به گزارش گروه ترجمۀ خبرگزاری حوزه، حجتالاسلام والمسلمین سید جواد نقوی، رئیس تحریک بیداری امت مصطفای پاکستان و مدیر جامعۀ عروۃ الوثقیٰ لاهور، در خطبههای نماز جمعه در مسجد بیتالعتیق لاهور پاکستان، با تأکید بر جامعیت دین اسلام، قرآن و حکمت را پایههای بیداری و اصلاح امت دانست و بر تقویت آگاهی دینی و اجتماعی و افزایش بینش سیاسی مردم تأکید کرد.
وی در آغاز سخنان خود با تأکید بر ضرورت تقوا اظهار داشت: خداوند متعال دین را برای حفظ، هدایت و ساماندهی زندگی انسان قرار داده است و تقوا به معنای آن است که انسان زندگی خود را بر اساس این نظام الهی تنظیم کند.
انسان؛ موجودی اجتماعی و دارای حیات جمعی
حجتالاسلام والمسلمین سید جواد نقوی با اشاره به ماهیت اجتماعی انسان گفت: انسان بهصورت فطری موجودی اجتماعی است و نمیتواند زندگی فردی و اجتماعی خود را از جامعه و اجتماع جدا کند. نسلهای انسانی یکی پس از دیگری میآیند و میروند، اما جامعه و نظام اجتماعی استمرار مییابد و از نسلی به نسل دیگر منتقل میشود.
وی افزود: بر همین اساس، در تعالیم دینی، همانگونه که برای اصلاح و هدایت فرد اهمیت ویژهای قائل شده است، جامعه و حیات جمعی نیز از جایگاه اساسی برخوردار است. بنابراین، فهم جامع دین مستلزم توجه همزمان به مسئولیتهای فردی و اجتماعی انسان است.
تفاوت اصلاح و انقلاب در ساختار اجتماعی
خطیب نماز جمعه لاهور در ادامه با تبیین تفاوت میان «اصلاح» و «انقلاب» اظهار داشت: اصلاح، ناظر به درستکردن و حفظ وضعیت موجود جامعه است، در حالی که انقلاب به معنای ایجاد تغییر اساسی و بنیادین در ساختار و نظام اجتماعی است.
وی با تشبیه جامعه انسانی به یک پیکر واحد بیان کرد: همانگونه که حیات و سلامت بدن به ارتباط و هماهنگی میان اعضای آن وابسته است، حیات اجتماعی نیز در گرو ارتباط متقابل افراد و انسجام و نظم موجود در ساختار جامعه است. از این منظر، توجه به حیات جمعی و ساختار اجتماعی انسان، بخش جداییناپذیر از فهم صحیح آموزههای دینی است و نمیتوان دین را صرفاً در چارچوب عبادات فردی تعریف کرد.
جامعیت دین و ضرورت آشنایی نسل جدید با ابعاد اجتماعی آن
رئیس جامعه العروة الوثقی در ادامه سخنان خود با تأکید بر جامعیت دین اظهار داشت: محدود کردن دین به عبادات، به معنای محدود کردن مفهوم و جایگاه جامع دین است. علامه سید جواد نقوی با اشاره به دیدگاه شهید مطهری(ره) تصریح کرد: دین کامل، در حقیقت با تمام ابعاد زندگی انسان ارتباط دارد و عبادات تنها بخشی از مجموعه معارف و آموزههای دینی را تشکیل میدهند.
وی افزود: ازاینرو، ضروری است نسل جدید با حقیقت جامع دین و ابعاد اجتماعی و تمدنی آن آشنا شود و دین را صرفاً در چارچوب عبادات فردی تلقی نکند.
امامت؛ محور امتسازی و هدایت جامعه
خطیب نماز جمعه لاهور در ادامه با تبیین مفهوم قرآنی «امتسازی» اظهار داشت: خداوند متعال برای شکلگیری امت، هدایت و جهتدهی به حیات جمعی انسانها، منصب امامت را مقرر فرموده است.
وی با اشاره به اعطای مقام امامت به حضرت ابراهیم(ع) و مسئولیت ایشان در مسیر امتسازی گفت: انبیای الهی(ع) در مسیر هدایت امت و ایجاد نظام الهی، بر اساس خواستهها و تمایلات شخصی خود عمل نمیکردند، بلکه همواره تابع هدایت و فرمان الهی بودند و مسئولیت هدایت جامعه و نظامسازی را بر اساس اراده خداوند انجام میدادند.
