به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه، در جامعه امروزی، تبلیغ فقط انتقال آموزه‌ها و اطلاعات دینی به مخاطب نیست زیرا تغییر سبک زندگی، گسترش رسانه‌های اجتماعی، تنوع مسائل خانوادگی و هویتی چالش های جدیدی را برای جامعه ایجاد کرده است که صرف انتقال مفاهیم دینی نمی‌تواند نیازهای جامعه را رفع کنید.
در چنین شرایطی مبلغی می‌تواند اثر گذار باشد که علاوه بر دانش دینی، شناخت دقیقی از مسائل روز جامعه داشته باشد و مخاطب را بشناسد.
در این مسیر تجربه دیگر مبلغین بسیار مهم است زیرا آنها واقعیت‌های عرصه تبلیغ و نیازهای مخاطبان را درک کردند. به همین خاطر به گفت‌وگو با یک بانوی مبلغه نخبه پرداختیم. خانم نور احمدی طلبه سطح سه جامعه‌الزهرا(س)، استادیار گروه مطالعات حقوق خانواده دانشگاه الزهرا(س) و فعال حوزه تبلیغ و مباحث خانواده است که تجربه فعالیت همزمان در حوزه، دانشگاه، تبلیغ، خانواده و ارتباط با نوجوانان و جوانان را دارد.
انسیه نور احمدی در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه، عنوان کرد: دغدغه اصلی من در حوزه تبلیغ و فعالیت‌های فرهنگی این است که بتوانم معارف دینی را با مسائل واقعی و روزمره مردم ارتباط بدهم. به نظرم امروز تبلیغ دینی فقط انتقال مجموعه‌ای از اطلاعات و مفاهیم دینی به مردم نیست بلکه بیش از هر چیز به شناخت مخاطب، فهم مسائل اجتماعی و توانایی گفت‌وگو با جوانان، نوجوانان و جامعه امروز نیاز دارد.
وی افزود: این موضوع به‌ویژه در حوزه بانوان اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. اگر قرار است تبلیغی در عرصه بانوان اثرگذار باشد باید بتواند مسائل واقعی زنان و دختران امروز از مسائل هویتی و خانوادگی گرفته تا دغدغه‌های اجتماعی و تربیتی چالش‌های فضای مجازی و موضوع اشتغال آنها را ببیند.
مبلغ موفق پیش از سخن گفتن باید مخاطب را بشناسد
این استاد دانشگاه ادامه داد: به عنوان یک بانوی مبلغه همواره تلاش کرده‌ام تبلیغ را بیشتر از زاویه مخاطب ببینم یعنی پیش از آنکه برای مردم صحبت کنم تلاش می‌کنم بتوانم آنها را بشنوم و مسائلشان به‌ویژه مسائل جوانان، دانشجویان و بانوان را بفهمم و سپس ببینم معارف دینی چگونه می‌تواند به آنها در فهم بهتر و مواجهه درست‌تر با مسائل زندگی کمک کند.
وی گفت: یک مبلغ موفق باید بیش از آنکه فردی با اطلاعات بیشتر یا سخنرانی بهتر باشد باید مخاطب‌شناس، مسئله‌شناس و اهل گفت‌وگو باشد؛ زیرا مبلغ باید بتواند با جامعه ارتباط برقرار کند و اندوخته علمی خود را در جایی که مخاطب به آن نیاز دارد در اختیار او قرار دهد.
ویژگی های یک مبلغ نمونه برای جامعه امروزی
مبلغ حوزوی بیان کرد: پیش از آنکه ببینیم مبلغ نمونه چه ویژگی‌هایی باید داشته باشد، باید ببینیم جامعه امروز از یک مبلغ نمونه چه انتظاری دارد. امروز صرف داشتن اطلاعات دینی برای اثرگذاری کافی نیست چراکه مخاطب امروز پرسش‌ها و تجربه‌های زیادی دارد و گاهی با زخم‌هایی از زندگی خود وارد گفت‌وگو با مبلغ می‌شود که نمی‌توان با چند پاسخ آماده یا کلیشه‌ای به آن پاسخ داد.
وی ادامه داد: به همین خاطر یک مبلغ نمونه در کنار اطلاعات و توانمندی علمی که دارد باید مسأله شناس و زمان شناس باشد و بفهمند نسل جوان دقیقا با چه مسأله ای روبه رو است و این مسأله را از چه زاویه‌ای می بیند.
وی یکی از ویژگی‌های مهم مبلغ را توانایی شنیدن دانست و گفت: گاهی آن‌قدر برای گفتن آماده‌ایم که فرصت شنیدن حرف‌های دیگران را از خودمان می‌گیریم. ممکن است یک نوجوان، مادر یا دختر جوان پیش از آنکه به پاسخ دینی نیاز داشته باشد، نیاز داشته باشد بدون اینکه قضاوت شود کسی حرف‌هایش را بشنود و مسئله‌اش را بفهمد
این فعال فرهنگی افزود: مبلغ امروز باید بتواند میان معارف دینی و زندگی واقعی مردم پل بزند. دین زمانی در زندگی مخاطبان اثرگذار می‌شود که بتوانیم معنای دین را در مواجهه افراد با خانواده، تربیت فرزند، تحصیل، اشتغال، روابط اجتماعی، فضای مجازی، اضطراب‌ها و پرسش‌های هویتی تبیین کنیم.
