به گزارش خبرگزاری حوزه از اصفهان، ۲۵ آبان ۱۳۶۱، اصفهان پیکر ۳۷۰ شهید عملیات محرم را از میدان امام تا گلستان شهدا تشییع کرد؛ روزی که داغ سنگین شهادت، نه شهر را از حرکت بازداشت و نه مانع اعزام دوباره جوانان به جبهه شد. حجتالاسلام والمسلمین سالک در روایت خود از شکوه حضور مردم و تداوم روحیه ایثار میگوید و حجتالاسلام والمسلمین باطنی، که خود در آن تشییع حضور داشته، از حالوهوای آن روز و پیوند حماسه ۲۵ آبان با ایستادگی و حضور امروز مردم در میدان روایت میکند؛ حماسهای که به نام «روز حماسه و ایثار مردم اصفهان» در تقویم رسمی کشور ثبت شده است.
۲۵ آبان ۱۳۶۱ یکی از ماندگارترین روزهای تاریخ معاصر اصفهان و نمادی از حماسه، ایثار و مقاومت مردم این شهر در دوران دفاع مقدس است. در این روز، پس از پایان عملیات محرم، پیکر مطهر ۳۷۰ تن از شهدای این عملیات در میان اندوه و حماسه مردم شهیدپرور اصفهان تشییع شد. مردم از اقشار مختلف، با حضوری گسترده و باشکوه، پیکر شهدا را از میدان امام تا گلستان شهدا بدرقه کردند. بازارها و مغازهها تعطیل شد و شهر یکپارچه در سوگ فرزندان شهید خود نشست.
اما عظمت این واقعه تنها در تشییع ۳۷۰ شهید خلاصه نمیشد؛ بلکه جلوه حقیقی آن در روحیه استوار مردمی بود که با وجود داغ سنگین از دست دادن عزیزانشان، همچنان بر عهد خود با میهن و آرمانهایشان پایبند ماندند و فرزندان دیگری را راهی جبهههای نبرد کردند. این حماسه چنان عظمت و شکوهی داشت که مورد توجه و تحسین امام خمینی (ره) و رهبر شهید انقلاب اسلامی، حضرت آیتالله امام سیدعلی خامنهای رضوان الله تعالی علیه، قرار گرفت. از همین رو، ۲۵ آبان بهعنوان «روز حماسه و ایثار مردم اصفهان» در تاریخ این سرزمین ماندگار شد؛ روزی که روایتگر پیوند عمیق ایمان، شجاعت، همبستگی و فداکاری مردمی است که حتی در اوج داغ و اندوه، مقاومت و ایستادگی را انتخاب کردند.

اصفهان؛ شهری که در برابر داغ ۳۷۰ شهید از حرکت بازنایستاد
امام شهید حضرت آیتالله العظمی سیدعلی خامنهای رضوان الله تعالی علیه در چندین مناسبت به حماسه ۲۵ آبان اصفهان اشاره کرده و از آن بهعنوان جلوهای از استقامت، مقاومت و روحیه ایثار مردم این شهر یاد کردهاند.
ایشان در دیدار ۲۸ آبان ۱۴۰۱ با مردم اصفهان، درباره تشییع شهدای عملیات محرم فرمودند: «اگر هر جای دنیا یک روز ۳۶۰ جوانِ بهخونآغشته را بیاورند در میان مردم و تشییع کنند، آن شهر آن روز فلج میشود، از پا میافتد؛ اصفهان فلج نشد.»
ایشان در ادامه به نکتهای مهم اشاره کردند: «همان روز عصر، عدّهی زیادی از جوانها و روزهای بعد عدّهی زیادتری به طرف جبههها حرکت کردند؛ همان شب، کاروان عظیم پشتیبانی از شهدا از اصفهان راه افتاد.»
همچنین در دیدار ۲۱ آبان ۱۴۰۳ با دستاندرکاران کنگره بزرگداشت شهدای استان اصفهان، با اشاره به تشییع ۳۷۰ شهید در ۲۵ آبان ۱۳۶۱ تأکید کردند که فرهنگ ایثار و شهادت در اصفهان یک اتفاق مقطعی نیست، بلکه ریشهای عمیق و مستمر در تاریخ این شهر دارد و باید این ویژگی به نسل جوان معرفی شود.
