به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه، آیت‌الله کریمی‌جهرمی در همایش طلیعه حضور ویژه طلاب جدیدالورود استان البرز که در سالن آیت‌الله شرعی(ره) مرکز مدیریت حوزه‌های علمیه خواهران برگزار شد، با تأکید بر ضرورت هدف‌شناسی در مسیر تحصیل عنوان کرد: هدف شناسی یعنی بدانیم برای چه چیزی به حوزه علمیه آمدیم و قرار است چه چیزی به دست آوردیم که در جای دیگر امکان کسب آن نبوده است.
وی ادامه داد: باید با خود بیندیشیم که آیا اهداف دنیوی داریم و مقصودمان این است که مدتی درس بخوانیم سپس در جامعه به جایگاه اجتماعی برسیم و شغلی به دست آوریم و رفاه مادی به دست بیاوریم؟
استاد عالی حوزه اظهار کرد: اهدافی که نتیجه شخصیت طلبی و مادیت طلبی باشد در حوزه علمیه موفقیت ایجاد نمی کند. طلاب باید هدفی متعالی را دنبال کنند.
وی اظهار کرد: طلبه باید برای خدا درس بخواند و پس از طی مراحل علمی، خود را به اخلاق فاضله و رفتار شایسته مجهز کند تا بتواند در جامعه برای نجات مردم از انحرافات و آسیب‌های اخلاقی و فکری تلاش کند. اگر این معنا محقق شود پشتوانه عظیمی برای خود فراهم کرده‌ایم.
آیت‌الله کریمی‌جهرمی با تأکید بر اینکه خداوند باید محور هدف طلبه باشد، گفت: گفتن این مطلب آسان است، اما اینکه در عمق جان انسان و در منویات ضمیرش فقط خدا حضور داشته باشد، مرحله‌ای بسیار بالا، دشوار و مستلزم تلاش است. این مسیر به برنامه و نظم نیاز دارد. نماز شب و ارتباط با خدا در این زمینه بسیار کمک کنده است.
وی با تاکید بر استفاده صحیح از فرصت تحصیل علم گفت: اکنون که با هدف طلب علم آمده‌ایم، باید بکوشیم از وقت خود استفاده کنیم. برخی افراد برای تحصیل وارد حوزه می‌شوند و در کلاس‌ها نیز شرکت می‌کنند، اما در حقیقت عمر خود را تلف می‌کنند، زیرا نمی‌خواهند علم فرا بگیرند.
استاد عالی حوزه تصریح کرد: برخی به جای آنکه در کلاس ذهن خود را در یک نقطه یعنی فراگیری علم متمرکز کنند به حرف‌های بی‌منفعت یا بی‌ربط به علم می‌پردازند. باید این امور را از خود دور کنیم و بکوشیم تمام وقت خود را صرف علم کنیم.
وی با هشدار نسبت به اتلاف وقت گفت: نباید وقت خود را هدر بدهیم. برای کسب علم باید هر چه داریم اعم از وقت، تفریح، مال و... را در اختیار علم قرار بدهیم تا علم نیز خودش را در اختیار ما قرار بدهد.
آیت‌الله کریمی‌جهرمی تأکید کرد: باید بسیار تلاش کنیم تا علم را به‌درستی فرا بگیریم؛ زیرا جامعه به علم واقعی احتیاج دارد. زمانی که وارد جامعه می‌شویم نمی‌توانیم مردم را با مطالب ظاهری و به نام علم فریب دهیم؛ زیرا وقتی سوالی بپرسند و پاسخ مناسب دریافت نکنند متوجه می‌شوند.
وی ادامه داد: برخی از علما چنان برای مطالعه و یادگیری وقت می‌گذاشتند که ساعت‌ها به‌صورت مستمر مشغول تحصیل بودند. به طوری که از سر شب تا اذان صبح مطالعه می‌کردند. چنین جدیتی زمینه رسیدن به مراتب علمی بالاتر و توانایی پاسخگویی به مشکلات جامعه و شبهات نسل جوان را فراهم می‌کند.
ضرورت انتخاب علم نافع و توجه به معارف الهی
اسناد حوزه علمیه با تأکید بر اینکه طلبه باید در انتخاب علم نیز دقت داشته باشد، گفت: مطالب بسیاری در شمار علم قرار می‌گیرند، اما در روایات علم به هر مطلبی اطلاق نمی‌شود. علم آن است که نتیجه‌اش پاک شدن انسان، ایجاد تحول در او و تغییر دادن انسان باشد. انسان در حوزه تلاش می‌کند تا در مدار مشخصی از ارتباط با خدا و معنویات قرار گیرد و این مدار را توسعه دهد، اوج ببخشد و به مراحل عالی برساند.
