پنجشنبه ۲۸ آبان ۱۴۰۵ - ۰۸:۳۰
سواد خانواده | ازدواج را تا چه زمانی می‌توان به بهانه نداشتن خانه و شغل به تأخیر انداخت؟

حوزه / در حالی که تمامی نیازهای جسمانی انسان در لحظهٔ ظهور با پاسخی دقیق از سوی نظام خلقت روبه‌رو می‌شوند، غریزه جنسی سال‌ها در برزخِ انتظار رها می‌گردد. این شکاف عمیق ۱۴ تا ۱۸ ساله میان سن بلوغ تا ازدواج، امروز به یکی از بحرانی‌ترین چالش‌های تربیتی بدل شده که نیازمند بازنگری جدی در رویکرد خانواده‌ها و جامعه به مقوله ازدواج و تربیت فطری است.

اشاره؛

امروز خانواده‌ها در فضایی زندگی می‌کنند که مرزهای فرهنگی در هم شکسته و کودکان و نوجوانان بی‌محابا در معرض هجمهٔ آلودگی‌ها و محرک‌های فضای مجازی قرار دارند. در چنین شرایطی، «تربیت جنسی» دیگر یک موضوع گزینشی نیست، بلکه یک ضرورتِ حیاتی برای صیانت از سلامت نسل آینده است؛ چرا که غفلت در این عرصه تاوان سنگینی دارد و دشمن با تمام توان برای انحراف غرایز جوانان وقت گذاشته است.در همین راستا، حجت‌الاسلام والمسلمین محسن عباسی‌ولدی در سلسله جلساتی پیرامون این موضوع حیاتی، نکات بسیار عمیق و راهگشایی را بیان کرده‌اند که با احترام و به نیت بهره‌مندی دغدغه‌مندانِ عرصهٔ تربیت، تقدیم مخاطبان گرامی می‌گردد.

مروری بر جلسه گذشته

وقتی ایمان به معاد در بچه‌ها تقویت می‌شود و وقتی ایمان به اهل‌بیت (علیهم‌السلام) در وجود آن‌ها قوت می‌گیرد، «آرزوی همسایگی امیرالمؤمنین علی (علیه‌السلام)» به آرزویی ویژه و برجسته در زندگی‌شان تبدیل می‌شود؛ به‌طوری‌که حاضرند از خیلی چیزها بگذرند تا تا ابد همسایهٔ مولایشان باشند. این‌ها شعر نیست، شعار هم نیست؛ این‌ها حقایقی است که در عمل محقق شده است. جنگ هشت‌سالهٔ دفاع مقدس حجت را در امر تربیت برای خیلی از ما تمام کرد.

این شیطان است که به من و شما می‌گوید: «شدنی نیست!» شهید رضا پناهی را که دیدید؛ کسی که این‌گونه عاشق خدا و امام زمان (علیه‌السلام) شد، به این راحتی سمت گناه نمی‌رود. او به درجه‌ای از مسئولیت‌پذیری رسیده است که آدم خیالش از بابت او آسوده است. آن نوجوانی که در سن ۱۴-۱۵ سالگی عاشق شهادت است و آرزویش همنشینی با اهل‌بیت (علیهم‌السلام) است، دیگر اصلاً صحبت کردن دربارهٔ خیلی از مسائلی که در تربیت جنسی مطرح می‌شود، برای او موضوعیت نخواهد داشت.

جلسه هفدهم:

بسم الله الرحمن الرحیم

در این جلسه بناست وارد مرحلهٔ جدیدی بشویم. اجازه دهید خیلی کوتاه مروری داشته باشیم بر مباحثی که تا کنون مطرح کردیم. بحث عمدهٔ ما دربارهٔ «ایمان و نقش آن در مهار و مدیریت غریزهٔ جنسی» بود. از آنجا که گفتیم غریزهٔ جنسی مقوله‌ای از جنس لذت و امری درونی است، عامل مهار و مدیریتش نیز باید درونی باشد؛ و اصلی‌ترین عامل درونی برای مهار و مدیریت غریزهٔ جنسی، «ایمان» است. اگر ایمان نباشد، حتی نظارت بیرونی و آگاهی‌بخشی نیز نمی‌تواند کارکرد لازم را داشته باشد.

