عدم دلبستگی به غیرخدا و جبران حق‌الناس، از زمینه‌های استجابت دعا است

حجت‌الاسلام علی سعیدیان کارشناس دینی در گفتگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه در تهران، با بیان اینکه راه استجابت دعا، دل بستن به خداست، گفت: کسی که دل دیگران را شکسته، آنان را تحقیر کرده یا آبروی کسی را برده است، نمی‌تواند بدون جبران این حقوق، صرفاً با مراجعه به حرم یا افزایش دعا و عبادت، به نتیجه مطلوب برسد؛ چراکه گاهی مشکل در کمبود دعا نیست، بلکه در ظرفی است که برای دریافت عطای الهی آماده نشده است.

وی اظهار کرد: چه کسی نمی‌تواند به خدا دل ببندد؟ کسی که دل شکسته باشد، دیگران را تحقیر کرده و آنها را کوچک کرده باشد. چنین فردی اگر به هر دعایی مراجعه کند یا به حرم برود، تا زمانی که از کسی که حق او را ضایع کرده حلالیت نگیرد، به دعایش نمی‌رسد.

این کارشناس دینی افزود: مسئله به تعدد دعا و خواندن سوره واقعه مربوط نیست. اگر ظرف را خراب کرده‌اید و در آن را شکسته‌اید، دیگر ظرفی وجود ندارد که چیزی در آن ریخته شود. خداوند در عطا کردن بخیل نیست، اما باید ظرفی وجود داشته باشد که عطای الهی در آن قرار گیرد.

حجت‌الاسلام سعیدیان با تأکید بر ضرورت کنار گذاشتن تکبر ادامه داد: باید مقداری از تکبر خود دست برداریم. وقتی دل کسی را شکسته‌ایم یا آبروی او را برده‌ایم، باید برویم و جبران کنیم. اگر دروغ گفته‌ایم، باید با همان فرد تماس بگیریم و بگوییم که اشتباه کرده‌ایم. این کار شاید برای انسان سخت باشد، اما بهتر است انسان آبروی خود را در دنیا با یک عذرخواهی حفظ کند تا اینکه در دنیا و آخرت از نتیجه اعمال خود محروم شود.

وی با انتقاد از افرادی که دائماً درباره دیگران صحبت می‌کنند، گفت: بعضی افراد دوست دارند دائماً در رابطه با دیگران صحبت کنند و زندگی دیگران را به چالش بکشند، اما باید بدانیم که در این زمینه نمی‌توان بی‌تفاوت بود و گفت متوجه نبودم.

این کارشناس دینی در ادامه به مسئله دورویی پرداخت و گفت: خداوند با آدم‌های دو رو نیز توجه نمی‌کند. در روایت معروف نبوی آمده است که زمانی بر امت پیامبر(ص) خواهد آمد که ظاهر مردم خوب است، اما باطنشان خراب و آلوده است و صفاتی مانند حسد و کینه در آنان وجود دارد.

حجت‌الاسلام سعیدیان افزود: در چنین شرایطی، ممکن است افراد به دنبال دینِ رؤیت باشند؛ یعنی دینی که فقط دیده شود. در حالی که هیچ عبادتی بدون هدف وضع نشده است. حداقل هدف عبادت، ایجاد ارتباط با خداست و اوج هدف آن نیز نزدیک شدن به صفات الهی است.

وی با تشبیه رابطه انسان با خدا به ارتباط با یک فرد صاحب جایگاه در دنیا اظهار کرد: شما اگر بخواهید با یک مسئول، استاد دانشگاه یا مدیر ارتباط برقرار کنید، طبیعتاً هدفی دارید؛ می‌خواهید از استاد بیشتر یاد بگیرید، از مدیر در کارتان کمک بگیرید یا از یک مسئول بهره‌ای ببرید. اما متأسفانه گاهی ارتباط ما با خدا نیز تنها به درخواست کردن محدود می‌شود و از هدف اصلی عبادت غافل می‌شویم.

این کارشناس دینی تصریح کرد: ما که مردم جریان توحید هستیم، اگر خطا کنیم، لطمه این خطا برای ما بسیار بیشتر از افراد دیگر است؛ زیرا از کسی که ادعای ارتباط با خدا و دین دارد، انتظار بیشتری وجود دارد.

حجت‌الاسلام سعیدیان با اشاره به برخی بازخوردهای دریافت‌شده از برنامه‌های دینی گفت: گاهی افرادی مراجعه می‌کنند و از برخی امور به نام دین و مستحب دفاع می‌کنند، در حالی که شناخت دقیقی از عرف جوامع ندارند. برای مثال، درباره تعدد زوجات و ازدواج‌های پیامبر(ص) پرسش‌هایی مطرح می‌شود که باید آنها را در بستر تاریخی و اجتماعی آن دوران بررسی کرد.