این بیانات نشان میدهد که حماسه ۲۵ آبان تنها در مراسم تشییع شهدا خلاصه نمیشود؛ بلکه در اراده مردمی معنا پیدا میکند که از دل اندوه، حماسهای تازه آفریدند و با اعزام جوانان و کاروانهای پشتیبانی، مسیر دفاع از میهن را ادامه دادند.
از تشییع ۳۷۰ شهید تا بدرقه صدها شهید دیگر؛ روایت روزهای سخت اصفهان
پیوند حماسه ۲۵ آبان با عملیات محرم، یکی از ابعاد مهم تاریخی این واقعه است. عملیات محرم در آبانماه سال ۱۳۶۱ در منطقه جنوب کشور انجام شد و در جریان آن شمار زیادی از رزمندگان ایرانی به شهادت رسیدند یا مجروح شدند. اصفهان نیز سهم قابلتوجهی در تقدیم نیروهای رزمنده داشت.
بر اساس روایتهای تاریخی، پس از تشییع ۳۷۰ شهید در ۲۵ آبان، پیکر شهدای دیگری نیز در روزهای بعد در اصفهان تشییع شد. این حجم از شهادت، اندوه بزرگی را بر مردم شهر تحمیل کرد، اما حضور گسترده مردم در مراسم تشییع و ادامه اعزام نیروها به جبههها، جلوهای از استقامت و همبستگی آنان بود.
حجتالاسلام والمسلمین احمد سالک، عضو جامعه روحانیت مبارز، در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه در اصفهان، ضمن گرامیداشت ۲۵ آبان، روز حماسه و ایثار مردم اصفهان، به روایت یکی از ماندگارترین و دردناکترین صحنههای دفاع مقدس پرداخت.
وی با اشاره به اینکه پس از عملیات محرم، اصفهان بیشترین تعداد شهید را داشت، گفت: در ۲۵ آبان سال ۱۳۶۱، حدود ۳۷۰ شهید در میدان انقلاب تشییع شدند؛ به این شکل که پیکر شهدا زیر عالیقاپو قرار گرفت و آیتالله سیداسماعیل هاشمی بر ۳۷۰ شهید نماز اقامه کرد. پس از آن، تشییع از میدان امام و خیابان حافظ به سمت گلستان شهدا انجام شد.
حجتالاسلام والمسلمین سالک افزود: در پایان همان هفته حدود ۲۵۰ شهید و هفته بعد، روز شنبه، حدود ۱۵۰ شهید دیگر در اصفهان تشییع شدند. این اتفاق برای مردم اصفهان بسیار اندوهناک و دردناک بود، اما استقبال و بدرقه شهدا از سوی مردم غیرتمند، جانبرکف، دلسوز، انقلابی و مطیع رهبری بینظیر بود و یک تشییع تاریخی بینظیر در کشور رقم خورد.

اعزام نیرو و تجهیزات در همان روز تشییع؛ جلوهای از ایثار مردم اصفهان
یکی از مهمترین ابعاد ۲۵ آبان، اتفاقی است که پس از مراسم تشییع رخ داد. در حالی که خانوادههای بسیاری عزیزان خود را از دست داده بودند، حضور و اعزام نیروهای داوطلب به جبهه ادامه یافت. گزارشهای تاریخی از اعزام صدها نیروی تازهنفس در همان روز حکایت دارند.
این اتفاق نشان میدهد که حماسه ۲۵ آبان فقط یک مراسم سوگواری نبود، بلکه جلوهای از تداوم مشارکت مردم در دفاع از کشور نیز به شمار میرفت. کاروانهای پشتیبانی مردمی نیز از اصفهان به سمت جبههها حرکت کردند و پیوند جبهه و پشت جبهه را به نمایش گذاشتند.
حجتالاسلام والمسلمین احمد سالک، نماینده ادوار مجلس و از در ادامه گفتوگو به فرمایش امام خمینی (ره) اشاره کرد و گفت: امام راحل با اشاره به این حماسه فرمودند: «شما در کجای دنیا میتوانید جایی را مثل اصفهان پیدا کنید؟ همین چند روز پیش فقط در شهر اصفهان حدود ۳۷۰ نفر را تشییع کردند.»