چند جلسه‌ای دربارهٔ این صحبت کردیم که بچه‌های عزیز ما فطرتاً مؤمنند، فطرتاً خدا را دوست دارند و خدایی‌ها را دوست دارند؛ حال ما باید چه کنیم تا ایمان این بچه‌ها قوی‌تر شود؟ یعنی برای تقویت آن عامل درونی که به وسیلهٔ آن می‌توانند در مسیر زندگی، غریزهٔ جنسی را مهار و مدیریت کنند، چه باید کرد؟

بحرانِ شکافِ ۱۴ ساله؛ چرا ساختارهای اجتماعی، تقویمِ فطریِ ازدواج را به بند کشیده‌اند؟

تا اینجا حدود پنج نکته خدمت شما عرض کردم؛ اما امروز و در ادامهٔ گام‌ها، می‌خواهیم وارد «گام ششم» شویم. ابتدا مقدمه‌ای خدمت شما عرض کنم.

مقدمه‌ای که شاید در آن دو سه نکتهٔ اساسی وجود داشته باشد و سپس وارد آن نکتهٔ بسیار مهم شویم.

نکتهٔ اول این است که در این مقدمه، مطالبی را خدمت شما عرض می‌کنم که شاید از نگاه شما بسیار روشن و واضح باشند. برای ورود به گام ششم، نکاتی را مطرح می‌کنم که ممکن است در ابتدا با خود بگویید: «برای گفتن این مطالب واضح، این همه مقدمه‌چینی لازم است؟»

نکتهٔ دوم اینکه خواهش می‌کنم پیش‌فرض‌هایتان را کنار بگذارید. چند جلسه است که با هم همراه بوده‌ایم و به نقاط مشترکی رسیده‌ایم. فکر می‌کنم بتوانم در این جلسه از شما بخواهم کمی بیشتر تلاش کنید تا با موضعی دفاعی با مطالبی که می‌خواهم مطرح کنم، روبه‌رو نشوید. پیش‌فرض‌ها را کنار بگذاریم و بدون تعصب گوش کنیم و فکر کنیم؛ سپس به سراغ مطالبی برویم که از قبل در ذهن داشته‌ایم. هر دو را در دو کفهٔ ترازو بگذاریم و ببینیم کدام‌یک سنگین‌تر است. واقعاً حق‌طلبانه با مطالب روبه‌رو شویم تا از دل گفت‌وگویی که با هم خواهیم داشت، به نتیجه‌ای برسیم که به صلاح دین، دنیا و آخرتمان باشد.

صحبت‌های امروز من کاملاً اختصاصی برای پدر و مادرهاست. از همهٔ بچه‌های عزیز هم عذرخواهی می‌کنم؛ شاید مطالب جلسات گذشته را در کنار پدر و مادرشان شنیده‌اند و حالا دوست دارند این مطالب را باز هم بشنوند. با این حال، مطمئنم درخواست بنده را می‌پذیرند و اجازه می‌دهند این جلسه را با پدر و مادرها تنها باشیم.

چیزی که همهٔ شما باید به آن توجه داشته باشید این است که تحویل دادن فرزندی صالح و شایسته به جامعه، کاری بسیار دشوار است و شرایطی دارد. یکی از این شرایط، وجود محبت جدی میان زن و شوهر است؛ اینکه زن و شوهر گذشت، ایثار و فداکاری داشته باشند و هر یک بخواهد همه‌چیز را برای دیگری بخواهد. هر دو باید برای آنکه فرزندی صالح و شایسته به جامعه تحویل دهند، چنین روحیه‌ای داشته باشند.

سازوکار خلقت؛ هر نیاز، پاسخی به‌هنگام

می‌خواهم با شما دربارهٔ «سیر خلقت انسان» حرف بزنم و کمی روی این سیر تمرکز کنیم. خدا برنامه‌ای را برای مراحل مختلف خلقت ما طراحی کرده که شاید دیگر برای همهٔ ما عادی شده باشد؛ اما با کمی دقت روی همین سیر طبیعیِ عادی‌شده، نکته‌های عجیب‌وغریبی برایمان روشن می‌شود.

