به گزارش خبرگزاری حوزه، دومین جلسه از سلسله مباحث درس اخلاق ویژه اساتید جامعه الزهرا سلام‌الله‌علیها به همت اداره کل امور تربیتی این نهاد حوزوی برگزار شد.
حجت الاسلام والمسلمین کیوانی در این جلسه ضمن مرور مباحث مطرح‌شده در نشست پیشین، با بازخوانی بخش‌هایی از کتاب «چهل حدیث» امام خمینی(ره)، راهکارهای عملی تهذیب نفس را با استناد به منابع اصیل اخلاقی و عرفانی و سیره بزرگان تبیین کرد.
وی در ابتدای سخنان خود، کتاب «سلوک عرفانی» نوشته علامه بحرانی(ره) را از جمله متون ارزشمند اخلاقی معرفی کرد و با اشاره به دیدگاه آیت‌الله بهجت(ره)، این اثر را در زمره کتاب‌های برجسته تربیتی دانست.
استاد حوزه علمیه قم با اشاره به دیدگاه علامه بحرانی درباره مسیر رشد و تهذیب نفس اظهار داشت: سیر و سلوک نباید مسیری طاقت‌فرسا و دشوار تلقی شود؛ چراکه ریاضت‌های سخت و خارج از چارچوب شریعت، مورد تأیید اهل‌بیت علیهم السلام نیست.
وی در ادامه، به پرسش اصلی جلسه درباره چگونگی آغاز مسیر تهذیب نفس پرداخت و «حفظ طایر خیال» را نخستین گام در این مسیر عنوان کرد و افزود: این تمرین به دلیل سادگی و امکان اجرا در هر زمان و مکان و برای افراد با سن و سطوح علمی مختلف، قابلیت بهره‌گیری عمومی دارد.
حجت الاسلام والمسلمین کیوانی برای دستیابی به این مهار ذهنی، دو راهکار «حسن‌ظن» و «خیرخواهی نسبت به دیگران» را مورد تأکید قرار داد و آنها را از عوامل مؤثر در تربیت و تهذیب نفس برشمرد.
وی همچنین در بخش دیگری از سخنان خود، با استناد به نظریه تربیتی آیت الله سیدحسن قزوینی(ره) از استادان حضرت امام خمینی(ره)، الگوی «تجلیه، تخلیه و تحلیه» را به عنوان یکی از چارچوب‌های مهم و کارآمد در مسیر تربیت و سلوک معرفی کرد.
استاد حوزه علمیه قم با اشاره به تأیید این الگو از سوی امام خمینی(ره) بیان کرد: رعایت ترتیب مراحل تربیتی، از بروز برخی انحرافات در مسیر سیر و سلوک جلوگیری می‌کند.
وی، «تجلیه» را پایه و اساس این مسیر دانست و توضیح داد: تجلیه به معنای عمل دقیق به ظواهر شریعت است و بدون التزام عملی به احکام و دستورات شرعی، دستیابی به مراحل عالی‌تر رشد و تهذیب امکان‌پذیر نخواهد بود.
این استاد حوزه همچنین با تفکیک میان «آداب» و «اخلاق» اظهار کرد: آنچه به جسم و رفتار ظاهری انسان مربوط می‌شود، ادب و آنچه به قلب و درون انسان تعلق دارد، اخلاق است. تخلق به اخلاق و رعایت ادب می‌تواند زمینه ارتباط مؤثر و سازنده با دیگران را فراهم کند.
وی در بخش پایانی سخنان خود، با استناد به بیانات آیت‌الله مشکینی(ره)، به نقش ادب در برکت‌بخشی به زندگی اشاره کرد و گفت: ادب می‌تواند در افزایش طول عمر و ایجاد برکت در علم و دانش انسان مؤثر باشد. بزرگان بر این باور بودند که بخش قابل توجهی از توسعه علمی آنان، مرهون رعایت ادب بوده است.
حجت الاسلام والمسلمین کیوانی در ادامه، بی‌ادبی را دارای پیامدهایی همچون کوتاهی عمر و کاهش برکت علمی دانست و با اشاره به سیره علامه طباطبایی(ره)، رعایت ادب و خضوع را از عوامل گشوده‌شدن مسیر بهره‌مندی از الهامات الهی در زندگی ایشان عنوان کرد.
این جلسه با تأکید بر ضرورت شرح دقیق حدیث اول امام خمینی(ره) و استخراج قواعد و دستورالعمل‌های رفتاری از آن به پایان رسید.
انتهای پیام
نظر شما