هدایت الهی و نسبت آن با اختیار انسان
حجتالاسلام والمسلمین سید جواد نقوی با استناد به آیه شریفه «وَمَا یَنطِقُ عَنِ الْهَوَیٰ. إِنْ هُوَ إِلَّا وَحْیٌ یُوحَیٰ» تأکید کرد: انبیای الهی(ع) در امور مرتبط با امتسازی، هدایت جامعه و برپایی نظام دینی، تابع هدایت و وحی الهی هستند. و این مسئله به معنای نفی اختیار و اراده انسان در زندگی فردی نیست؛ بلکه کمال مؤمن در آن است که اراده و انتخاب خود را با رضایت و اراده الهی هماهنگ سازد و خواست خویش را در مسیر خواست خداوند قرار دهد.
استمرار رسالت انبیا در اصلاح و بیداری امت
وی همچنین با اشاره به دعای حضرت ابراهیم(ع)، بر اهمیت استمرار مسیر بعثت انبیا، تعلیم کتاب و حکمت و تزکیه نفوس در اصلاح و بیداری امت تأکید کرد و این امور را از ارکان اساسی هدایت و تربیت جامعه دانست.
خطیب نماز جمعه لاهور در ادامه گفت: هر نسل مسئولیت و وظیفه خاص خود را بر عهده دارد و نمیتوان صرفاً با یادآوری موفقیتها و دستاوردهای نسلها و امتهای گذشته، مسئولیت امروز را به انجام رساند.
وی افزود: همانگونه که نسلهای گذشته بر اساس شرایط و اقتضائات زمان خود به وظایفشان عمل کردند، نسل حاضر نیز باید با شناخت دقیق شرایط و نیازهای عصر خویش، مسئولیتهای خود را بشناسد و برای انجام آنها اقدام کند.
استمرار هدایت دینی و ضرورت اجتهاد در شرایط نوین
مدیر جامعۀ عروۃ الوثقیٰ لاهور در ادامه خطبههای نماز جمعه تأکید کرد: مسیر و جریان هدایت دینی قابل گسستن نیست و باید استمرار آن از طریق انبیا(ع)، ائمه(ع) و عالمان دینی در طول تاریخ حفظ شود.
وی افزود: هر دوره و هر نسل به آموزش جامع معارف دینی نیازمند است و نمیتوان هیچ نسلی را از شناخت کامل دین بینیاز دانست. از سوی دیگر، با توجه به تغییر شرایط اجتماعی و پدید آمدن نیازهای جدید، ضرورت اجتهاد و ارائه احکام و راهنماییهای دینی متناسب با شرایط روز همچنان وجود دارد.
هدف از تعلیم قرآن؛ فراتر از تلاوت
حجتالاسلام والمسلمین سید جواد نقوی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به اهمیت تعلیم قرآن کریم اظهار داشت: تلاوت قرآن کریم در جایگاه خود دارای اهمیت است، اما هدف از تعلیم قرآن تنها قرائت آیات نیست؛ بلکه مقصود، فهم کتاب و حکمت و بهکارگیری هدایتهای قرآنی در عرصه زندگی است.
وی با تفکیک میان تلاوت، تدبر و تعلیم قرآن تصریح کرد: بهرهمندی حقیقی از قرآن زمانی حاصل میشود که انسان پیام، معارف و دستورهای الهی آن را بهدرستی درک کند و این آموزهها را در زندگی فردی و اجتماعی خود به کار گیرد. و ارتباط با قرآن نباید در سطح خواندن و تلاوت آیات متوقف شود، بلکه باید به مرحله فهم، تدبر و عمل به تعالیم آن منتهی شود.
تعلیم کتاب و حکمت؛ از شناخت نظام هدایت تا تحقق عملی آن
رئیس تحریک بیداری امت مصطفای پاکستان در ادامه خطبههای نماز جمعه، به تشریح مفهوم «تعلیم الکتاب و الحکمه» پرداخت و گفت: «کتاب» را میتوان یک نظام منسجم فکری و عملی دانست و «حکمت» را شناخت شیوه صحیح بهرهگیری از این نظام و بهکارگیری آن در عرصه عمل و زندگی تلقی کرد.
