حجت‌الاسلام والمسلمین طباطبایی‌نژاد، کارشناس دینی در گفتگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه در تهران با تأکید بر اهمیت دشمن‌شناسی در زندگی فردی و اجتماعی گفت: گاهی انسان با نیت دینی و انجام یک عمل مذهبی، ناخواسته در مسیری حرکت می‌کند که دیگران برای ایجاد اختلاف و رسیدن به اهداف خود طراحی کرده‌اند؛ ازاین‌رو، شناخت اهداف و روش‌های دشمن اهمیت فراوانی دارد.
وی با بیان اینکه انسان باید دشمنان خود را بشناسد، اظهار کرد: همه خطرها از بیرون متوجه انسان نیست؛ گاهی خواسته‌های نفسانی و تمایلات درونی نیز می‌توانند مانع رسیدن او به سعادت شوند. همچنین ممکن است افرادی با استفاده از احساسات و باورهای مردم، آنان را به مسیری هدایت کنند که در نهایت به زیان خودشان تمام شود.
این کارشناس دینی افزود: انسان باید مراقب باشد که بدون شناخت اهداف یک جریان، با آن همراه نشود؛ زیرا ممکن است تصور کند در مسیر درستی حرکت می‌کند، اما در عمل، اهداف دیگری را دنبال کند.
حجت‌الاسلام والمسلمین طباطبایی‌نژاد با اشاره به نمونه‌هایی تاریخی از بهره‌برداری از اختلافات مذهبی گفت: تاریخ نشان می‌دهد که اختلافات مذهبی می‌تواند به ابزاری برای ایجاد تنش میان جوامع تبدیل شود. برای نمونه، در دوره قاجار، ایران و امپراتوری عثمانی دو همسایه بودند که با وجود تفاوت‌های مذهبی، روابط سیاسی میان آن‌ها اهمیت داشت.
وی در ادامه به نقل گزارشی تاریخی از امام جماعت مسجدی در نزدیکی سفارت عثمانی در تهران پرداخت و اظهار کرد: در این گزارش آمده است که فردی به‌طور مستمر در مسجد به روضه‌خوانی می‌پرداخت و پس از آن به خلفا اهانت می‌کرد. امام جماعت پس از مدتی درباره علت تکرار این برنامه از او پرس‌وجو کرد و روضه‌خوان توضیح داد که برای اجرای این مراسم پول دریافت می‌کند. بر اساس روایت نقل‌شده از این ماجرا، امام جماعت با پیگیری موضوع متوجه شد که هزینه این برنامه از طریق چند واسطه تأمین می‌شود و در نهایت به سفارت انگلستان می‌رسد.
این کارشناس دینی تأکید کرد: این نمونه نشان می‌دهد که چگونه ممکن است از یک مراسم مذهبی برای ایجاد اختلاف میان پیروان مذاهب و برهم زدن روابط میان کشورها استفاده شود. بنابراین، صرف مذهبی بودن یک رفتار برای تشخیص درستی مسیر آن کافی نیست و باید اهداف و نتایج آن را نیز در نظر گرفت.
حجت‌الاسلام والمسلمین طباطبایی‌نژاد با اشاره به سخنرانی‌ای در سال ۱۳۸۱ گفت: در آن سخنرانی، به نقل از یکی از مقامات رژیم صهیونیستی، راهبردی درباره ایران مطرح شده بود که بر تضعیف مردم از طریق فاصله انداختن میان آنان و آرمان‌های دینی‌شان تأکید داشت. در این دیدگاه، دور شدن جامعه از باورهای دینی و گسترش برهنگی و بی‌بندوباری، عواملی برای کاهش توان مقاومت مردم معرفی شده‌اند.
وی افزود: این موضوع از آن جهت اهمیت دارد که باورهای یک جامعه می‌توانند در شکل‌گیری هویت و حفظ انسجام اجتماعی آن نقش داشته باشند. در نتیجه، هر جامعه‌ای باید نسبت به جریان‌هایی که بر ارزش‌ها و باورهای مردم اثر می‌گذارند، حساس باشد و پیامدهای فرهنگی و اجتماعی آن‌ها را بررسی کند.
این کارشناس دینی با تأکید بر اینکه برای شناخت یک جریان نباید تنها به ظاهر آن توجه کرد، گفت: لازم است بررسی شود که چه کسانی از آن حمایت می‌کنند، چه هدفی را دنبال می‌کند و نتیجه گسترش آن چه خواهد بود. گاهی یک اقدام در ظاهر با هدفی مشخص انجام می‌شود، اما پیامدهای آن می‌تواند با همان هدف اولیه تفاوت داشته باشد.
وی خاطرنشان کرد: در موضوعات فرهنگی و اجتماعی نیز ممکن است رسانه‌ها با تکرار یک پیام یا تغییر تدریجی نگاه مخاطبان، بر باورها و انتخاب‌های آنان تأثیر بگذارند. ازاین‌رو، آگاهی نسبت به روش‌های اثرگذاری فرهنگی و شناخت پیامدهای آن اهمیت دارد.
حجت‌الاسلام والمسلمین طباطبایی‌نژاد با اشاره به اهمیت دشمن‌شناسی در مسائل سیاسی و اقتصادی، به حضور بیست‌ساله آمریکا در افغانستان، از سال ۲۰۰۱ تا ۲۰۲۱، و مسئله تولید مواد مخدر در این کشور پرداخت و گفت: پرسشی که در این زمینه مطرح می‌شود، این است که چرا با وجود حضور و نفوذ گسترده آمریکا در افغانستان، تولید مواد مخدر به‌طور کامل متوقف نشد.
وی افزود: در همین زمینه، به نقل از یکی از مأموران سابق سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا، سیا، روایتی درباره چرایی جلوگیری نکردن آمریکا از کشت خشخاش در افغانستان مطرح شده است. بر اساس این روایت، انتقال مواد مخدر به کشورهایی مانند ایران و روسیه و دشمنی آمریکا با این کشورها، در توضیح این رویکرد مورد توجه قرار گرفته است.
این کارشناس دینی تأکید کرد: این موضوع در چارچوب بحث دشمن‌شناسی مطرح می‌شود؛ اینکه در بررسی رفتار دولت‌ها باید منافع و اهداف احتمالی آن‌ها را نیز در نظر گرفت و به ظاهر اقدامات اکتفا نکرد.
وی در پایان گفت: انسان باید نسبت به محیط پیرامون خود شناخت داشته باشد و اجازه ندهد احساسات، هیجانات یا ظاهر فریبنده مسائل، مانع تشخیص درست او شود. این موضوع در مسائل دینی، فرهنگی، اجتماعی و سیاسی اهمیت دارد.
حجت‌الاسلام والمسلمین طباطبایی‌نژاد خاطرنشان کرد: گاهی ممکن است فردی با نیت خیر وارد مسیری شود، اما به دلیل ناآگاهی از اهداف دیگران، نتیجه‌ای برخلاف خواسته خود رقم بزند. بنابراین، شناخت روش‌ها و اهداف جریان‌های اثرگذار و توجه به پیامدهای رفتارها، برای حفظ باورها و جلوگیری از گرفتار شدن در اختلافات ضروری است.
انتهای پیام/
نظر شما