ایمان فقط باور قلبی نیست؛ تعهد، معیار صداقت ایمان است

به گزارش خبرگزاری حوزه، در کتاب «طرح کلی اندیشه اسلامی در قرآن»، ایمان مفهومی فراتر از پذیرش قلبی معرفی می‌شود؛ مفهومی که با عمل و تعهد همراه است. این نگاه، نسبت میان ایمان، مسئولیت‌پذیری و وعده برتری مؤمنان را بررسی می‌کند. گزیده‌ای از این بیانات امام شهید در این رابطه را با هم می‌خوانیم:

اگر احساس تعهد نمی‌کنی، در مؤمن بودن خودت شک کن. جامعه‌ای که به تعهدات ایمانی خود عمل نمی‌کند، نباید نام جامعه مؤمن را بر خود بگذارد.

قرآن کریم می‌فرماید: «وَ لَا تَهِنُوا وَ لَا تَحْزَنُوا وَ أَنْتُمُ الْأَعْلَوْنَ إِنْ کُنْتُمْ مُؤْمِنِینَ»؛ سست نشوید، غمگین نباشید و اگر مؤمن باشید، برترید.

کسانی که این ندای شگفت‌انگیز را از قرآن شنیده‌اند، وقتی به واقعیت‌ها نگاه می‌کنند، می‌بینند مؤمنان به قرآن نه‌تنها برتر نیستند، بلکه گروگان دیگران‌اند. ازاین‌رو، با تعجب از خود می‌پرسند: پس این وعده قرآن چه شد؟ اگر زمانی برای تحقق این وعده نیابند، منتظر ظهور ولی‌عصر (عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف) می‌مانند.

به این گروه نیز باید یادآوری کرد که بله، وعده الهی حق است؛ هم در زمان ظهور مهدی موعود (عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف) و هم در هر جایی که ایمان تحقق پیدا کند. اما سخن از ایمانی است که قرآن آن را با عمل همراه می‌داند و از تعهد جدا نمی‌کند؛ ایمانی که صرفاً امری قلبی نیست.

اگر تنها تصدیق و پذیرش صدق یک سخن برای صدق عنوان ایمان کافی بود، می‌گویم ابولهب یا ولید بن مغیره مخزومی باید از نخستین مؤمنان به پیامبر بودند. آن هوشمندان عرب به‌خوبی می‌فهمیدند که رسول خدا دروغ نمی‌گوید و سخنش راست است. دلیل می‌خواهید؟

دلیلش این است که دور هم جمع می‌شدند و با هم‌پیاله‌های خود تصمیم می‌گرفتند پیامبر را رسوا کنند. می‌گفتند برویم سخنانش را بشنویم و ببینیم چه می‌گوید تا عیب‌هایش را پیدا کنیم. اما پس از آنکه می‌رفتند و سخنان پیامبر را می‌شنیدند، شب بعد دوباره گرد هم می‌آمدند و می‌گفتند: نه، این کلام بشر نیست؛ این سخن خدای بشر است.

پس می‌پذیرفتند و تصدیق می‌کردند که پیامبر از سوی خدا سخن می‌گوید. بااین‌حال، شما پس از گذشت چهارده قرن، آنان را مؤمن نمی‌دانید. من می‌گویم اگر آنان مؤمن نبودند، دلیلش این بود که ایمان، پذیرش و تصدیقشان با تعهدات متناسب همراه نبود. اکنون باید از خود بپرسیم: آیا ما مؤمنیم، درحالی‌که تصدیق ما نیز با تعهدات متناسب همراه نیست؟

منبع: کتاب «طرح کلی اندیشه اسلامی در قرآن»، فصل ایمان، جلسه چهارم، صفحه ۷۸.