وی در این زمینه به تلاشهای فکری و دینی سید جمالالدین اسدآبادی، شهید مرتضی مطهری(ره)، شهید آیتالله سید محمدباقر صدر(ره) و دیگر اندیشمندان دینی اشاره کرد و نقش آنان را در تبیین معارف اسلامی و ارائه تفکر دینی در عرصههای مختلف مورد توجه قرار داد.
خطیب نماز جمعه لاهور تأکید کرد: صرف تلاوت قرآن کریم یا برخورداری از مجموعهای از اطلاعات دینی کافی نیست؛ بلکه باید نظام هدایت قرآن را شناخت و آن را با بهرهگیری از حکمت در زندگی فردی و اجتماعی به اجرا درآورد.
وی همچنین در تبیین مفهوم «حکمت» اظهار داشت: حکمت مجموعهای از اصول و معیارهایی است که رفتار، تصمیمها و خواستههای انسان را در مسیر صحیح هدایت میکند و به او میآموزد چگونه آموزههای دینی را بهدرستی در عرصه عمل به کار گیرد.
بررسی تحولات جهان و وضعیت فلسطین و منطقه
حجتالاسلام والمسلمین سید جواد نقوی در بخش دوم خطبههای نماز جمعه، به بررسی تحولات جاری جهان، وضعیت فلسطین و ایران، رویکرد قدرتهای جهانی و شرایط کنونی جهان اسلام پرداخت.
وی با اشاره به موضوع استفاده از قدرت در عرصه بینالمللی، سیاستهای جنگی و عملکرد نهادهای بینالمللی، دیدگاههای انتقادی خود را درباره این مسائل مطرح کرد و بر ضرورت افزایش آگاهی سیاسی و اجتماعی مردم تأکید نمود.
رئیس تحریک بیداری امت مصطفای پاکستان اظهار داشت: تقویت آگاهی عمومی و شکلگیری شعور سیاسی و اجتماعی در میان مردم، از عوامل مهم در اصلاح وضعیت جوامع و مقابله با پیامدهای تصمیمهای نادرست سیاسی در سطح داخلی و بینالمللی است.
تأکید بر نقش مسئولانه پاکستان در تحولات منطقه
وی در ادامه، با اشاره به نقش پاکستان در شرایط کنونی منطقه گفت: پاکستان باید در تحولات منطقهای، با در نظر گرفتن منافع ملی، جایگاه و اعتبار بینالمللی کشور و ضرورت حفظ صلح، رویکردی متوازن و مسئولانه اتخاذ کند. و همچنین در چارچوب بررسی تحولات ایران و منطقه، به اهمیت نقش دیپلماتیک پاکستان اشاره کرد و بر ضرورت تلاش برای صلح و ثبات، بهجای گسترش درگیری و جنگ، تأکید کرد.
آگاهی عمومی؛ زمینهساز اصلاح جامعه
خطیب نماز جمعه لاهور، بیداری و آگاهی مردم را از عوامل اساسی اصلاح جوامع دانست و اظهار داشت: تا زمانی که سطح آگاهی و شناخت عمومی افزایش نیابد، زمینه برای تداوم تصمیمهای نادرست از سوی حاکمان و قدرتهای جهانی وجود خواهد داشت.
وی با اشاره به دعای حضرت ابراهیم(ع) در قرآن کریم، بر اهمیت بیداری و اصلاح امت از مسیر قرآن، تزکیه، تعلیم کتاب و حکمت تأکید کرد و گفت: تربیت و آگاهیبخشی دینی باید در کنار تعلیم معارف الهی، زمینهساز رشد فکری و اجتماعی امت نیز باشد.
در پایان خطبههای نماز جمعه، برای امت اسلامی و ملتهای مظلوم دعا شد. همچنین برای پیروزی و سربلندی مردم فلسطین و دیگر مسلمانان مظلوم، وحدت و بیداری امت اسلامی، امنیت و ثبات منطقه و پاکستان و حفظ این کشور از تهدیدهای داخلی و خارجی دعا شد.
در ادامه نیز برای تعجیل در ظهور حضرت ولیعصر(عج) و تحقق عدالت و گسترش عدل و انصاف در جوامع اسلامی، از درگاه خداوند متعال طلب دعا و یاری شد.
نظر شما