وی ادامه داد: علمی برای شما مفید است که شما را فقط به جهان باقی متصل کند. البته انسان برای رسیدن به مقصد عالی باید علومی مانند ادبیات و... را نیز فرا بگیرد اما پس از تقویت این پایه‌ها باید مسیر علمی خود را به‌درستی انتخاب کند و در کنار مقدمات، به شناخت معارف بنیادین دین بپردازد.
آیت‌الله کریمی‌جهرمی افزود: خداشناسی، پیامبرشناسی، امام‌شناسی، شناخت حجت الهی و خودشناسی از جمله زمینه‌هایی هستند که طلبه باید به آن‌ها توجه کند. برخی افراد می‌کوشند دیدگاه‌های شخصی و نسنجیده خود را در حوزه رواج دهند. طلاب باید در انتخاب مسیر علمی دقت کنند و به‌جای تأثیرپذیری از دیدگاه‌های غیرمستند، در پی فراگیری علوم ضروری و معارف اصیل دینی باشند
وی اخلاق را از دیگر حوزه‌های ضروری برای رشد طلبه دانست و گفت: در کنار فراگیری علوم دینی، باید به یادگیری اخلاق نیز توجه داشت؛ زیرا علم‌آموزی بدون توجه به اخلاق، انسان را به کمال مطلوب نمی‌رساند.
استاد حوزه علمیه با تأکید بر اینکه آموزش اخلاق نیازمند استاد شایسته است، اظهار کرد: اخلاق نیز مانند سایر علوم به آموزش و راهنمایی استاد نیاز دارد. در حوزه علمیه باید از استادانی بهره برد که افزون بر دانش، در عمل نیز به اخلاق پایبند باشند و مراحل علمی و اخلاقی را طی کرده باشند.
وی با اشاره به تجربه آشنایی خود با برخی علمای بزرگوار در دوران کودکی در جهرم افزود: این علما در اخلاص، پاکی، تواضع و رفتار اخلاقی برجسته بودند و یادآوری رفتار و حالات آنان می‌تواند بر روح و شخصیت طلاب اثرگذار باشد.
آیت‌الله کریمی‌جهرمی یادآور شد: باید مراقب بود که بداخلاقی به‌جای اخلاق معرفی نشود. طلبه باید علم اخلاق را بیاموزد و پس از شناخت فضائل و رذائل برای اصلاح رفتار خود تلاش کند.
وی تهذیب نفس را مرحله‌ای دشوارتر از شناخت اخلاق دانست و گفت: صرف دانستن اینکه چه رفتاری پسندیده و چه رفتاری ناپسند است کافی نیست؛ بلکه باید با نفس مبارزه کرد و از رذائل اخلاقی دوری جست.
استاد حوزه علمیه با اشاره به مبارزه مرحوم آیت‌الله حاج شیخ عبدالکریم حائری یزدی، مؤسس حوزه علمیه قم، با نفس اظهار کرد: مرحوم حاج شیخ عبدالکریم حائری فرموده بودند که آن‌قدر در این زمینه کار کردم و با نفس مبارزه کردم تا دروغ از زبانم خارج نشود؛ به‌گونه‌ای که اکنون به جایی رسیده‌ام که نمی‌توانم دروغ بگویم و اصلاً دروغ به زبانم نمی‌آید.
وی ادامه داد: باید با نفس مبارزه کنیم. دل انسان خواسته‌های بسیاری دارد، اما آیا پاسخ دادن به همه خواسته‌های دل درست است؟ گاهی انسان با یک‌بار اجابت کردن خواسته‌های دل، خود را به جهنم می‌اندازد.
آفات مسیر کسب علم و ضرورت دوری از آن‌ها
وی بیان کرد: یکی از آفات علم، نداشتن وقت‌شناسی و اتلاف وقت است. اتلاف وقت آفت علم است؛ یعنی انسان را از علم بازمی‌دارد. یکی دیگر از آفات علم، فاصله گرفتن از اخلاق فاضله است. انسانی که دارای اخلاق فاضله نیست حتی به علم هم نمی‌رسد؛ زیرا می‌خواهد در همان رذائل خود باقی بماند.
آیت‌الله کریمی‌جهرمی گفت: کارهای ناپسند، دروغ گفتن، پشت سر دیگران بدگویی کردن و به دست آوردن پول از هر راهی که ممکن باشد، با علم سازگار نیست و از آفات علم است.