وی ادامه داد: یکی از نکات مهم درباره ازدواج‌های پیامبر(ص) این است که بخشی از این ازدواج‌ها کارکردهای اجتماعی و سیاسی داشت. قبایل عرب در آن زمان می‌گفتند زمانی از کسی حمایت می‌کنیم که با ما پیوند داشته باشد. ازدواج‌های پیامبر(ص) با افرادی از قبایل مختلف، در چنین شرایطی قابل بررسی است.

حجت‌الاسلام سعیدیان با اشاره به زندگی پیامبر اکرم(ص) افزود: پیامبر(ص) فرزند نداشتند و شأن و جایگاه ایشان برای آخرت، برای ما کافی است. ایشان درگیر مسائل مختلفی از جمله دفاع، فتوحات و مباحث علمی بودند و فرصت و شرایط زندگی ایشان را باید با همان فضای تاریخی سنجید.

وی همچنین به برخی برداشت‌های نادرست از روایات درباره علاقه پیامبر(ص) به زنان اشاره کرد و گفت: گاهی روایت «از دنیای شما دو چیز را دوست دارم؛ نماز و زن» به شکل نادرستی معنا می‌شود. زن در اینجا نباید با نگاه نادرست و شهوانی تفسیر شود؛ بلکه زن کسی است که می‌تواند آرامش را به زندگی انسان بدهد و این جنس لطیف، چه به عنوان دختر و چه به عنوان همسر و مادری که می‌تواند فرزند خوبی تربیت کند، جایگاه مهمی دارد.

این کارشناس دینی با اشاره به جایگاه حضرت فاطمه زهرا(س) اظهار کرد: پیامبر(ص) درباره حضرت فاطمه زهرا(س) فرمودند که بوی بهشت را از ایشان استشمام می‌کنند و این نشان‌دهنده جایگاه والای ایشان است.

حجت‌الاسلام سعیدیان با انتقاد از استفاده ابزاری از روایات برای توجیه خواسته‌های شخصی گفت: گاهی روایات را برای این معنا می‌کنیم که مطامع نفسانی خودمان را توجیه کنیم. می‌گوییم مستحبات را انجام بده و اگر فکر می‌کنی چیزی کم مانده، فلان کار را هم انجام بده. در حالی که انسان به نام دین حق ندارد هر کاری را انجام دهد.

وی ادامه داد: درباره شکستن قلب انسان‌ها باید دقت کنیم. روایات اهل‌بیت(ع) را باید در بستر زمان و عرف اجتماعی فهمید. در زمان اهل‌بیت(ع) برخی امور در جامعه عرف بوده است و امروز نیز در برخی جوامع مانند عراق و عربستان، عرف اجتماعی موضوعات خاص خود را دارد.

این کارشناس دینی در ادامه به موضوع تعدد زوجات و نگاه رهبر شهید انقلاب به خانواده اشاره کرد و گفت: درباره این مسئله باید توجه داشت که رهبر شهید بارها بر اهمیت خانواده تأکید کرده‌اند و نسبت به تعدد زوجات نگاه مثبتی نداشته‌اند و بر حفظ آرامش خانواده تأکید داشته‌اند.

حجت‌الاسلام سعیدیان افزود: این مسئله حتی در مورد نیروهای نظامی نیز مطرح است. برای نیروهای نظامی کشور نیز مقررات و تعهداتی وجود دارد که باید رعایت شود و افرادی که وارد این مجموعه می‌شوند، متعهد به رعایت قوانین هستند.

وی تأکید کرد: بنابراین نباید به گونه‌ای سخن گفت که گویی هر آنچه به نام اسلام مطرح می‌شود، الزاماً بدون توجه به شرایط اجتماعی و حقوق دیگران قابل اجراست. باید به آرامش خانواده و دل نشکستن توجه داشته باشیم.

این کارشناس دینی در ادامه با اشاره به اهمیت دستگیری از دیگران گفت: نکته دیگری که باید مورد توجه قرار گیرد، دست گرفتن دیگران و کمک به آنهاست. همان‌طور که کمک نکردن نیز اهمیت دارد. وقتی انسان نسبت به جامعه بی‌دغدغه باشد و درد دیگران را نبیند، نمی‌تواند انتظار داشته باشد که در مسیر بندگی به جایگاه مطلوب برسد.

حجت‌الاسلام سعیدیان در پایان خاطرنشان کرد: توجه به مردم، دلداری دادن و رسیدگی به مشکلات آنان، درهای دیگری برای بندگی خداست. انسان نباید فقط به عبادات فردی توجه کند، بلکه باید نسبت به درد و مشکلات دیگران نیز احساس مسئولیت داشته باشد.

انتهای پیام/