حجت‌الاسلام اکبر افرازیده از مبلّغان شهرستان آمل، در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه در ساری، با اشاره به آیه ۸۳ سوره بقره، اظهار داشت: عبادت، تنها یک عمل ظاهری نیست، بلکه ریشه در معرفت دارد. وی با استناد به کلام رسول اکرم (ص) تصریح کرد: «اولین گام در عبادت، معرفت به خداوند است» و هر عبادتی که بدون علم و شناخت باشد، فاقد خیر و برکت است.
علت عبادت؛ پیشگیری از قساوت قلب
کارشناس دینی با تبیین علت تکالیف عبادی بر اساس روایات امام رضا (ع)، خاطرنشان کرد: هدف از دستور به عبادت این است که انسان‌ها از یاد خدا غافل نشوند و دچار فراموشی یا غفلت از اوامر و نواهی الهی نگردند؛ زیرا اگر انسان‌ها بدون تعبد رها می‌شدند، زمانه بر آنان سخت می‌شد و قلب‌هایشان دچار قساوت می‌گشت. وی با اشاره به توصیه پیامبر (ص) تأکید کرد که مؤمنان باید پیش از آنکه بلاهایی نازل شود که آن‌ها را از ذکر خدا بازدارد، خود را وقف طاعت و عبادت الهی کنند.
حجت‌الاسلام افرازیده با اشاره به احادیث معراج، هفت خصلت اساسی برای رسیدن به مقام «عبد واقعی» را برشمرد که عبارتند از: ورع در برابر محرمات، سکوت از آنچه سودمند نیست، خوف روزافزون، حیای الهی، قناعت در خوراک، بغض نسبت به دنیا و محبت نیکان. توحید دارای مراتبی است و در سطوح عالی، هرگونه تعلق قلبی به غیر از خداوند یا ترس و امید به چیزی جز او، می‌تواند نوعی شرک باشد.
مبلّغ شهرستان آمل با بررسی انگیزه‌های عبادت، تصریح کرد: باید میان کسی که خدا را «به خاطر خودش» (مطلوب بالذات) می‌پرستد و کسی که خدا را برای رسیدن به بهشت یا نجات از دوزخ (مطلوب بالعرض) می‌پرستد، تفاوت قائل شد.
وی افزود: عبادت توده مردم که معبود اصلی‌شان خداست اما به دلیل ضعف معرفت، بهشت و جهنم را می‌طلبند، صحیح است؛ اما هر اندازه معرفت به معبود بیشتر و انگیزه پرستش خالص‌تر باشد، عبادت مقبول‌تر خواهد بود؛ از این رو، برترین و مهم‌ترین عبادت، همان «معرفت به خدا» است.
حجت‌الاسلام افرازیده با استناد به روایات امام صادق (ع)، تبیین کرد: احسان به والدین تنها در سطح دستورات ظاهری نیست، بلکه شامل «حسن صحبت» و همراهی عاطفی است. از مصادیف بارز احسان این است که فرزند، والدین خود را برای برآورده کردن نیازهایشان به زحمت نیندازد و پیش از آنکه آن‌ها درخواستی کنند، نیازهایشان را برطرف سازد، حتی اگر والدین در ظاهر مستغنی باشند.
نیکی به والدین؛ تکلیفی بدون استثنا و فراتر از دین
کارشناس دینی با اشاره به احادیث امام باقر(ع)، تأکید کرد: برّ و نیکی به والدین از معدود تکالیفی است که خداوند هیچ‌گونه رخصتی برای ترک آن قرار نداده است؛ بنابراین، چه والدین صالح باشند و چه فاسق، تکلیف فرزند به نیکی به آنان پابرجاست. احسان به والدین یک حکم «بین‌المللی» و انسانی در اسلام است و محدود به حوزه مسلمانان نمی‌شود و تنها مرز آن، قانون «عدم اطاعت از مخلوق در معصیت خالق» است.
مبلّغ شهرستان آمل با اشاره به پیامدهای رفتاری فرزندان در زندگی و مرگ، اظهار داشت: بر اساس روایات، نیکی به والدین موجب افزایش رزق، طول عمر و تسهیل سکرات مرگ می‌شود.
