به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه، حجت‌الاسلام والمسلمین علی احتشام در دویست‌وسی‌وچهارمین شب تجمع شبانه موکب پایگاه بسیج شهدای روحانی مرکز مدیریت حوزه‌های علمیه در خیابان ۴۵ متری صدوقی(ره) قم، با اشاره به استمرار حضور مردم پس از شهادت رهبر شهید و جمعی از شهدای کشور، اظهار کرد: تداوم این حضور در شب‌های متوالی، نشان‌دهنده زنده‌بودن روحیه مقاومت و تأثیر خون شهدا در جامعه است.
وی با اشاره به شهادت کودکان میناب و دیگر شهدای کشور، بر ضرورت پاسداشت آرمان‌های شهدا و ادامه مسیر آنان تأکید کرد و گفت: ملت ایران تا زمانی که سیاست‌های سلطه‌طلبانه، اشغالگری، ظلم و کودک‌کشی از سوی آمریکا و رژیم صهیونیستی ادامه داشته باشد، در برابر این رویکردها موضع خواهد داشت.
* کلمه توحید و توحید کلمه؛ مبنای انسجام ملی
حجت‌الاسلام والمسلمین احتشام با اشاره به موضوع «خیابان و انسجام ملی» اظهار کرد: امام خمینی(ره) پیروزی انقلاب اسلامی را مرهون دو عامل «کلمه توحید» و «توحید کلمه» می‌دانستند؛ دو مفهومی که در کنار یکدیگر، مبنای وحدت و حرکت انقلابی مردم قرار گرفتند.
وی افزود: کلمه توحید به معنای محوریت خداوند و ارزش‌های الهی و توحید کلمه به معنای اتحاد مردم حول این محور مشترک است. بنابراین، وحدت پایدار صرفاً با گردآمدن افراد و گروه‌های مختلف شکل نمی‌گیرد، بلکه به اصول و ارزش‌های مشترکی نیاز دارد که جامعه را به یکدیگر پیوند دهد.
حجت‌الاسلام والمسلمین احتشام با اشاره به آغاز نهضت اسلامی در سال ۱۳۴۱ خاطرنشان کرد: امام خمینی(ره) از ابتدا بر استقلال سیاسی و فکری نهضت و اتکا به خداوند و مردم تأکید داشتند و مسیر انقلاب را به وابستگی به قدرت‌های جهانی گره نزدند.
وی با استناد به آیه شریفه «وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِیعًا وَلَا تَفَرَّقُوا» تصریح کرد: وحدت موردنظر اسلام باید حول ارزش‌های الهی شکل بگیرد و از اختلاف‌های قومی، نژادی و عنوان‌های ظاهری فراتر رود.
حجت‌الاسلام والمسلمین احتشام با اشاره به وجود دیدگاه‌هایی که در برابر فشار قدرت‌های خارجی، بر ناتوانی و ناممکن‌بودن تغییر تأکید می‌کنند، گفت: تجربه انقلاب اسلامی نشان داد که ایمان، اراده جمعی و سازمان‌دهی اجتماعی می‌تواند معادلاتی را که تغییرناپذیر تصور می‌شدند، دگرگون کند.
* مسجد، هیئت و خیابان؛ سه حلقه پیوسته در حرکت انقلابی
حجت‌الاسلام والمسلمین احتشام با اشاره به نقش مسجد و هیئت در تاریخ مبارزات انقلاب اسلامی اظهار کرد: یکی از ویژگی‌های نهضت امام خمینی(ره)، پیوند میان کانون‌های دینی و حضور اجتماعی مردم بود. مساجد و هیئت‌ها زمینه شکل‌گیری ارتباطات مردمی و انتقال پیام‌های دینی را فراهم می‌کردند و خیابان، عرصه بروز عمومی این حرکت بود.
وی با اشاره به تأکید امام خمینی(ره) بر احیای محرم و صفر افزود: مناسبت‌های مذهبی و آیین‌های عزاداری، علاوه بر کارکرد عبادی، در تقویت همبستگی اجتماعی و شکل‌گیری حرکت‌های انقلابی نیز نقش داشتند. شعارهای توحیدی و نام امام حسین(ع) در مبارزات مردم، بیانگر پیوند میان هویت دینی و مبارزه با حکومت پهلوی بود.