وی با اشاره به این سخنان اظهار کرد: این تعریف از مردم اصفهان، نشاندهنده ایثار، قدرت و گذشت آنان است و بهعنوان خاطرهای بزرگ در تاریخ انقلاب ثبت شده است.
حجتالاسلام والمسلمین سالک با تأکید بر اینکه مردم اصفهان باید قدرشناس این نعمت باشند، خاطرنشان کرد: مردم اصفهان بیش از ۲۴ هزار شهید در دفاع مقدس تقدیم انقلاب کردند. همچنین باید از مردم قدرشناس اصفهان قدردانی کرد که اکنون نیز بالغ بر ۲۵۸ شب است که به دفاع از اسلام، قرآن، ولایت، خاک، آب و میهن در میدان حضور دارند و ایستادهاند.
وی در ادامه با بیان اینکه «خاک جان ملت، آب آبروی ملت و میهن مادر ملت» است، حضور امروز مردم در میدان را ثمره خون شهدا دانست و گفت: این حضور در راستای خونخواهی امام شهید و انتقامگیری است.
عضو جامعه روحانیت مبارز در ادامه با اشاره به جایگاه اسلام در جهان اظهار کرد: اسلام بهعنوان قدرت اول جهان مطرح است و این همه دشمنی به خاطر رشد و گسترش اسلام ناب است.
حجتالاسلام والمسلمین سالک خاطرنشان کرد: ما باید وحدت حول محور رهبر عزیز، حضرت آیتاللهالعظمی امام سید مجتبی خامنهای (حفظهالله) داشته باشیم و به فرمان ایشان عمل کنیم.و به فضا الهی شاهد پیروزیهای بینالمللی و شکست کامل دشمن خواهیم بود.

از دانشآموز و کارگر تا طلبه و روحانی؛ همه اقشار در میان شهدای عملیات محرم
یکی از ابعاد کمتر پرداختهشده حماسه ۲۵ آبان، حضور اقشار مختلف جامعه در میان شهدای عملیات محرم است. در میان این شهدا، دانشآموزان، دانشجویان، کارمندان، کارگران و گروههای مختلف اجتماعی حضور داشتند. همچنین ۲۵ طلبه و روحانی نیز در روز ۲۵ آبان همراه با دیگر شهدا تشییع شدند.
حضور اقشار مختلف در میان شهدای این عملیات، نشاندهنده مشارکت گسترده مردم اصفهان در دفاع مقدس است؛ مردمی که از گروهها و طبقات مختلف اجتماعی، در دفاع از کشور و آرمانهای خود حضور داشتند.
حجتالاسلام والمسلمین علیرضا باطنی، آزاده و ایثارگر دفاع مقدس نیز در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه از اصفهان, با گرامیداشت ۲۵ آبان، روز حماسه و ایثار اصفهان، اظهار کرد: درود میفرستیم به روح پرفتوح ۳۷۰ شهیدی که در ۲۵ آبان سال ۱۳۶۱ در اصفهان قهرمان، در میدان امام، بر فراز دستان امت شهیدپرور تشییع شدند؛ از میدان امام تا گلستان شهدا.
مدیر مرکز خدمات حوزه علمیه اصفهان افزود: در بین این ۳۷۰ شهید و سایر شهدای عملیات محرم که حدود ۷۰۰ شهید از اصفهان بودند، اقشار مختلف حضور داشتند؛ از دانشآموز و دانشجو گرفته تا کارمند و کارگر و دیگر اقشار جامعه.
حجتالاسلام والمسلمین باطنی گفت: ۲۵ طلبه و روحانی نیز در روز ۲۵ آبان همراه با شهدای اقشار دیگر تشییع شدند.

از حضور در تشییع همرزمان تا صفهای طولانی اعزام به جبهه
نقش خانوادههای شهدا و مردم در حماسه ۲۵ آبان تنها به حضور در مراسم تشییع محدود نبود. در آن روز، مردم اصفهان با تعطیلی بازارها و مغازهها در کنار خانوادههای داغدار قرار گرفتند و در آمادهسازی محل دفن شهدا نیز مشارکت کردند. بر اساس روایت مسئول وقت ستاد شهدا، تعدادی از خانههای اطراف گلستان شهدا با رضایت و همکاری داوطلبانه صاحبانشان تخلیه و برای خاکسپاری شهدا آماده شد.