جنین ۹ ماه در شکم مادرش زندگی می‌کند و همهٔ نیازهایش را از طریق مادر دریافت می‌کند. او حتی ریه‌اش هم کار نمی‌کند؛ چون اکسیژن مورد نیازش را از طریق مادر و خون اکسیژنداری که وجود مادر برایش تأمین می‌کند، دریافت می‌کند. همین که مدت اقامتش در شکم مادر تمام شد، خلقت الهی او را به سمت این دنیا هدایت می‌کند. مادر با دردی که در پایان ۹ ماهگی احساس می‌کند، متوجه می‌شود که وقت به دنیا آمدن بچه‌اش فرا رسیده است. این درد، اگرچه یک درد است، اما با دردهای دیگر فرق دارد؛ این درد شیرین و نویدبخش یک تولد زیباست.

بحرانِ شکافِ ۱۴ ساله؛ چرا ساختارهای اجتماعی، تقویمِ فطریِ ازدواج را به بند کشیده‌اند؟

اگر مادر در پایان ۹ ماه احساس درد نکند، می‌پرسیم چرا؟ و نگران می‌شویم؛ چون به تعبیر خودمونی و عامیانه‌اش، بچه «رسیده» و وقت به دنیا آمدنش است. اگر مادر دردش نگیرد، به زور آمپول هم که شده او را آمادهٔ زایمان می‌کنند؛ اگر باز هم نشد، دکتر مجوز سزارین می‌دهد و مادر به اتاق عمل می‌رود. اینجا کسی از دکتر نمی‌پرسد چرا آمپول زدی؟ کسی نمی‌پرسد چرا می‌بری اتاق عمل و چرا سزارین؟ چون همه می‌دانند وقت زایمان اگر بگذرد، هرچقدر بیشتر عقب بیفته، هم برای بچه و هم برای مادر می‌تواند خطرناک باشد؛ حتی خطر مرگ!

همین که نوزاد به دنیا می‌آید، نیاز به آب، هوا و غذا پیدا می‌کند و دیگر در شکم مادر نیست که مادر آن را تأمین کند. از همان لحظهٔ اولِ ورود به این دنیا، ریه‌ای که تا چند ثانیهٔ قبل کار نمی کرده، به دستور خدای خالق به کار می‌افتد و اکسیژن را از طریق هوا برای بچه تأمین می‌کند.

خواهش می‌کنم با من همراه بشوید؛ خیلی کار داریم با این سیر خلقت. خیلی زود، اکسیژن از طریق ریه دریافت می‌شود و وارد خون می‌شود. اگر این اتفاق نیفته چی؟ بچه ممکن است دچار مشکلات خیلی جدی مثل فلج مغزی و حتی مرگ بشود.

خدا آب و غذا را هم برای بچه در شیر مادر تعبیه کرده است. شیر مادر هم برایش آب است و هم غذا. وقتی نوزاد به دنیا می‌آید، این خلقت خدایی، نوزاد را به طرف سینهٔ مادر هدایت می‌کند و گرفتن سینه و مکیدن را به او یاد می‌دهد؛ بدون اینکه این بچه در کلاسی شرکت کرده باشد!

وقتی این نوزاد سینهٔ مادر را می‌مکه و شیر می‌خوره، کسی بهش نمی‌گه: «چقدر حریصی! چقدر شکمویی! خب وایسا چند روز از اومدنت بگذره، یک هفته، دو هفته، سه هفته... چه خبرته؟»

نه، کسی این را نمی‌گوید؛ چرا؟ چون همه می‌دانند این بچه نیاز به آب و غذا دارد و خلقت خدایی این نیاز را در شیر مادر جواب داده است. و اتفاقاً برعکس، اگر این بچه میلی به گرفتن سینهٔ مادر نداشته باشد، یا توانایی مکیدن نداشته باشد، همه نگران می‌شوند؛ و بیشتر از همه خودِ مادر نگران می‌شود و دنبال راه چاره می‌گردد.

خدا دقیقاً بعد از به دنیا آمدن بچه، شیر مادر را جاری می‌کند و سینهٔ مادر را پر از شیر می‌کند. اگر این اتفاق نیفتد، مادر نگران می‌شود، مادربزرگ نگران می‌شود که چه شده چرا سینهٔ مادر شیر ندارد؟ و همه دنبال علت می‌گردند؛ پزشک، دوا و درمان، و هر کسی هم یک نسخه می‌دهد.