استاد حوزه علمیه قم با اشاره به قیام ۱۵ خرداد ۱۳۴۲ و اعتراض‌های مردمی پس از دستگیری امام خمینی(ره) گفت: مردم در قم و شهرهای دیگر به خیابان آمدند و این حضور با برخورد نیروهای حکومت و شهادت شماری از معترضان همراه شد. همچنین، مراسم بزرگداشت آیت‌الله سیدمصطفی خمینی در مساجد و شهرهای مختلف، در مواردی زمینه تجمع و اعتراض عمومی را فراهم کرد.
حجت‌الاسلام والمسلمین احتشام با اشاره به کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ نیز بر اهمیت حضور مردم در تحولات سیاسی تأکید کرد و گفت: تجربه تاریخی نشان می‌دهد که کاهش حضور سازمان‌یافته مردم می‌تواند زمینه سوءاستفاده جریان‌های دیگر را فراهم کند؛ ازاین‌رو، حضور اجتماعی باید استمرار داشته باشد و با آگاهی و هدف مشخص همراه شود.
* ضرورت استمرار حضور مردمی و جذب نسل جوان
استاد حوزه علمیه قم با اشاره به تأکید رهبر کنونی انقلاب بر استمرار حضور مردم در خیابان‌ها اظهار کرد: خیابان همچنان یکی از عرصه‌های مهم کنش اجتماعی و مقابله با توطئه‌های دشمن است و باید برای تقویت این ظرفیت و جذب نیروهای جدید برنامه‌ریزی کرد.
وی با اشاره به حوادث سال‌های ۱۳۷۸، ۱۳۸۸، ۱۳۹۶، ۱۳۹۸ و ۱۴۰۱ و نیز کودتای سال گذشته یاد کرد، گفت: دشمنان در مقاطع مختلف تلاش کرده‌اند از ظرفیت خیابان برای پیشبرد اهداف خود استفاده کنند؛ بنابراین، حضور آگاهانه مردم می‌تواند در خنثی‌سازی این برنامه‌ها نقش داشته باشد.
حجت‌الاسلام والمسلمین احتشام افزود: مساجد و هیئت‌ها خاستگاه فعالیت‌های دینی و اجتماعی هستند، اما اگر حضور مردم صرفاً به این محیط‌ها محدود شود، ممکن است خیابان به عرصه فعالیت جریان‌های دیگر تبدیل شود. ازاین‌رو، باید ضمن حفظ پایگاه‌های دینی، برای حضور مؤثر و آگاهانه در فضای عمومی نیز برنامه داشت.
وی با تأکید بر ضرورت جذب نسل جوان و نوجوان تصریح کرد: مسئولان موکب‌ها و فعالان فرهنگی باید با شناخت نیازها و علایق نسل جدید، روش‌های متنوعی برای مشارکت آنان طراحی کنند تا حضور جوانان از همراهی مقطعی به مشارکت آگاهانه و مستمر تبدیل شود.
حجت‌الاسلام والمسلمین احتشام با بیان اینکه حضور خیابانی به‌تنهایی تضمین‌کننده انسجام نیست، خاطرنشان کرد: شور اجتماعی باید با شناخت مسائل کشور، آگاهی سیاسی و پایبندی به ارزش‌های مشترک همراه شود تا به وحدتی پایدار و کارآمد بینجامد.
* مناظره و گفت‌وگو؛ راه تبدیل شور اجتماعی به آگاهی
حجت‌الاسلام والمسلمین احتشام استفاده از مناظره و گفت‌وگوی عمومی را از راهکارهای ارتقای سطح آگاهی در تجمع‌های مردمی دانست و اظهار کرد: سخنرانی‌های یک‌طرفه اثرگذارند، اما مناظره می‌تواند امکان بررسی دیدگاه‌های متفاوت و پاسخ‌گویی به پرسش‌های جامعه را فراهم کند.
وی افزود: با حضور مجریانی توانمند و دعوت از افرادی با دیدگاه‌های متفاوت می‌توان مسائل کشور را در معرض گفت‌وگوی عمومی قرار داد تا مخاطبان استدلال‌های گوناگون را بشنوند و با شناخت بیشتری تصمیم بگیرند.
حجت‌الاسلام والمسلمین احتشام با تأکید بر ضرورت تفکیک مقاومت از جنگ‌طلبی گفت: دفاع از کشور در برابر تجاوز و تهدید، با آغازگری جنگ تفاوت دارد و سابقه تاریخی ایران نیز باید با دقت مورد بررسی قرار گیرد. تبیین این تفاوت می‌تواند به روشن‌شدن ابعاد سیاست دفاعی ایران و تقویت فهم عمومی کمک کند.
