استقامت؛ رمز پایداری در مسیر حق و خنثی‌کننده نقشه‌های دشمن

حجت‌الاسلام سید مرتضی هاشمی، کارشناس دینی و استاد دانشگاه در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه در تهران، با اشاره به اهمیت استقامت در آموزه‌های قرآن کریم، اظهار داشت: استقامت از مفاهیم پرتکرار قرآن کریم است و آثار مهمی در زندگی فردی و اجتماعی انسان دارد؛ از جمله اینکه به انسان ارزش می‌دهد و زمینه بهره‌مندی از آرامش و امنیت را فراهم می‌کند.

وی با بیان اینکه استقامت به معنای ثبات در مسیری است که انسان آن را حق می‌داند، افزود: انسان مستحکم در مسیر حق، تحت تأثیر عوامل مختلف قرار نمی‌گیرد و با وجود فشارها و مشکلات، از هدف خود فاصله نمی‌گیرد.

استقامت؛ عامل خنثی شدن نقشه دشمن

حجت‌الاسلام هاشمی با اشاره به نقش استقامت در مقابله با دشمن، به آیه شریفه «إِن تَصْبِرُوا وَتَتَّقُوا لَا یَضُرُّکُمْ کَیْدُهُمْ شَیْئًا» اشاره کرد و گفت: قرآن کریم صبر، تقوا و ایستادگی را زمینه خنثی شدن نقشه‌های دشمن و تأمین آرامش مسلمانان معرفی می‌کند.

وی ادامه داد: امروز نیز می‌توان دید که ایستادگی مردم در عرصه بین‌المللی چگونه موجب بی‌اثر شدن برخی نقشه‌های دشمن و حفظ عزت و آبروی آنان شده است.

استقامت و گشایش در زندگی

استاد دانشگاه با اشاره به آیه «وَأَن لَّوِ اسْتَقَامُوا عَلَی الطَّرِیقَةِ لَأَسْقَیْنَاهُم مَّاءً غَدَقًا» بیان کرد: قرآن کریم استقامت را با گشایش و افزایش نعمت مرتبط می‌داند و مفسران «ماءً غدقاً» را کنایه‌ای از فراوانی و گشایش در زندگی دانسته‌اند.

وی خاطرنشان کرد: امام باقر(ع) در تفسیر این آیه، استقامت بر مسیر اهل‌بیت(ع) را مورد توجه قرار داده‌اند؛ بنابراین اگر انسان در مسیر درست ثابت‌قدم باشد و حرکت خود را ادامه دهد، بسیاری از مشکلات و ضعف‌ها در مسیر برطرف خواهد شد.

استقامت پس از رسیدن به نعمت

حجت الاسلام هاشمی با تأکید بر اینکه آزمون انسان تنها در دوران سختی نیست، گفت: گاهی پس از استقامت، رزق و امکانات افزایش پیدا می‌کند و همین نعمت‌ها خود زمینه یک امتحان جدید می‌شوند؛ همان‌گونه که قرآن کریم درباره قوم سلیمان می‌فرماید: «لِنَفْتِنَهُمْ فِیهِ».

وی افزود: تاریخ نشان داده است که گاهی افراد پس از رسیدن به قدرت و امکانات، مسیر خود را تغییر داده‌اند؛ بنابراین استقامت باید در شرایط مختلف زندگی استمرار داشته باشد.

دو عامل اصلی انحراف از مسیر

کارشناس دینی با اشاره به دیدگاه رهبر شهید درباره استقامت، اظهار داشت: استقامت یعنی انسان پس از شناخت هدف و ایمان به آن، در مسیر رسیدن به هدف متوقف نشود و همواره مراقب عوامل انحراف باشد.

وی عوامل انحراف را در دو دسته عوامل درونی و بیرونی عنوان کرد و گفت: هواهای نفسانی، علاقه به پول، طلا و زیورآلات از عوامل درونی و توطئه دشمنان، قدرت‌های سلطه‌گر و بدخواهان از عوامل بیرونی هستند که می‌توانند انسان را از مسیر خود منحرف کنند.

نصرت الهی در گرو حرکت و تلاش

حجت‌الاسلام هاشمی با تأکید بر اینکه استقامت با بی‌تحرکی تفاوت دارد، تصریح کرد: اگر انسان هدف درستی انتخاب کرده باشد اما برای رسیدن به آن تلاش و مجاهدت نکند، انتظار کمک الهی معنا ندارد.

وی ادامه داد: زمانی که هدف درست انتخاب شود و انسان در مسیر آن به اندازه توان خود تلاش کند، وعده نصرت الهی تحقق پیدا می‌کند؛ البته نصرت الهی به معنای نبودن سختی و آزمایش نیست، بلکه قرآن کریم صراحتاً از آزمون با خوف، گرسنگی و کاستی در اموال و جان‌ها سخن گفته و در ادامه، صابران را بشارت داده است.

استقامت؛ فراتر از امکانات

استاد دانشگاه با اشاره به اینکه استقامت وابسته به میزان امکانات نیست، خاطرنشان کرد: استقامت از جایی آغاز می‌شود که امکانات محدود می‌شوند. انسان ضعیف تنها به اندازه امکانات خود عمل می‌کند، اما هنگامی که همه توان خود را به کار می‌گیرد، زمینه امداد الهی فراهم می‌شود.