وی با تأکید بر اهمیت صداقت و زیست مؤمنانه مبلغ اظهار کرد: یک مبلغ نمونه باید در کنار صداقت، زیست مؤمنانه داشته باشد؛ زیرا بر اساس آنچه در روایات آمده است مخاطبان بیش از آنکه تحت تأثیر سخنرانی ما قرار بگیرند رفتار و سبک زندگی ما را می‌بینند. اگر میان آنچه می‌گوییم و آنچه زندگی می‌کنیم فاصله زیادی وجود داشته باشد طبیعی است که سخن ما اثر خود را از دست بدهد؛ اما اگر این فاصله وجود نداشته باشد تأثیرگذاری بیشتر خواهد بود.
نور احمدی یادآور شد: مبلغ نمونه باید قبل از اینکه دیگران را قضاوت کن باید باید با زیست و رفتار مومنانه خود دیگران را جذب کند تا از این طریق بر آنان اثر بگذارد.
این استاد دانشگاه یادگیری مستمر را دیگر ویژگی مبلغ موفق دانست و تصریح کرد: مبلغ نخبه باید همواره در حال یادگیری به ویژه در حوزه دین، علوم انسانی، شناخت جامعه، رسانه و نسل جدید باشد.
وی تأکید کرد: مبلغ نمونه کسی نیست که پاسخ همه پرسش‌ها را از قبل بداند بلکه کسی است که بتواند سؤال را درست بشناسد، درباره آن پژوهش کند و اگر پاسخ را نمی‌داند شجاعانه بگوید «نمی‌دانم» و برای یافتن پاسخ تلاش کند.
کدام موضوعات باید در صدر توجه مبلغان قرار بگیرد؟
این بانوی مبلغ گفت: یکی از مهم‌ترین اقتضائات امروز این است که بانوان مبلغ باید مسائل واقعی زنان و خانواده را جدی‌تر و عمیق‌تر دنبال کنند. بسیاری از مسائل امروز زنان صرفاً نظری نیست و با هویت، خانواده، فرزندآوری، اشتغال، تحصیل، روابط اجتماعی، حقوق، مسئولیت‌های خانوادگی و سواد رسانه‌ای آنها ارتباط دارد.
وی ادامه داد: همچنین موضوع هویت دختران نوجوان و زنان جوان نیز اهمیت ویژه‌ای پیدا کرده است. زیرا نسل جدید در معرض روایت‌های متنوعی درباره زن، آزادی، موفقیت، خانواده و حتی معنای زندگی قرار گرفته است. اگر نتوانیم روایت دقیق، عقلانی و جذابی از زن مسلمان ارائه کنیم روایت‌های دیگری که دشمن طراحی کرده این خلأ را پر خواهند کرد.
این بانوی مبلغ با تأکید بر ضرورت توجه مبلغان به تحولات اجتماعی گفت: مبلغ نباید نسبت به تحولات اجتماعی، فرهنگی و سیاسی بی‌تفاوت باشد؛ البته از سوی دیگر نباید با وقوع هر حادثه‌ای بدون تفکر و پژوهش به سرعت واکنش نشان دهد. هنر مبلغ این است که بتواند در دل مسائل روز، مبانی دینی و اخلاقی را برای نسل جدید تبیین کند و به مخاطب کمک کند بهتر بیندیشد و آگاهانه انتخاب کند.
فضای مجازی بخشی از زندگی واقعی مخاطب است
وی با اشاره به نقش رسانه و فضای مجازی در زندگی امروز اظهار کرد: نباید فضای مجازی را فضایی فرعی بدانیم یا نسبت به آن بیگانه باشیم. مبلغان باید با این فضا آشنایی داشته باشند زیرا بخش مهمی از هویت افراد به‌ویژه نسل جدید در همین فضا شکل می‌گیرد.
نور احمدی یادآور شد: یک مبلغ باید زبان رسانه و منطق شبکه‌های اجتماعی را بشناسد و بتواند محتوای دینی را متناسب با اقتضائات این فضا تولید و ارائه کند.
خانواده بیش از پاسخ فقهی به مهارت‌های ارتباطی نیاز دارد
وی با بیان اینکه مهارت های ارتباطی در خانواده باید جدی‌تر مورد توجه قرار گیرد، اظهار کرد: یک زن برای حفظ زندگی مشترک یا تربیت صحیح فرزند بیش از یک پاسخ فقهی به مهارت گفت‌وگو، حل تعارض، شناخت نیازهای عاطفی و فهم متقابل نیاز دارد.
این استاد دانشگاه بیان کرد: مبلغ می‌تواند در این زمینه‌ها نقش مهمی داشته باشد مشروط بر اینکه خود نیز در این حوزه‌ها آموزش دیده باشد.