وی تصریح کرد: هدف از چنین برنامه‌هایی باید افزایش قدرت تحلیل مردم باشد؛ زیرا انسجام پایدار زمانی شکل می‌گیرد که همبستگی اجتماعی با شناخت کافی از مسائل و چالش‌های کشور همراه شود.
* از محدودیت‌های دفاعی در جنگ تحمیلی تا توسعه توان موشکی
حجت‌الاسلام والمسلمین احتشام در بخش دیگری از سخنان خود، با اشاره به خاطرات محسن رفیق‌دوست، وزیر وقت سپاه در دوران دفاع مقدس، به تلاش برای توسعه توان تسلیحاتی ایران پرداخت و اظهار کرد: کشور در سال‌های نخست جنگ با محدودیت‌های جدی در تأمین تجهیزات و مهمات مواجه بود و عبور از این شرایط به تقویت ظرفیت‌های داخلی نیاز داشت.
وی با اشاره به روایت مطرح‌شده درباره تلاش برای ساخت سلاح ضدناو گفت: براساس این خاطره، در مقطعی که نیروهای آمریکایی در منطقه حضور داشتند و تأسیسات نفتی و شناورهای ایران با تهدید مواجه بودند، طرح ساخت سلاحی برای مقابله با ناوهای آمریکایی مطرح شد؛ اما به روایت نقل‌شده، این طرح با مخالفت روبه‌رو شد.
استاد حوزه علمیه قم همچنین به خاطره‌ای درباره تأمین مهمات موردنیاز عملیات‌های دفاع مقدس اشاره کرد و گفت: براساس این روایت، خرید بخشی از مهمات از خارج کشور هزینه زیادی داشت و تحویل آن نیز ممکن بود ماه‌ها به طول بینجامد؛ درحالی‌که متخصصان داخلی امکان تولید آن‌ها را با هزینه کمتر مطرح کرده بودند.
حجت‌الاسلام والمسلمین احتشام افزود: تجربه دفاع مقدس نشان داد که اتکای صرف به خرید خارجی، به‌ویژه در شرایط تحریم، نمی‌تواند نیازهای دفاعی کشور را به‌طور پایدار تأمین کند. ازاین‌رو، توسعه صنایع دفاعی و حمایت از ابتکار متخصصان داخلی، ضرورتی راهبردی است.
وی با اشاره به حملات موشکی عراق به شهرهای ایران، از جمله دزفول و تهران، اظهار کرد: محدودیت‌های ایران در پاسخ موشکی به این حملات، ضرورت دستیابی به توانمندی‌های دفاعی متناسب با تهدیدهای دشمن را آشکار کرد.
این استاد حوزه با اشاره به تلاش‌های شهید حسن طهرانی‌مقدم برای توسعه توان موشکی کشور گفت: براساس خاطرات نقل‌شده، در آن مقطع برای دستیابی به موشک‌های اسکاد، آموزش‌های فنی و کسب دانش مرتبط تلاش شد و نیروهای ایرانی با بهره‌گیری از آموزش و مهندسی معکوس، زمینه توسعه توان موشکی داخلی را فراهم کردند.
حجت‌الاسلام والمسلمین افزود: متخصصان ایرانی در شرایطی که کشور با محدودیت‌های گسترده تسلیحاتی مواجه بود، توانستند با تلاش مستمر بخشی از نیازهای دفاعی را در داخل تأمین کنند.
وی با تأکید بر ضرورت روایت این تجربه‌ها برای نسل جوان خاطرنشان کرد: پیشرفت‌های دفاعی کشور حاصل تلاش متخصصان، تجربه‌های میدانی، آموزش و ابتکارهای فنی بود و باید جزئیات این مسیر برای جامعه بازگو شود تا اهمیت استقلال صنعتی و نظامی بهتر شناخته شود.
* مقاومت در برابر تهدیدهای خارجی و تقویت بازدارندگی
حجت‌الاسلام والمسلمین احتشام با اشاره به حضور نظامی آمریکا در منطقه و تهدیدهای علیه ایران اظهار کرد: تجربه‌های گذشته نشان می‌دهد که اتکا به توان داخلی و تقویت ظرفیت‌های دفاعی، از عوامل مهم حفظ امنیت و استقلال کشور است.
وی با اشاره به حملات به تأسیسات نفتی، شناورها و هواپیمای مسافربری ایران در سال‌های گذشته گفت: ملت ایران تجربه‌های تلخی از اقدامات نظامی و فشارهای خارجی دارد و همین تجربه‌ها ضرورت برخورداری از توان دفاعی متناسب با تهدیدها را نشان می‌دهد.
