به گزارش خبرگزاری حوزه، خانم سمیرا قربانخانی، از مدرسه علمیه تخصصی حضرت عبدالعظیم «علیه السلام» (تهران) و متخصص مشاوره خانواده با رویکرد اسلامی، در هجدهمین دوره جشنواره «بانوی کرامت» موفق به کسب رتبه برتر در بخش اساتید شد. اثر پژوهشی ایشان با عنوان «طراحی الگوی تعامل خردورزانه همسران مبتنی بر آموزه‌های قرآن با محوریت تفسیر المیزان»، گامی علمی در جهت نظام‌مند کردن تعاملات خانواده بر اساس منابع اصیل دینی است. در ادامه، مشروح گفتگوی اختصاصی با این پژوهشگر برجسته را می‌خوانید.
ریشه‌یابی تعارضات؛ گذار از سوءتفاهم‌های عاطفی به چالش‌های تعاملی
خانم قربانخانی در پاسخ به چرایی انتخاب این موضوع و گره‌های گشوده‌نشده در خانواده‌های معاصر، گفت: نقطه آغاز این پژوهش، توجه به یک مسئله کلیدی در روابط زناشویی امروز بود. بسیاری از تعارضات خانوادگی صرفاً ناشی از نبود علاقه یا محبت میان همسران نیست؛ بلکه ریشه در کیفیت تعامل، شیوه تصمیم‌گیری، مدیریت اختلاف، تنظیم هیجانات و چگونگی مواجهه زوجین با مسائل مشترک دارد. به بیان دیگر، ممکن است زوجین نسبت به یکدیگر ابراز علاقه داشته باشند، اما در بزنگاه‌های اقتصادی، تربیتی یا تصمیم‌گیری‌های کلان، از الگوهای تعاملی کارآمد برخوردار نباشند.
وی افزود: دغدغه اصلی من این بود که آیا می‌توان با مراجعه مستقیم و نظام‌مند به قرآن کریم، تصویری منسجم از «چگونگی تعامل خردورزانه همسران» استخراج کرد؟ تعاملی که در آن عاطفه، عقلانیت، مسئولیت‌پذیری، مشارکت، تعهد و معنویت در کنار یکدیگر قرار گیرند.
شیوه تحقیق؛ نگاهی نظام‌مند به آموزه‌های قرآنی به جای توصیه‌های پراکنده
این منتخب جشنواره بانوی کرامت در تشریح نحوه انجام تحقیق خود خاطرنشان کرد: در این پژوهش، هدف صرفاً پیدا کردن چند توصیه اخلاقی درباره زندگی زناشویی نبود؛ بلکه تلاش کردیم با تمرکز بر ظرفیت‌های تفسیری علامه طباطبایی در المیزان، عناصر پراکنده مرتبط با رابطه زوجین در قرآن کریم را شناسایی کرده و آن‌ها را در قالب یک چارچوب و الگوی منسجم کنار هم بچینیم. این مطالعه برپایه یک ساختار کیفی و مفهومی شکل گرفته است تا بتواند ابعاد مختلف رابطه همسران را به صورت سیستماتیک تبیین کند.
تشریح مؤلفه‌های الگو؛ از هسته تا عوامل تعدیل‌گر
خانم قربانخانی در تبیین خروجی پژوهش و ساختار مدل پیشنهادی خود بیان کرد: خروجی این مطالعه، مجموعه‌ای از توصیه‌های پراکنده نیست، بلکه الگویی چندسطحی است که مؤلفه‌های هسته‌ای، عوامل زمینه‌ای و عوامل تعدیل‌گر را نشان می‌دهد:
مؤلفه‌های هسته‌ای: شامل پیوند عاطفی مبتنی بر مودت و رحمت، تعادل نقش‌ها، تصمیم‌گیری مشارکتی، بازنگری فراشناختی، مدیریت تعارض و تعهد مسئولانه.
عوامل زمینه‌ای: خودتنظیمی، آینده‌نگری مشترک و امنیت اقتصادی.
عوامل تعدیل‌گر: توکل، تاب‌آوری، بخشش و رضایت درونی.
وی ادامه داد: این الگو یک «چارچوب نظری-کاربردی» است. البته این مرحله، نقطه پایان نیست و تبدیل آن به مداخلات بالینی یا ابزارهای درمانی استاندارد، نیازمند پژوهش‌های تکمیلی و آزمون‌های تجربی بعدی است.
این پژوهشگر درباره قابلیت‌های رسانه‌ای و آموزشی اثر خود تأکید کرد: به دلیل تفکیک‌پذیری مؤلفه‌ها، می‌توان هر یک را به یک محور آموزشی مستقل تبدیل کرد؛ از جمله «گفت‌وگوی خردورزانه»، «تصمیم‌گیری مشارکتی» و «مدیریت تعارض». این یافته‌ها پتانسیل تبدیل‌شدن به کتابچه‌های کوتاه آموزشی، اینفوگرافیک، پادکست، ویدئوهای آموزشی و محتوای دوره‌های مشاوره خانواده را دارند و می‌توانند در فرایند علمیِ مرحله‌به‌مرحله به ابزارهای استاندارد آموزشی تبدیل شوند.
توصیه به طلاب خواهر؛ از پژوهش نهراسید
خانم قربانخانی در پایان خطاب به طلاب خواهر، اظهار داشت: اگر پرسشی واقعی درباره انسان، خانواده و جامعه در ذهن شما شکل گرفته است، از ورود به عرصه پژوهش نهراسید. حوزه علمیه خواهران زمانی می‌تواند در تولید علم اثرگذار باشد که بانوان طلبه، در کنار تسلط بر منابع دینی، با روش‌شناسی دقیق و مسئله‌محوری وارد میدان شوند. بی‌شک در کنار این دغدغه‌مندی، آینده روشنی برای طلاب خواهر وجود دارد.
وی در بخش پایانی گفت‌وگو، با اشاره به نقش جشنواره «بانوی کرامت» تصریح کرد: نوآوری پژوهشی الزاماً به معنای انتخاب موضوعی بی‌سابقه نیست؛ گاهی یک موضوع شناخته‌شده با پرسشی جدید، نگاهی دقیق‌تر یا چارچوبی متفاوت، نوآورانه می‌شود.
انتهای پیام/
نظر شما