وی افزود: مبلغ نباید تصور کند که پاسخ همه پرسش‌ها را باید خودش ارائه دهد. مبلغ باید در مسائل تخصصی از ارجاع دادن مخاطب به متخصصان تردیدی نداشته باشد به‌ویژه در مسائل خانواده اگر مخاطب با موضوعی تخصصی مراجعه کرد و مبلغ در آن زمینه آموزش ندیده است باید او را به متخصص متبحر ارجاع دهد.
نور احمدی گفت: باید مراقب باشیم زن را فقط در نقش‌های خاصی برای جامعه تعریف نکنیم. به فرموده رهبر شهید انقلاب، زن امروز مجموعه‌ای از استعدادها، مسئولیت‌ها، دغدغه‌ها و انتخاب‌ها است و مبلغ باید بر اساس الگوی سومی که رهبر شهید فرمودند ضمن حفظ مبانی دینی، پیچیدگی روابط خانوادگی، شغلی و اجتماعی زنان را ببیند و بتواند با مخاطبان متنوع جامعه امروز ارتباط برقرار کند.
وی درباره تفاوت اثرگذاری بانوان مبلغه و مردان مبلغ نیز گفت: در عرصه تبلیغ اصل مهم این است که مبلغ با مخاطب خود تناسب داشته باشد. بانوی مبلغ به دلیل تجربه زیسته و مواجهه نزدیک‌تر با بخشی از مسائل زنان در بسیاری از موضوعات می‌تواند درک عمیق‌تر و ارتباط طبیعی‌تری با مخاطب زن داشته باشد. وقتی یک دختر نوجوان یا زن جوان درباره برخی مسائل شخصی، خانوادگی یا هویتی صحبت می‌کند در بسیاری از موارد گفت‌وگو با یک زن برای او راحت‌تر است و این یک ظرفیت مهم برای تبلیغ بانوان محسوب می‌شود
این بانوی مبلغ ادامه داد: از سوی دیگر مبلغان مرد نیز در بسیاری از موقعیت‌ها می‌توانند نقش مؤثری داشته باشند؛ به‌ویژه در ارتباط با مخاطبان مرد، خانواده و موضوعاتی که نیازمند گفت‌وگوی مشترک میان زن و مرد است.
وی تأکید کرد: بهتر است به جای اینکه زن و مرد را رقیب یکدیگر بدانیم و بگوییم کدام‌یک اثرگذارتر هستند، ظرفیت این دو نقش را مکمل یکدیگر بدانیم. جنسیت می‌تواند در نوع ارتباط و تناسب با مخاطب اثرگذار باشد اما به‌تنهایی تعیین‌کننده میزان اثرگذاری نیست زیرا اثر گذاری تابع مجموعه‌ای از عوامل مانند دانش، اخلاص، مهارت ارتباطی، شناخت مخاطب تجربه، توان پژوهشی، قدرت بیان و اعتماد مخاطب است.
استاد حوزه و دانشگاه یادآور شد: تاثیر بیشتر بانوان مبلغ در مسائل مربوط به زنان به این معنا نیست که بانوان مبلغ فقط باید در مسائل مربوط به زن و خانواده ورود داشته باشد. یک بانوی مبلغ می تواند در مسائل اعتقادی، اجتماعی، فرهنگی و حتی مسائل عمومی جامعه نقش آفرینی داشته باشد.
آینده تبلیغ دینی به سمت مبلغان متخصص و مسئله‌شناس می‌رود
نور احمدی عنوان کرد: یکی از ظرفیت‌های مهم حوزه‌های علمیه خواهران، تربیت بانوانی است که هم از نظر علمی و پژوهشی توانمند باشند و هم بتوانند با تجربه زیسته خود و با زبان زنان امروز با آنها گفت‌وگو کنند.
وی افزود: در آینده، تبلیغ دینی بیش از گذشته به مبلغان متخصص، گفت‌وگومحور و مسئله‌شناس نیاز خواهد داشت؛ مبلغان به جای اینکه صرفاً برای مردم سخن بگویند باید پای درد دل آنها بنشینند، با مردم گفت‌وگو کنند، مسائلشان را بشناسند و برای حل آنها تلاش کنند.
این بانوی مبلغ یادآور شد: تبلیغ موفق در جامعه امروز تبلیغی است که از مردم فاصله نگیرد. مبلغ موفق و نخبه کسی است که مردم را بشناسد، حرفشان را بشنود، مسائلشان را بفهمد و سپس معارف دینی را به زبان زندگی امروز با آنها در میان بگذارد.
وی خاطرنشان کرد: اگر قرار است نسل جدید ارتباط عمیق و ماندگاری با دین پیدا کند باید به جای اینکه فقط برای آنها صحبت کنیم با آنها گفت‌وگو کنیم، پرسش‌هایشان را جدی بگیریم و اجازه دهیم آنها نیز در این گفت‌وگو سهم داشته باشند. این نگاه می‌تواند تبلیغ دینی را از یک ارتباط یک‌طرفه به ارتباطی سازنده، زنده، انسانی و اثرگذار تبدیل کند.
انتهای پیام
نظر شما