حجت‌الاسلام والمسلمین احتشام با تأکید بر ضرورت تقویت بازدارندگی کشور افزود: توان دفاعی باید به‌گونه‌ای توسعه یابد که هزینه تهدید و تجاوز افزایش پیدا کند و امکان تحمیل اراده قدرت‌های خارجی بر ملت ایران کاهش یابد.
وی همچنین با اشاره به جنگ‌های اخیر و نقش نیروهای مسلح در دفاع از کشور تصریح کرد: مقاومت مردم، حمایت اجتماعی از مدافعان کشور و تقویت اعتماد عمومی، در کنار توان نظامی، از عوامل مهم حفظ امنیت و مقابله با فشارهای خارجی است.
حجت‌الاسلام والمسلمین احتشام تأکید کرد: تغییر دولت‌ها و مسئولان در آمریکا یا دیگر کشورهای غربی، به‌تنهایی به معنای تغییر رویکردهای راهبردی آن‌ها نیست؛ بلکه باید رفتار واقعی آنان در قبال استقلال کشورها، تهدیدهای نظامی و مسائل منطقه‌ای را ملاک ارزیابی قرار داد.
* اقتصاد مقاومتی؛ راه کاهش آسیب‌پذیری در برابر تحریم‌ها
استاد حوزه علمیه قم با اشاره به موضوع اقتصاد مقاومتی اظهار کرد: همان‌گونه که محدودیت‌های دوران جنگ، ضرورت تقویت صنایع دفاعی داخلی را آشکار کرد، در حوزه اقتصاد نیز باید از ظرفیت‌های تولیدی کشور برای کاهش وابستگی به واردات بهره گرفت.
وی افزود: اقتصاد مقاومتی به معنای قطع ارتباط با جهان نیست، بلکه هدف آن کاهش آسیب‌پذیری در برابر تحریم‌ها، تقویت تولید داخلی و افزایش توان کشور در مدیریت نیازهای اساسی است.
حجت‌الاسلام والمسلمین احتشام با اشاره به موضوع کاهش واردات بنزین گفت: تقویت ظرفیت‌های داخلی، اصلاح الگوی مصرف و همکاری مردم می‌تواند به مدیریت منابع و کاهش وابستگی به خارج کمک کند. بااین‌حال، تصمیم‌های اقتصادی باید با بررسی دقیق آثار اجتماعی و توجه به وضعیت معیشتی خانوارها اتخاذ شوند.
وی خاطرنشان کرد: سیاست‌های مربوط به یارانه‌ها، انرژی و قیمت کالاها، در صورت بی‌توجهی به پیامدهای اجتماعی، ممکن است زمینه نارضایتی و تنش را فراهم کند؛ بنابراین، برنامه‌ریزی اقتصادی باید کارشناسی، تدریجی و همراه با توجه به توان معیشتی مردم باشد.
استاد حوزه علمیه قم با اشاره به ضرورت کاهش وابستگی به دلار و بهره‌گیری از ظرفیت‌های اقتصادی متنوع اظهار کرد: تنوع‌بخشی به روابط خارجی و استفاده از بازارها و امکانات کشورهای مختلف می‌تواند در کاهش فشارهای بیرونی مؤثر باشد.
* سیاست خارجی؛ حفظ استقلال و بهره‌گیری از ظرفیت‌های بین‌المللی
حجت‌الاسلام والمسلمین احتشام با اشاره به روابط ایران با کشورهای مختلف گفت: سیاست خارجی باید بر پایه منافع ملی، حفظ استقلال و استفاده از ظرفیت‌های متنوع بین‌المللی تنظیم شود و نباید سرنوشت اقتصادی و سیاسی کشور به یک قدرت خارجی وابسته باشد.
وی با اشاره به همکاری‌های ایران با چین و روسیه افزود: تجربه سال‌های تحریم نشان داده است که تنوع‌بخشی به روابط خارجی و استفاده از بازارها و ظرفیت‌های اقتصادی مختلف می‌تواند در کاهش فشارهای بیرونی مؤثر باشد.
حجت‌الاسلام والمسلمین احتشام تصریح کرد: نه اعتماد بی‌قیدوشرط به قدرت‌های جهانی راهگشاست و نه نادیده‌گرفتن ظرفیت همکاری با کشورهای مختلف؛ بلکه باید منافع، تعهدات و عملکرد کشورها را با دقت ارزیابی کرد و استقلال تصمیم‌گیری را حفظ نمود.