وی یکی دیگر از آفات علم را نداشتن نیت الهی در تحصیل دانست و اظهار کرد: از آفات علم این است که انسان علم را برای خدا تحصیل نکند، بلکه اهداف دیگری داشته باشد؛ برای مثال، بخواهد به پست و مقام یا امتیازات دیگری دست پیدا کند.
استاد حوزه علمیه با تأکید بر اینکه طلاب باید خود را جزئی از جامعه بدانند، گفت: کسی که به علم، فضیلت و تهذیب نفس دست می‌یابد، نباید از جامعه فاصله بگیرد بلکه باید درد مردم را درد خود بداند و برای رفع مشکلات آنان تلاش کند.
آیت‌الله کریمی‌جهرمی ادامه داد: در جامعه گرفتاری‌های بسیاری وجود دارد. روحانیت باید به میدان بیاید و برای رفع این مشکلات و خلأها احساس مسئولیت کند.
وی با بیان اینکه تحصیل زنان در علوم دینی سابقه‌ای دیرینه دارد، گفت: حضور بانوان در مسیر فراگیری معارف دینی موضوع تازه‌ای نیست. در روایتی از سیره پیامبر اکرم(ص) آمده است که زنانی از ایشان درخواست کردند همان‌گونه که مردان از محضر ایشان بهره می‌برند، آنان نیز فرصتی برای فراگیری معارف داشته باشند. پیامبر(ص) این درخواست را پذیرفتند و مجلسی برای آموزش آنان اختصاص دادند
استاد حوزه علمیه اضافه کرد: در سیره حضرت زینب کبری(س) نیز آمده است که ایشان در کوفه مجلسی داشتند و تفسیر قرآن، مطالب دیگر و معارف الهی را برای زنان بیان می‌کردند.
وی خطاب به طلاب خواهر تأکید کرد: باید به خاطر داشته باشید که علم را برای نزدیک شدن به خداوند و سپس خدمت به جامعه فرا می‌گیرید. مردم امانت‌های الهی‌اند و نباید نسبت به رنج‌ها و نیازهای آنان بی‌تفاوت بود.
آیت‌الله کریمی‌جهرمی با انتقاد از بی‌تفاوتی نسبت به مشکلات مردم اظهار کرد: گاهی می‌بینید افراد تحصیل کرده نسبت به مشکلات مردم بی تفاوت هستند. در حالی که چنین وضعیتی باید برای انسان مسئولیت‌پذیر اهمیت داشته باشد.
وی افزود: جامعه از نظر دانش، فرهنگ و آگاهی با کمبودهایی مواجه است و در برخی مناطق نیز این کمبودها جدی‌تر است. طلاب باید پس از کسب علم و توانایی پاسخگویی به نیازهای مردم، برای ارتقای سطح فرهنگی جامعه تلاش کنند.
نقش بانوان طلبه در ارتقای فرهنگ جامعه
استاد حوزه علمیه گفت: هنگامی که علم کافی به دست آوردید و توانستید پاسخگوی جامعه باشید، برای بالا بردن سطح فرهنگ مردم تلاش کنید. باید در گسترش ادب، تقویت احترام متقابل و برطرف کردن کمبودهای مردم نقش داشته باشید. این مسئولیت تنها از طریق سخن گفتن محقق نمی‌شود؛ بلکه رفتار و عمل شخصی نیز در این مسیر اهمیت دارد. گاهی عالمان و افراد بزرگواری امکانات و نیازهای زندگی خود را در اختیار دیگران قرار داده‌اند تا مشکلات آنان را کاهش دهند.
وی بر ضرورت استفاده از فرصت تحصیل تاکید کرد و یادآور شد: طلاب باید از آفات علم دوری کنند، از فواید آن بهره ببرند و فرصت‌ها را از دست ندهند؛ زیرا شرایط همیشه برای انسان مساعد نیست و نمی‌توان با اطمینان از فرصت‌هایی که در آینده پیش خواهد آمد، سخن گفت. نباید انجام وظایف را به سال آینده یا سال‌های بعد موکول کرد؛ زیرا هیچ‌کس نمی‌داند در آینده چه اتفاقاتی رخ خواهد داد.
استاد حوزه علمیه بیان کرد: اکنون تمام توجه‌تان به کارتان باشد؛ برای خدا، برای تزکیه نفس، برای نزدیک شدن خود به خدا و پس از آن، برای نجات امت اسلام تلاش کنید.
انتهای پیام
نظر شما