نماز حقیقی انسان را به قرب الهی می‌رساند

به گزارش خبرگزاری حوزه از تهران، حجت‌الاسلام والمسلمین منفرد در جلسه درس اخلاق خود در آستان مقدس حضرت عبدالعظیم الحسنی(ع)، با اشاره به حدیث قدسی «لا یَسَعُنی أَرضی وَلا سَمائی وَلکِن یَسَعُنی قَلبُ عَبدِیَ المُؤمِن»، گفت: قلب بنده مؤمن ظرفیتی دارد که در دیگر موجودات عالم نیست؛ ظرفیتی برای نشان دادن حقیقت الهی و حرکت به سوی قرب پروردگار. نماز حقیقی می‌تواند انسان را از دلبستگی‌های مادی رها کند و به سوی این مقام سوق دهد.

وی با بیان اینکه در حدیث قدسی، قلب بنده مؤمن جایگاهی ویژه دارد، اظهار کرد: مقصود این است که گستره آسمان‌ها، زمین، دریاها، کوه‌ها و کهکشان‌ها ظرفیت قلب بنده مؤمن را برای ارتباط با خداوند ندارند. خداوند به قلب انسان مؤمن این قابلیت را بخشیده است که آینه‌ای برای نشان دادن آیات و نشانه‌های الهی باشد.

حجت‌الاسلام والمسلمین منفرد با اشاره به آیات سوره فرقان درباره ویژگی‌های بندگان رحمان، افزود: قرآن کریم بندگان خاص خدا را با صفاتی همچون فروتنی، برخورداری از رفتار مسالمت‌آمیز در برابر جاهلان و شب‌زنده‌داری در پیشگاه پروردگار معرفی می‌کند. قلب چنین بندگانی آمادگی بیشتری برای دریافت معارف الهی و حرکت در مسیر بندگی دارد.

این استاد حوزه با تأکید بر جایگاه نماز در سیر معنوی انسان، تصریح کرد: نماز فرصتی است تا انسان دلبستگی‌های پراکنده را کنار بگذارد و توجه خود را به معبود یگانه معطوف کند. اگر نماز با حضور قلب و توجه به خداوند اقامه شود، می‌تواند انسان را از محدودیت‌های عالم مادی فراتر ببرد و زمینه تعالی معنوی او را فراهم کند.

وی با اشاره به سخنان امیرالمؤمنین علی(ع) درباره عظمت آفرینش و قدرت الهی، گفت: حضرت در بیان عظمت خلقت، به بزرگی آسمان‌ها، کهکشان‌ها و دیگر موجودات اشاره می‌کند، اما در برابر قدرت پروردگار، همه این عظمت‌ها را ناچیز می‌داند. این نگاه نشان می‌دهد که شناخت گستردگی عالم، در نهایت باید انسان را به درک عظمت بی‌پایان خداوند و فروتنی در برابر او برساند.

حجت‌الاسلام والمسلمین منفرد با اشاره به تعبیر «الصَّلاةُ مِعراجُ المُؤمِن»، اظهار کرد: نماز می‌تواند زمینه عروج معنوی انسان و حرکت او از عالم ماده به سوی مراتب بالاتر وجود را فراهم کند؛ اما رسیدن به چنین جایگاهی، تنها با انجام ظاهری عبادت محقق نمی‌شود و پاکی ظاهر و باطن، رعایت حدود الهی و برخورداری از ادب بندگی نیز ضروری است.

وی ادامه داد: انسان باید ادب نماز، تلاوت قرآن، رعایت احکام الهی و احترام به دیگران را در زندگی خود جدی بگیرد. نمی‌توان از یک سو مدعی بندگی خدا بود و از سوی دیگر، حدود الهی را نادیده گرفت. پیامبر اکرم(ص) نیز با وجود عظمت مقام نبوت و عبودیت خود، همواره در برابر پروردگار فروتن بود و به اهمیت تربیت الهی و رعایت حدود خداوند توجه داشت.