وی همچنین بر ضرورت استفاده از ظرفیت دیپلماسی در کنار توان دفاعی تأکید کرد و گفت: حفظ امنیت و استقلال کشور به مجموعه‌ای از عوامل، از جمله قدرت نظامی، توان اقتصادی، انسجام داخلی و روابط خارجی متوازن نیاز دارد.
* وحدت ملی؛ فراتر از مرزبندی‌های جناحی
حجت‌الاسلام والمسلمین احتشام با تأکید بر ضرورت پرهیز از نگاه‌های محدود جناحی اظهار کرد: انسجام ملی زمانی تقویت می‌شود که عملکرد افراد و جریان‌ها در قبال اسلام، انقلاب، ایران و منافع عمومی، معیار ارزیابی قرار گیرد.
وی افزود: نباید افراد را صرفاً بر اساس عنوان سیاسی یا سابقه جناحی ارزیابی کرد؛ بلکه باید مواضع و عملکرد آنان در مسائل مهم کشور مورد توجه باشد. حمایت از اقدامات مفید و سازنده، حتی اگر از سوی افراد با گرایش‌های متفاوت انجام شود، می‌تواند به تقویت همبستگی اجتماعی کمک کند.
استاد حوزه علمیه قم با اشاره به اقدامات مدیریت شهری در حوزه حمل‌ونقل عمومی و حمایت از معیشت مردم گفت: طرح‌هایی که به کاهش فشارهای اقتصادی، تسهیل زندگی شهروندان و بهبود خدمات عمومی کمک می‌کنند، باید مورد حمایت قرار گیرند و در صورت موفقیت، زمینه گسترش آن‌ها در دیگر مناطق کشور فراهم شود.
حجت‌الاسلام والمسلمین احتشام تأکید کرد: وحدت ملی تنها با شعار یا برخوردهای تند با مخالفان شکل نمی‌گیرد؛ بلکه باید ضمن پایبندی به اصول مشترک، از ظرفیت‌های مثبت جامعه بهره گرفت و با گفت‌وگو، تبیین و حمایت از اقدامات مؤثر، اعتماد عمومی را تقویت کرد.
* هنر و رسانه؛ ابزارهای تقویت حضور آگاهانه در خیابان
حجت‌الاسلام والمسلمین احتشام استفاده از ظرفیت‌های هنری و رسانه‌ای را از راهکارهای مؤثر برای ارتقای فعالیت‌های خیابانی دانست و اظهار کرد: اجرای نمایش خیابانی، پخش مستندها و کلیپ‌های تاریخی و برگزاری برنامه‌های گفت‌وگومحور می‌تواند تجمع‌های مردمی را از قالب‌های تکراری خارج کند و امکان ارتباط گسترده‌تر با مخاطبان را فراهم آورد.
وی افزود: با استفاده از امکانات موجود در شهرها و محله‌ها می‌توان رویدادهایی مانند دفاع مقدس، مقاومت مردم، شهدای کشور و تجربه‌های تاریخی ملت ایران را با زبان هنر به نسل جدید منتقل کرد.
استاد حوزه علمیه قم همچنین بهره‌گیری از خاطرات فرماندهان، متخصصان و مسئولان حاضر در رویدادهای تاریخی را ضروری دانست و گفت: این روایت‌ها باید با دقت و مستندات کافی ارائه شوند تا ضمن حفظ تجربه‌های ارزشمند گذشته، امکان شناخت دقیق‌تر رویدادها برای مخاطبان فراهم شود.
حجت‌الاسلام والمسلمین احتشام تأکید کرد: خیابان باید عرصه پیوند ایمان، آگاهی و مسئولیت اجتماعی باشد. حضور مردمی هنگامی به انسجام ملی منجر می‌شود که با شناخت مسائل کشور، پایبندی به اصول مشترک و توجه به منافع عمومی همراه شود.
وی با اشاره به تجربه انقلاب اسلامی و دوران دفاع مقدس خاطرنشان کرد: پیوند باورهای دینی، حضور اجتماعی، تلاش متخصصان و حمایت مردم از مدافعان کشور، از عوامل مهم عبور ایران از دشواری‌های گذشته بوده است و باید این تجربه‌ها را برای نسل جدید روایت کرد.
حجت‌الاسلام والمسلمین احتشام در پایان، بر استمرار فعالیت‌های مردمی، تقویت ارتباط با نسل جوان و بهره‌گیری از ظرفیت‌های فرهنگی، هنری و رسانه‌ای برای دفاع از استقلال کشور، حمایت از نیروهای مدافع ایران و مقابله با تهدیدهای خارجی تأکید کرد.
انتهای پیام/
نظر شما