این مشارکت عمومی، در کنار اعزام نیروهای تازهنفس به جبهه، نشاندهنده روحیهای بود که اندوه را به مسئولیت و ایستادگی تبدیل کرد.
حجتالاسلام والمسلمین باطنی با اشاره به خاطرات خود از آن روز اظهار کرد: ما که از منطقه برگشته بودیم، توفیق حضور در تشییع جنازه شهدا و همرزمانمان را داشتیم. جمعیت موج میزد و اصفهان یکپارچه برای تشییع ایستاده بود.
وی ادامه داد: ساعاتی بعد از تشییع، یعنی عصر همان روز و فردای آن روز، صف طولانی ثبتنام برای اعزام به جبهه شکل گرفت.
این جانباز دفاع مقدس در ادامه با طرح این پرسش که چه عاملی موجب میشود یک ملت اینگونه پای آرمانهای خود بایستد، گفت: جز اینکه روح عاشورایی و شور و شعور حسینی در چنین ملتی وجود داشته باشد، چه عاملی میتواند چنین ایستادگی و فداکاری را رقم بزند؟
مدیر مرکز خدمات حوزه علمیه اصفهان خاطرنشان کرد: ملتی که به تعبیر حضرت امام، شهادت دارد، اسارت ندارد؛ ملتی که تربیتیافته مکتب امام حسین (ع) باشد، مردانه در سنگر جهاد فیسبیلالله میایستد و جاودانه میشود.
حماسه ۲۵ آبان؛ جلوهای از فرهنگ مستمر ایثار و شهادت
امام شهید، حضرت آیتالله العظمی سیدعلی خامنهای رضوان الله تعالی علیه، در دیدار ۲۱ آبان ۱۴۰۳ با دستاندرکاران کنگره بزرگداشت شهدای استان اصفهان، با اشاره به تشییع ۳۷۰ شهید در ۲۵ آبان ۱۳۶۱ تأکید کردند که فرهنگ ایثار و شهادت در اصفهان یک اتفاق مقطعی نیست، بلکه ریشهای عمیق و مستمر در تاریخ این شهر دارد و باید این ویژگی به نسل جوان معرفی شود.
همچنین وی در تبیین عظمت حماسه ۲۵ آبان، این روز را نمادی از ظرفیت روحی، استحکام و مقاومت مردم این دیار دانستند و تأکید کردند: اصفهان در برابر این داغ بزرگ از حرکت بازنایستاد؛ بلکه جوانان این شهر همان روز و روزهای پس از آن، مشتاقانه راهی جبهههای نبرد شدند.
حجتالاسلام والمسلمین باطنی در ادامه گفتوگو، با اشاره به سخنان امام خمینی (ره) درباره این حماسه اظهار کرد: امام خمینی (ره) در توصیف ۲۵ آبان فرمودند: «در کجای دنیا جایی را مثل اصفهان پیدا میکنید که چند روز پیش ۳۷۰ شهید را تشییع کردند و همین ملت شهیدداده همچنان به خدمت خود به اسلام ادامه میدهند.»
وی همچنین بیانات امام شهید درباره 25 آبان را یادآورد گردید و افزود: در فرصتی که جمعی از مردم اصفهان به همین مناسبت به دیدار رهبر شهید امت شرفیاب شدند، ایشان فرمودند در آن «روز عظیم»، یعنی ۲۵ آبان، مردم اصفهان همزمان با تشییع ۳۷۰ شهید، هزاران نفر دیگر از جوانان رشید خود را راهی جبههها کردند و نماد برجستهای از ایثار و سرافرازی آفریدند.
مدیر مرکز خدمات حوزه علمیه اصفهان گفت: واقعاً ۲۵ آبان روز تجلی و تبلور ایمان و اخلاص و جهاد فیسبیلالله بود و مردم ولایتمدار ما از یک آزمون سخت و دشوار سربلند خارج شدند.

