به گزارش خبرگزاری حوزه از اصفهان، زهرا ابراهیمی شب گذشته در سومین نشست از سلسله‌نشست‌های «مهارت ارتباط و همدلی در خانواده» با موضوع «رویکردهای تربیتی در پرورش عزت‌نفس نوجوان» اظهار داشت: دوران نوجوانی یکی از دوره‌های پرچالش زندگی انسان است که با تغییرات جسمی، روانی، رفتاری و هویتی همراه می‌شود و همین ویژگی‌ها، توجه به نیازهای تربیتی نوجوان را ضروری می‌کند.
وی با اشاره به اهمیت عزت‌نفس در این دوره افزود: نوجوان در مرحله‌ای از زندگی قرار دارد که نه کودک محسوب می‌شود و نه هنوز به جایگاه بزرگسالی رسیده است؛ ازاین‌رو، تغییرات رفتاری و شکل‌گیری هویت در این دوره می‌تواند ارتباط نوجوان با خود، خانواده و محیط پیرامون را تحت تأثیر قرار دهد.
این کارشناس تربیتی با بیان اینکه عزت‌نفس با خودشیفتگی و مفاهیم مشابه تفاوت دارد، گفت: کرامت انسانی ریشه‌ای ذاتی دارد و وظیفه خانواده و نظام تربیتی، مراقبت از این کرامت و فراهم کردن زمینه رشد و تقویت آن است.
ابراهیمی با اشاره به آموزه‌های دینی در زمینه کرامت انسان عنوان کرد: عزت‌نفس را باید از ظرفیت‌های اساسی شخصیت نوجوان دانست؛ ظرفیتی که تقویت آن می‌تواند بر شکل‌گیری هویت و نحوه مواجه نوجوان با مسائل زندگی اثرگذار باشد.
خودانتقادی شدید و ترس از شکست؛ از نشانه‌های عزت‌نفس پایین
وی خودانتقادی شدید و ترس از شکست را از نشانه‌های عزت‌نفس پایین در نوجوانان برشمرد و گفت: نوجوانی که از توانایی‌های خود تصویر منفی دارد، ممکن است از پذیرش مسئولیت خودداری کند، از حضور در جمع فاصله بگیرد، نتواند به‌خوبی خود را ابراز کند یا تمایلی به تجربه فعالیت‌های جدید نداشته باشد.
این فعال رسانه‌ای تأکید کرد: خانواده‌ها باید خودانتقادی افراطی نوجوان را جدی بگیرند و با شناخت نیازها و ویژگی‌های آن، زمینه تجربه موفقیت و احساس ارزشمندی را فراهم کنند.
مسئولیت‌دادن به نوجوان، زمینه‌ساز تقویت عزت‌نفس
ابراهیمی با تأکید بر اینکه عزت‌نفس از طریق تجربه ارزشمندی تقویت می‌شود، تصریح کرد: واگذاری مسئولیت متناسب با توانایی‌های نوجوان می‌تواند در شکل‌گیری احساس توانمندی و تقویت عزت‌نفس آن نقش مؤثری داشته باشد.
وی افزود: والدین باید مسئولیت‌هایی را که به نوجوان واگذار می‌کنند جدی بگیرند، عملکرد او را پیگیری کنند و با دریافت بازخورد، فرصت یادگیری و رشد را در اختیار آنها قرار دهند.
این کارشناس تربیتی با انتقاد از نگاه پروژه‌ای به تربیت نوجوان خاطر نشان کرد: والدین نباید فرزند خود را تنها مطابق خواسته‌ها و تصورات خود شکل دهند، بلکه لازم است ویژگی‌ها و توانایی‌های آن را به رسمیت بشناسند و در مسیر رشد، همراه و پشتیبان فرزند باشند.
این استاد حوزه همچنین الگو بودن والدین را از عوامل مهم در تربیت فرزند دانست و گفت: والدینی که برای خود احترام و ارزش قائل هستند، می‌توانند الگوی مناسبی برای پرورش احساس ارزشمندی در فرزندان خود باشند.
پذیرش نوجوان همراه با حفظ مرزهای تربیتی
ابراهیمی پذیرش نوجوان را از دیگر مؤلفه‌های مهم تقویت عزت‌نفس دانست و گفت: نوجوان باید با ویژگی‌ها و تفاوت‌های فردی خود از سوی والدین پذیرفته شود؛ در عین حال، پذیرش فرزند به معنای نادیده گرفتن مسئولیت رفتارهای آن نیست و باید مسئولیت پیامدهای اعمال خود را نیز بپذیرد.
ابراهیمی با اشاره به اهمیت سبک تربیتی مقتدرانه افزود: والدین ضمن حفظ اقتدار و تعیین مرزهای روشن تربیتی، باید به شخصیت نوجوان احترام بگذارند و در کنار حمایت عاطفی، اصول و قواعد خانواده را نیز حفظ کنند.
نقش آموزه‌های دینی در تقویت عزت‌نفس
این استاد حوزه با اشاره به نقش آموزه‌های دینی در تربیت خانوادگی عنوان کرد: آموزه‌های دینی و فضیلت‌های اخلاقی، در صورت انتقال صحیح و متناسب با نیازهای نوجوان، می‌توانند به تقویت عزت‌نفس کمک کنند؛ اما تحمیل باورها و ایجاد اجبارهای نادرست در روابط خانوادگی ممکن است نتیجه معکوس داشته باشد و احساس ارزشمندی نوجوان را تضعیف کند.
این فعال رسانه ای با تأکید بر اهمیت شکل‌گیری ناظر درونی در فرد تصریح کرد: تقویت عزت‌نفس نباید تنها به تأیید و قضاوت دیگران وابسته باشد، بلکه نوجوان باید بتواند بر اساس ارزش‌ها و معیارهای درونی، احساس ارزشمندی و مسئولیت‌پذیری را در خود پرورش دهد.
خانواده؛ نخستین بستر حفاظت از عزت‌نفس نوجوان
ابراهیمی با اشاره به پیامدهای رفتارهای نامناسب در محیط خانواده خاطر نشان کرد: توهین، تمسخر و تحقیر نوجوان می‌تواند به احساس ارزشمندی آن آسیب برساند.
وی اضافه کرد: همچنین، رها کردن نوجوان در فضای مجازی و بی‌توجهی به نیازهای عاطفی و تربیتی آن، زمینه را برای مقایسه‌گری و مواجهه با آسیب‌های اجتماعی افزایش می‌دهد.
این استاد حوزه یکی از راهکارهای مواجهه مؤثر با فضای مجازی را تغییر نقش نوجوان از مصرف‌کننده صرف محتوا به تولیدکننده محتوای مفید و ارزشمند دانست و افزود: تشویق نوجوان به تولید محتوا متناسب با استعدادها، توانایی‌ها و مهارت‌های آن می‌تواند فرصتی برای بروز توانمندی‌ها و تقویت احساس ارزشمندی فراهم کند.
ابراهیمی با تاکید بر ضرورت توجه خانواده‌ها به نیازهای هویتی و عاطفی نوجوانان تصریح کرد: پذیرش، مسئولیت‌پذیری، الگوبودن والدین و پرهیز از رفتارهای تحقیرآمیز، از محورهای مهم تربیت نوجوان و تقویت عزت‌نفس در محیط خانواده است.
انتهای پیام
نظر شما