وی با اشاره به نمونه‌هایی از تاریخ انقلاب اسلامی، دفاع مقدس و مقاومت، اظهار داشت: در مواردی که امکانات مادی محدود بوده، همین پایداری و استقامت موجب شده است مسیر مبارزه ادامه پیدا کند و در مواقعی نیز امدادهای الهی به کمک جبهه حق آمده است.

ایمان به هدف؛ نخستین عامل استقامت

حجت الاسلام هاشمی ایمان به هدف را از نخستین عوامل استقامت دانست و گفت: یکی از مشکلات انسان، ضعف ایمان و کم‌رنگ شدن محبت به هدف است. برای تقویت استقامت باید شناخت عمیق‌تری نسبت به خداوند پیدا کرد و ارتباط انسان با خداوند تقویت شود.

وی در همین زمینه به حدیث عنوان بصری و نمونه‌هایی از خلوت و ارتباط عمیق با خدا اشاره کرد و افزود: کسی که خداوند را به‌درستی بشناسد و به قدرت او ایمان داشته باشد، در مسیر حق کمتر دچار ترس و تردید می‌شود.

ترس از سرزنش؛ مانعی در مسیر استقامت

کارشناس دینی، ایمان به هدف و ارتباط عمیق با خدا را از مهم‌ترین عوامل استقامت دانست و گفت: استقامت انسان را در مسیر حق ثابت نگه می‌دارد.

وی یکی دیگر از موانع استقامت را ترس از سرزنش دیگران عنوان کرد و با اشاره به آیه «وَلَا یَخَافُونَ لَوْمَةَ لَائِمٍ» گفت: نگرانی از قضاوت و سرزنش دیگران، انرژی انسان را برای مقاومت می‌گیرد.

حجت الاسلام هاشمی با اشاره به ماجرای سلمان فارسی و قوم او افزود: پیامبر اکرم(ص) درباره قومی که در آینده دین را یاری خواهند کرد، به سلمان اشاره کردند و فرمودند اگر دین به ثریا آویخته باشد، مردانی از اهل فارس به آن دست خواهند یافت.

وظیفه‌محوری در برابر تاریخ

وی با اشاره به برخی مواضع امام خمینی(ره) و رهبر شهید، اظهار داشت: در سیره بزرگان انقلاب، انجام وظیفه الهی بر قضاوت تاریخ مقدم بوده است. انسان مؤمن باید بداند در برابر خداوند مسئول است و نباید انجام وظیفه خود را به دلیل ترس از قضاوت دیگران کنار بگذارد.

استاد دانشگاه ادامه داد: نمونه‌های تاریخی نشان می‌دهد کسانی که در مسیر اعتقاد خود استقامت کردند، حتی در شرایط دشوار نیز از وظیفه‌ای که برای خود شناخته بودند دست نکشیدند.

استقامت امام و امت

وی با اشاره به آیه «فَاسْتَقِمْ کَمَا أُمِرْتَ وَمَن تَابَ مَعَکَ» گفت: در این آیه، هم پیامبر(ص) و هم کسانی که همراه او هستند، به استقامت دعوت شده‌اند؛ بنابراین استقامت تنها وظیفه رهبر جامعه نیست و امت نیز باید در این مسیر پایدار بماند.

حجت‌الاسلام هاشمی افزود: استقامت امام و امت در کنار یکدیگر معنا پیدا می‌کند و اگر هرکدام در مسیر خود کوتاه بیایند، حرکت جامعه با مشکل مواجه خواهد شد.

استقامت امیرالمؤمنین(ع) در میدان

وی با اشاره به سیره امیرالمؤمنین(ع) بیان کرد: حضرت علی(ع) در میدان نبرد اهل عقب‌نشینی نبودند و حتی نوع زره و مرکب ایشان نیز نشان‌دهنده همین روحیه بود.

کارشناس دینی ادامه داد: زمانی که به حضرت گفته شد چرا زره شما پشت ندارد، فرمودند پشت زره را برای کسی قرار می‌دهند که ممکن است به دشمن پشت کند و من چنین کاری نمی‌کنم؛ همچنین مرکب من تندرو نیست، چون اهل فرار نیستم.

وی خاطرنشان کرد: همین استقامت و پایبندی به اصول باعث شد امیرالمؤمنین(ع) حتی در شرایطی که برخی یاران از حضور در میدان جنگ سر باز می‌زدند، از مسیر خود عقب‌نشینی نکند.

استقامت، بدون خدعه و نیرنگ

حجت الاسلام هاشمی با اشاره به تفاوت سیاست علوی با سیاست مبتنی بر فریب اظهار داشت: گاهی گفته می‌شد علی(ع) سیاست نمی‌داند، در حالی که سیاست ایشان مبتنی بر خدعه و نیرنگ نبود.

وی افزود: امام علی(ع) می‌توانست در برخی موقعیت‌ها با یک وعده یا اقدام ظاهری، شرایط را برای خود آسان کند، اما چون چنین کاری را خلاف حق می‌دانست، انجام نداد.

استاد دانشگاه با اشاره به نمونه‌هایی مانند شورای شش‌نفره، برخورد با معاویه و ماجرای امام حسین(ع) و مسلم بن عقیل، تصریح کرد: استقامت یعنی انسان حتی زمانی که راه‌های ظاهری برای رسیدن سریع‌تر به نتیجه وجود دارد، اگر آن راه‌ها با حق و وظیفه الهی ناسازگار باشد، از آنها استفاده نکند.

انتهای پیام/