به گزارش خبرگزاری حوزه از تهران، حجت‌الاسلام ناصری یوسفی، کارشناس دینی، روز سه‌شنبه در برنامه «آفتاب شرقی» با تشریح مبانی قرآنی مواجهه مسلمانان با جنگ و صلح، گفت: قرآن کریم در برابر کفاری که با مسلمانان در حال جنگ نیستند یا با آنان پیمان دارند، دستور به رعایت صلح و پرهیز از جنگ داده است، اما در برابر تجاوز و تعدی دشمن، دفاع و مقابله را مورد تأکید قرار می‌دهد.
وی با اشاره به آیات قرآن درباره روابط مسلمانان با غیرمسلمانان اظهار کرد: درباره کفاری که با آنها پیمان داریم، جنگیدن جایز نیست و باید به پیمان و صلح پایبند بود. همچنین در برابر دشمنی که با مسلمانان وارد جنگ نشده است، نباید بهانه‌ای برای درگیری ایجاد کرد. اما اگر دشمن آغازگر تجاوز و جنگ باشد، شرایط متفاوت خواهد بود و قرآن کریم آیات متعددی درباره قتال و دفاع دارد.
این کارشناس دینی افزود: اصل قرآنی این است که انسان نه باید ظلم کند و نه ظلم را بپذیرد. مسلمان حق ندارد به دیگری تعدی کند، اما در مقابل، اجازه ندارد خود و جامعه اسلامی را زیر سلطه و سیطره دشمن قرار دهد. در قرآن کریم نیز بر این مسئله تأکید شده است که خداوند راهی برای سلطه کافران بر مؤمنان قرار نداده است.
وی با اشاره به سیره پیامبر اسلام(ص) و ائمه اطهار(ع) گفت: در بررسی تاریخ صدر اسلام می‌بینیم که در موارد متعدد، دشمن آغازگر نزاع و جنگ بوده است و معصومان(ع) آغازکننده جنگ نبوده‌اند. بنابراین، هنگامی که دشمن حمله می‌کند، موضوع دفاع مطرح می‌شود و نمی‌توان با استناد به اصل صلح، از مسئولیت مقابله با تجاوز شانه خالی کرد.
حجت‌الاسلام ناصری یوسفی در ادامه با اشاره به قاعده «لا ضرر و لا ضرار» اظهار کرد: در فقه اسلامی، «لا ضرر» فقط به این معنا نیست که انسان به خودش آسیب نزند؛ بلکه «ضرار» نیز به معنای وارد نکردن ضرر به دیگران است. بنابراین اگر سکوت یا بی‌تفاوتی یک فرد باعث شود دیگران در معرض آسیب قرار بگیرند، نمی‌توان این مسئله را صرفاً یک تصمیم شخصی دانست.
وی ادامه داد: برای مثال اگر دانش‌آموزان یک مدرسه زیر حمله دشمن قرار گرفته باشند، آیا می‌توان گفت من در این جنگ بی‌طرف هستم و مسئولیتی ندارم؟ وقتی جان و امنیت دیگران در معرض تهدید است، موضوع از یک تصمیم فردی فراتر می‌رود و به یک تکلیف اجتماعی تبدیل می‌شود.
این کارشناس دینی با تأکید بر اینکه دفاع در برابر تجاوز دشمن با جنگ‌طلبی متفاوت است، گفت: ما به دنبال افزایش تنش نیستیم و جنگ را مطلوب نمی‌دانیم، اما وقتی دشمن تجاوز کرده و امنیت مردم و جامعه را هدف قرار داده است، نمی‌توان با شعار «لا قتال» از مسئولیت دفاعی فرار کرد.
حجت‌الاسلام ناصری یوسفی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به مفهوم «سامری» در قرآن و روایات، اظهار کرد: در قرآن کریم داستان سامری و گوساله‌پرستی بنی‌اسرائیل مطرح شده است و بر اساس برخی روایات، پیش از ظهور نیز فتنه‌ای مشابه فتنه سامری در امت اسلامی رخ خواهد داد.
وی با اشاره به روایتی که شیخ طوسی در کتاب «الغیبة» نقل کرده است، گفت: در این روایت از محمد بن حنفیه درباره زمان ظهور پرسیده می‌شود و ظهور دوباره فتنه سامری به‌عنوان یکی از نشانه‌های آن مطرح شده است. این روایت نشان می‌دهد که در نگاه روایی، برخی سنت‌های الهی در طول تاریخ تکرار می‌شوند و جامعه اسلامی ممکن است با فتنه‌هایی مشابه فتنه‌های امت‌های گذشته روبه‌رو شود.
این کارشناس دینی با استناد به آیه‌ای از سوره طه درباره سامری افزود: وقتی حضرت موسی(ع) از میقات بازگشت، با گوساله‌پرستی بنی‌اسرائیل مواجه شد و سامری را از میان قوم خود طرد کرد. سامری نیز به دلیل نقش خود در آن فتنه، از جامعه فاصله گرفت.
وی گفت: در روایت دیگری که درباره آینده امت اسلامی مطرح شده، از تکرار فتنه سامری سخن گفته شده است. بنابراین، باید مراقب بود که عناصر و جریان‌هایی که جامعه را از شناخت تکلیف خود در برابر فتنه و تجاوز بازمی‌دارند، شناخته شوند.
حجت‌الاسلام ناصری یوسفی در ادامه با اشاره به شخصیت ابوموسی اشعری در تاریخ صدر اسلام اظهار کرد: در برخی روایات، از ابوموسی اشعری به‌عنوان شخصیتی یاد شده که در شرایطی مردم را از حضور در میدان جنگ بازمی‌داشت. در حالی که تفاوت اساسی میان جنگ‌طلبی و دفاع در برابر تجاوز وجود دارد.
وی افزود: بر اساس روایتی که به آن اشاره شده است، ابوموسی اشعری مردم را به فضیلت پیاده رفتن به جهاد توصیه می‌کرد و از ثواب آن سخن می‌گفت، اما در همان حال، گزارش‌هایی تاریخی درباره ثروت و اموال او مطرح شده است. از این منظر، مسئله‌ای که باید مورد توجه قرار گیرد، فاصله میان سخن و عمل و همچنین منافع شخصی برخی افراد است.
وی تأکید کرد: جامعه باید میان صلح‌طلبی واقعی و دعوت به بی‌تفاوتی در برابر تجاوز تفاوت قائل شود. صلح در جایی که دشمن پیمان دارد و تعرضی صورت نگرفته، یک تکلیف است؛ اما وقتی تجاوز آغاز شده، دفاع نیز یک تکلیف است و نمی‌توان با استفاده از ادبیات صلح، جامعه را از مسئولیت خود بازداشت.
حجت‌الاسلام ناصری یوسفی در پایان با اشاره به ضرورت شناخت فتنه‌های اجتماعی و تاریخی گفت: مسئله مهم این است که جامعه اسلامی بتواند جریان‌ها و افرادی را که در هر دوره با ادبیات متفاوت، مردم را از شناخت وظیفه خود بازمی‌دارند، درست بشناسد. همان‌گونه که در تاریخ، فتنه سامری و جریان ابوموسی اشعری مطرح شده است، جامعه امروز نیز نیازمند شناخت دقیق شرایط و تمایز میان صلح، بی‌طرفی و دفاع در برابر تجاوز است.
انتهای پیام/
نظر شما