وی با نقل روایتی تکان‌دهنده، اشاره کرد: ممکن است کسی در زمان حیات والدین نیکو باشد، اما پس از مرگ آنان، با ترک استغفار و پرداخت نکردن دیون والدین، در زمره «عاقّین» قرار گیرد و بالعکس، کسی که در زمان حیات کوتاهی کرده، با استغفار و جبران پس از مرگ، در زمره «بارّین» نوشته شود.
حجت‌الاسلام افرازیده با اشاره به روایات نبوی، تصریح کرد: نیکی به والدین چنان اثر قدرتمندی دارد که در لحظه قبض روح، مانند سدی در برابر ملک‌الموت عمل کرده و از بنده دفاع می‌کند.
وی خاطرنشان کرد: در حالی که برای فرزند عاق، هشدار به عدم آمرزش الهی داده شده است، در برابر فرزند نیکوکار، درهای مغفرت گشوده است. هر عمل خیری اثر نیک مخصوص به خود را دارد و اثرات مثبت احسان به والدین در دنیا و آخرت، بی‌شمار و گسترده است.
پیامبر و امام؛ پدران معنوی و والاترین جایگاه احسان
حجت‌الاسلام افرازیده با استناد به روایاتی از ائمه اطهار (ع) تصریح کرد: در مقام تأویل و در معنایی عمیق‌تر، پیامبر اکرم (ص) و حضرت علی (ع) «والدین امت اسلامی» هستند.
وی تبیین کرد: اگر دلیل عظمت حق والدین، تربیت جسمی و روحی فرزند است، احسان پیامبر و امام به امت اسلامی به مراتب عظیم‌تر است؛ چرا که ایشان متولی تعلیم کتاب، حکمت و تزکیه نفوس هستند و انسان‌ها را از آتش دوزخ به سوی دارالقرار نجات می‌دهند. از این رو، لزوم احسان به این ذوات مقدس و پرهیز از عقوق آنان، برتر از حق والدین نسبی است.
کارشناس دینی با اشاره به آموزه‌های حضرت فاطمه زهرا (س) در مورد اولویت‌بندی رضایت، اظهار داشت: هرگز نباید رضایت والدین نسبی را به بهای رنجاندن «والدین دین» (پیامبر و امام) جلب کرد.
وی تأکید کرد: اطاعت از رسول خدا (ص) و پیروی از حضرت علی (ع)، در حقیقت اطاعت از دین خدا و متابعت از مکتب الهی است. بنابراین، اگر کسی برای جلب رضایت پدر و مادر خود، مسیر ولایت و فرمان‌های الهی را رها کند، مشمول قهر الهی خواهد شد، زیرا حق والدین دینی بر حق والدین نسبی مقدم است.
تأثیر ولایت در شفاعت و پذیرش اعمال
مبلّغ شهرستان آمل با استناد به احادیث امام صادق (ع) و امام موسی کاظم (ع)، خاطرنشان کرد: رعایت حق «پدران برتر» (پیامبر و امام) چنان اثر شگرفی دارد که می‌تواند باعث رضایت سایر بندگان خدا و حتی والدین نسبی شود. وی افزود: حتی پاداش نمازهای مؤمنان نیز بر اساس میزان تعظیم و تکریم آنان نسبت به این دو پدر برتر (ص و ع) سنجیده می‌شود.
حجت‌الاسلام افرازیده در پایان تبیین کرد: عنصر محوری در لزوم احسان و حرمت عقوق، همان نقش هدایتگری و تربیت است. در حالی که والدین عادی مسبب وجود جسمانی فرزند هستند، پیامبر و امام مسبب وجود معنوی و نجات ابدی انسان‌اند. از این روی، هر اندازه محبت و ارادت فرد نسبت به والدین دینی‌اش (ع) بیشتر باشد، در نزد خداوند برتر قرار گرفته و در نهایت در جایگاهی والاتر در دارالقرار محشور خواهد شد.
نظر شما