استاد حوزه با انتقاد از نگاه‌هایی که انسانیت را جدا از دین تعریف می‌کنند، گفت: باید مراقب بود که مفاهیمی مانند انسانیت، بهانه‌ای برای کنار گذاشتن دین و ارزش‌های الهی نشود. از نگاه دینی، رشد حقیقی انسان با بندگی خدا، رعایت واجبات و پرهیز از گناه پیوند دارد و نمی‌توان این مسیر را بدون توجه به مسئولیت‌های دینی به‌درستی پیمود.

حجت‌الاسلام والمسلمین منفرد با تأکید بر اینکه رسیدن به قرب الهی نیازمند عمل و مراقبت مستمر است، افزود: دانش‌هایی مانند فلسفه، حکمت، فقه و اصول می‌توانند در شناخت مسیر معنوی مؤثر باشند، اما آنچه در عمل نقش اساسی دارد، ترک گناه، انجام واجبات، پاکی درون و آراسته شدن به صفات پسندیده است. انسان با چنین مراقبتی می‌تواند به مراتب بالاتری از معرفت و بندگی دست یابد.

وی با اشاره به مفاهیم توحید، گفت: خداوند از جسم بودن، محدود شدن به مکان و زمان و هرگونه نقص و محدودیت منزه است. ذکر «سبحان‌الله» بر همین تنزیه دلالت دارد و «الحمدلله» یادآور آن است که همه کمالات و نعمت‌ها از خداوند سرچشمه می‌گیرند. توجه عمیق به این معارف، انسان را از برداشت‌های نادرست درباره ذات الهی دور می‌کند و نگاه او را به حقیقت توحید نزدیک‌تر می‌سازد.

این استاد حوزه علمیه در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به دعای «الهی بر دلم ابواب تسلیم و رضا بگشا»، تسلیم در برابر اراده خداوند را از نشانه‌های رشد معنوی دانست و گفت: انسان باید از خداوند بخواهد قلبی به او عطا کند که در برابر پروردگار تسلیم باشد و به جای اصرار بر خواسته‌های شخصی، مسیر بندگی را انتخاب کند.

وی با اشاره به نعمت‌هایی که انسان گاه از ارزش آنها غافل می‌شود، اظهار کرد: ایمان، سلامت جسمی، توانایی دیدن و شنیدن، قدرت تعقل و برخورداری از قوای درونی، نعمت‌هایی ارزشمندند که باید قدر آنها را دانست. انسان گاهی در جست‌وجوی ثروت و دارایی، از سرمایه‌های معنوی و نعمت‌هایی که هم‌اکنون در اختیار دارد غافل می‌شود؛ در حالی که ایمان و شناخت خداوند از ارزشمندترین سرمایه‌های زندگی انسان است.

حجت‌الاسلام والمسلمین منفرد با تأکید بر ضرورت صداقت و پاکی در مسیر بندگی، به حکایتی از یکی از شاگردان آیت‌الله سید علی قاضی اشاره کرد و گفت: نقل شده است که خادم این عالم گاهی از جیب قبای او پول برمی‌داشت و وی با وجود آگاهی از این موضوع، واکنشی نشان نمی‌داد. زمانی که متوجه شد پولی در جیبش باقی نمانده است، قرض گرفت و پولی در جیب گذاشت تا خادمش ناامید بازنگردد. این حکایت، نمونه‌ای از گذشت، توجه به نیاز دیگران و بی‌اعتنایی به دلبستگی‌های مادی است.

وی در پایان با تأکید بر ضرورت دوری از غرور و خودبزرگ‌بینی، خاطرنشان کرد: انسان هر اندازه در مسیر علم، عبادت و کمال پیش برود، باید بیشتر به فقر و نیازمندی خود در برابر خداوند توجه داشته باشد. بندگی حقیقی با فروتنی، تسلیم، صداقت و دوری از غرور همراه است و انسان نباید بر اثر قدرت، ثروت یا جایگاه اجتماعی، خود را بی‌نیاز از خداوند تصور کند.

انتهای پیام/