از دفاع مقدس هشتساله تا جنگهای اخیر؛ روایت استمرار مقاومت ملت ایران
حجتالاسلام والمسلمین باطنی با اشاره به تداوم روحیه مقاومت در میان مردم اصفهان، شرایط امروز کشور را در امتداد همان فرهنگ ایثار و ایستادگی دانست و اظهار کرد: امروز نیز اگر نگاه کنیم، فرزندان این ملت مبعوث با همان صلابت در برابر شیطان بزرگ و اعوان و انصارش و در برابر جنایتکاران تاریخ که در ددمنشی روی تاریخ را سفید کردند، ایستادهاند و طعم تلخ شکست را به آنها چشاندهاند.
وی با اشاره به سه تجربه دفاعی کشور شامل جنگ هشتساله، جنگ ۱۲ روزه و جنگ رمضان، گفت: مقاومت ملت ایران در سه دفاع مقدس نشان داده است که این رویاروییها با محاسبات غلط دشمنان آغاز شده است.
ایثارگر دوران دفاع مقدس درباره جنگ هشتساله افزود: در آن زمان با تحریک آمریکا و شوروی سابق و قارونهای خلیج فارس، تصور دشمنان این بود که ایران به دلیل شرایط پس از انقلاب هنوز قوای نظامی و انتظامی خود را بازسازی نکرده است و میتوانند در مدت یک هفته طومار ایران را درهم بپیچند؛ اما این جنگ هشت سال طول کشید و در نهایت شکست از آن بعثیان متجاوز و و اعوان و انصارشان بود.
حجتالاسلام والمسلمین باطنی در ادامه با اشاره به جنگ ۱۲ روزه و جنگ رمضان اظهار کرد: دشمن با وجود برخورداری از آخرین فناوریها، سلاحها و امکانات روز، با محاسبات غلط تصور میکرد اگر سوریه از دست رفته یا لبنان ضعیف شده ایران قوت و قدرت گذشته را ندارد.
وی افزود: دشمنان تصور میکردند با به شهادت رساندن رهبر فرزانه انقلاب اسلامی که همه افتخارات ما به ایستادگی و پایمردی ایشان مربوط است و عمود خیمه انقلاب بودند، ایران فرو میریزد؛ اما نهتنها این اتفاق نیفتاد، بلکه دنیا در برابر عظمت این ملت به شگفتی درآمد.
این جانباز دوران دفاع مقدس ادامه داد: دنیا در برابر عظمت این ملت سر تعظیم فرود آورد و کار بجایی رسید که امروز در گوشه و کنار دنیا همه از پوشالی بودن امریکا و پوشالی بودن قدرت ابرقدرتی امریکا آگاه شدند و جرئت و جسارت ایستادگی و اعتراض در برابر آن را پیدا کردهاند و به مقاومت ملت ایران و سربلندی ایران اسلامی که در پرتو روح مقاومت؛ حماسه و خلق شگفتی آفریده است، احترام میگذارند.
وی تأکید کرد: این همان عظمتی است که شهیدان ما برای ملت ایران، آزادگان جهان و مظلومان عالم خلق کردند.
از یک واقعه تاریخی تا ثبت در تقویم رسمی کشور؛ ۲۵ آبان، روز حماسه و ایثار مردم اصفهان
اهمیت تاریخی و ملی حماسه ۲۵ آبان موجب شد این روز پس از سالها پیگیری در تقویم رسمی کشور ثبت شود.
با پیگیریهای محمدعلی احمدی، رئیس شورای هماهنگی تبلیغات اسلامی استان اصفهان، در دیدارهای حضوری با وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و دبیر شورای فرهنگ عمومی، درخواست ثبت ملی روز ۲۵ آبان بهعنوان «روز حماسه و ایثار مردم اصفهان» مطرح شد.
به همت محمدمهدی اسماعیلی، وزیر وقت فرهنگ و ارشاد اسلامی که پیش از آن نیز از افراد تأثیرگذار در بزرگداشت این روز در اصفهان بود، موضوع در شورای فرهنگ عمومی کشور مطرح شد و در جلسه روز سهشنبه ۱۸ آبانماه ۱۴۰۰ به تصویب رسید.
به این ترتیب، ۲۵ آبان با عنوان «روز حماسه و ایثار مردم اصفهان» در تقویم رسمی کشور ثبت شد. این نامگذاری نشاندهنده آن است که واقعه ۲۵ آبان تنها یک خاطره محلی نیست، بلکه بخشی از حافظه تاریخی و فرهنگی ملت ایران محسوب میشود.

