیدن آن برای انسان حرام باشد، از جمله برخی تصاویر، فیلم‌ها و صحنه‌های نامناسب، مشمول این دستور است.

استاد حوزه علمیه با اشاره به آیات ۳۰ و ۳۱ سوره نور گفت: خداوند در قرآن به مردان و زنان مؤمن دستور می‌دهد نگاه خود را کنترل کنند و دامن خود را حفظ کنند؛ بنابراین، میان نگاه و حفظ پاکدامنی ارتباط مستقیمی وجود دارد.

وی ادامه داد: در روایات نیز درباره آیاتی که در آنها از حفظ «فروج» سخن گفته شده، توضیح داده شده است که در برخی موارد منظور زناست، اما در آیات سوره نور، کنترل نگاه نیز به‌طور ویژه مورد توجه قرار گرفته است.

حجت‌الاسلام والمسلمین خلج با اشاره به شأن نزول نقل‌شده برای این آیات بیان کرد: در روایتی آمده است که جوانی از انصار در مسیر خود با زنی مواجه شد و به دنبال او رفت و نگاهش را ادامه داد تا اینکه صورتش به جسمی برخورد کرد و مجروح شد. او پس از این اتفاق نزد پیامبر(ص) رفت و ماجرا را بیان کرد و در پی آن، آیات مربوط به کنترل نگاه نازل شد.

وی یکی از پیامدهای نگاه حرام را آسیب دیدن اعمال نیک انسان دانست و گفت: انسان ممکن است نماز بخواند، روزه بگیرد، صدقه بدهد، به پدر و مادر احترام بگذارد و برای دیگران کار خیر انجام دهد، اما گناه نگاه می‌تواند آثار معنوی این اعمال را تحت تأثیر قرار دهد.

حجت‌الاسلام والمسلمین خلج با اشاره به تعبیر «حبط عمل» افزود: انسان باید مراقب باشد که گناهان، سرمایه‌ای را که در طول زندگی برای آخرت خود جمع کرده است، از بین نبرد. به همین دلیل، در آموزه‌های دینی نسبت به نگاه حرام هشدارهای جدی داده شده است.

وی همچنین با استناد به روایتی از امام صادق(ع) گفت: «النَّظَرُ سَهْمٌ مِنْ سِهَامِ إِبْلِیسَ مَسْمُومٌ»؛ نگاه، تیری از تیرهای مسموم شیطان است.

استاد حوزه علمیه با بیان اینکه شهوت به خودی خود امر بدی نیست، تصریح کرد: بسیاری از نیازهای طبیعی انسان بر اساس همین غریزه شکل می‌گیرد و اگر در مسیر صحیح قرار گیرد، کارکرد طبیعی و مشروع خود را دارد؛ مشکل زمانی ایجاد می‌شود که انسان آن را از مسیر صحیح خارج کند.

این کارشناس دینی ادامه داد: نگاه حرام می‌تواند زمینه تحریک شهوت و شکل‌گیری میل‌های نادرست را فراهم کند. در برخی روایات نیز از چشم به عنوان «مصحف قلب» یاد شده است؛ یعنی آنچه انسان می‌بیند، می‌تواند در قلب و ذهن او اثر بگذارد.

حجت‌الاسلام والمسلمین خلج با اشاره به هشدارهای حضرت عیسی(ع) درباره نگاه گفت: نگاه نادرست ممکن است ابتدا تنها یک مشاهده به نظر برسد، اما اگر ادامه پیدا کند، می‌تواند زمینه ایجاد میل و وسوسه را در انسان فراهم کند و به گناه دیگری منجر شود.

وی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به گسترش تلفن همراه و شبکه‌های اجتماعی اظهار کرد: امروز کنترل نگاه تنها به محیط‌های اجتماعی و خیابان محدود نیست؛ تلفن همراه می‌تواند حجم زیادی از تصاویر و محتوا را در اختیار انسان قرار دهد.

حجت‌الاسلام والمسلمین خلج افزود: به‌ویژه درباره کودکان و نوجوانان، خانواده‌ها باید نسبت به محتوایی که از طریق تلفن همراه و فضای مجازی در معرض دید آنان قرار می‌گیرد، مراقبت بیشتری داشته باشند؛ چراکه برخی تصاویر ممکن است آثار خود را در ذهن و روح انسان باقی بگذارد.

استاد حوزه علمیه تأکید کرد: کنترل نگاه یک دستور صرفاً ظاهری نیست، بلکه به دنبال محافظت از دل و ذهن انسان است. انسان باید مراقب باشد آنچه وارد چشم او می‌شود، به تدریج به فکر، میل و رفتار او تبدیل نشود.

وی در پایان خاطرنشان کرد: آموزه‌های دینی با تأکید بر کنترل نگاه، در حقیقت انسان را به مراقبت از مسیر شکل‌گیری گناه دعوت می‌کنند؛ زیرا بسیاری از لغزش‌ها از یک نگاه آغاز می‌شود و اگر انسان در همان مرحله نخست آن را کنترل کند، از گرفتار شدن در مراحل بعدی جلوگیری خواهد کرد.

انتهای پیام/