انتقال حماسه ۲۵ آبان به نسل جوان؛ مسئولیتی برای اهل قلم و رسانه
یکی از مهمترین مسئولیتهای امروز در قبال حماسه ۲۵ آبان، انتقال درست و مستند آن به نسل جدید است. نسل جوان باید بداند که این حماسه چگونه شکل گرفت، چه کسانی در آن نقش داشتند و چرا این واقعه در تاریخ اصفهان ماندگار شد.
ثبت و انتشار خاطرات خانوادههای شهدای ۲۵ آبان، گردآوری اسناد، تصاویر و فیلمهای تاریخی، معرفی شهدای عملیات محرم و زندگینامه آنان، روایت نقش زنان، مادران و خانوادههای شهدا، معرفی نقش اصناف و بازاریان در پشتیبانی از جبههها و تولید مستندهای تاریخی با استفاده از روایت شاهدان عینی، از جمله اقداماتی است که میتواند در زنده نگهداشتن این حماسه مؤثر باشد.
حجتالاسلام والمسلمین باطنی در بخش پایانی گفتوگو با تأکید بر ضرورت انتقال این حماسه به نسلهای آینده اظهار کرد: ۲۵ آبان یک روز بهیادماندنی در تاریخ معاصر اصفهان ماندگار شد و حماسهای که اصفهانیها رقم زدند، جایگاه این شهر را در سرآمدی در مقاومت، ایستادگی، جهاد فیسبیلالله و تقدیم عزیزترین عزیزان به پیشگاه حضرت حق روسفید و تثبیت کرد.
وی در ادامه با تاکید براینکه به همین جهت ما این روز را گرامی میداریم، افزود: انتظار ما این است که همه کسانی که اهل قلم هستند، زبان گویایی دارند، تریبون دارند یا کلاس درس در اختیارشان است، این سرفصلهای مهم تاریخ معاصر را به نسل امروز یادآوری کنند و برای آنان بیان کنند تا میان نسلهای بعدی و حماسههای خلقشده و روزهای مهم تاریخ کشورمان انقطاع ایجاد نشود و و سرفصل ها و روزهای به تعبیر قرآن یوم الله در اذهان نسل های بعدی هم بماند.
آزاده دفاع مقدس در پایان با درود به روح بلند حضرت امام خمینی (ره)، بنیانگذار جمهوری اسلامی، و درود و سلام بر روح پرفتوح امام شهید انقلاب اسلامی، همه شهدای دفاع مقدس، شهدای دفاع از حرم و حریم اهلبیت (ع)، شهدای امنیت و دیگر شهیدان، ابراز امیدواری کرد :خداوند متعال نصرت خود را بر ملت مبعوث ایران ارزانی بدارد.

۲۵ آبان؛ روایت دو داغ و یک عهد
امسال ۲۵ آبان برای مردم اصفهان رنگ و بویی متفاوت دارد؛ این روز، نخستین سالی است که حماسه و ایثار مردم اصفهان پس از شهادت رهبر شهید انقلاب اسلامی، حضرت آیتالله امام سیدعلی خامنهای (رضوان الله تعالی علیه)، گرامی داشته میشود. یادآوری حماسه ۲۵ آبان در چنین شرایطی، با داغی تازه و اندوهی عمیقتر همراه است؛ روزی که بار دیگر باید از مردمی سخن گفت که در سال ۱۳۶۱ پیکر ۳۷۰ شهید عملیات محرم را بر دوش گرفتند، اما در برابر عظمت آن مصیبت از حرکت بازنایستادند.
۲۵ آبان تنها یادآور حماسه دیروز نیست؛ فرصتی برای تجدید عهد با آرمان شهدا، پاسداشت فرهنگ ایثار و انتقال پیام مقاومت و همبستگی به نسلهای آینده است. اصفهان همان شهر حماسهآفرین است؛ شهری که روزی ۳۷۰ شهید را بدرقه کرد و امروز نیز وظیفه دارد میراث معنوی آنان و پیام رهبر شهید انقلاب درباره این حماسه را زنده نگه دارد.
۲۵ آبان، روایت دو داغ و یک عهد است؛ داغ شهیدان دیروز و امام شهید امروز، و عهدی ماندگار برای ادامه راه ایثار، ایمان و مقاومت.











نظر شما