وقتی دیگر شیر مادر برای تغذیه بچه کافی نیست، خدا دستگاه گوارش بچه را آمادهٔ هضم و جذب غذاهای روان می‌کند؛ غذاهایی غیر از شیر. در این سنین، اگر بچه فقط شیر مادر را بخورد و میلی به خوردن غذاهای دیگر نداشته باشد، باز هم مادر نگران می‌شود و دنبال دلیلش می‌گردد تا درمانش کند.

وقتی نیاز به خوردن غذاهای جویدنی پیدا می‌کند، خدا به بچه دندان می‌دهد. اگر دندان دیر دربیاید، باز هم همه نگران می‌شوند و دنبال دلیلش می‌گردند. حالا بچه دیگر نیاز به راه رفتن دارد؛ خلقت الهی به زانوهای بچه توان ایستادن و راه رفتن می‌دهد. اگر این کار دیر شد چی؟ همه نگران می‌شوند و دنبال دلیلش می‌گردند. آرام‌آرام بچه دیگر باید بتواند حرف بزند و خواسته‌هایش را با زبان خودش ادا کند؛ خدا به او قدرت تکلم می‌دهد. اگر بچه رسید به سنی که باید حرف بزند، اما قدرت تکلم پیدا نکرد، همه نگران می‌شوند و دنبال دلیل و درمانش می‌گردند.

بحرانِ شکافِ ۱۴ ساله؛ چرا ساختارهای اجتماعی، تقویمِ فطریِ ازدواج را به بند کشیده‌اند؟

فاصله بلوغ تا ازدواج؛ ضرورت بازنگری در موانع تشکیل خانواده

حالا همین‌طور بزرگ می‌شود و می‌رسد به جایی که در کنار غرایزی که دارد، یک غریزهٔ دیگر به غرایزش اضافه می‌شود: «غریزهٔ جنسی». غریزهٔ جنسی هم مثل نیاز به خوردن، نیاز به خوابیدن و نیاز به اکسیژن، نیازی است که باید به آن پاسخ داده شود. خدا در پاسخ به نیازی که ما به آب، هوا و غذا داریم، راه هایی را برای پاسخگویی به این نیازها قرار داده است. حالا در این مرحله‌ای که خلقت الهی غریزهٔ جنسی را در بچه فعال می‌کند، خدا چه راهکاری را در مقابل پدر و مادر و در مقابل این بچه گذاشته است؟

دلیل توقفم این است که می‌خواهم همهٔ شما جواب این سؤال را بدهید: آیا در خلقت الهی برای پاسخ به غریزهٔ جنسی، راهی غیر از ازدواج وجود دارد؟

این سؤال من یک سؤال حقیقی است. شاید از من بپرسید که چرا سؤالی به این واضحی را می‌پرسی؟

در ادامهٔ بحث می‌بینیم که بسیاری در پاسخ به این سؤال می‌گویند: «بله، غریزهٔ جنسی راه پاسخگویی‌اش ازدواج است»؛ اما در عمل همچین اعتقادی ندارند!

آن وقتی که خدا بچه را محتاج شیر مادر آفرید، نگفت: «باید حالا حالاها صبر کنی! حالا چند هفته‌ای صبر کن تا در سینهٔ مادرت شیری جاری کنم، بعد تازه خودت هم یک دو سه ماهی صبر کن تا من قدرت مکیدن را بهت بدهم و تازه یاد بگیری!» نه، خدا نیاز را که گذاشت، راه پاسخگویی‌اش را هم گذاشت. وقتی بچه را محتاج غذایی غیر از شیر کرد، نگفت: «وایسا، حالا الان شیر بهت نیست، اما صبر کن چند ماه، یک سال، دو سال من این معده را آماده کنم برای اینکه قدرت جذب و هضم غذا را پیدا کند!» نه، آن موقعی که نیاز آمد، راه پاسخگویی‌اش هم آمد. دربارهٔ نیاز به راه رفتن هم همین‌جور؛ نگفت صبر کن چند سال دیگر!

حالا غریزهٔ جنسی که فعال شده، به نظر شما خلقت خدا در اینجا حکم متفاوتی دارد؟ یعنی غریزهٔ جنسی را با این شدت و حدت فعال می‌کند، بعد به او می‌گوید پانزده سال صبر کن؟! آیا این با حکمت خدا سازگار است؟ آیا نیاز به پاسخگویی به غریزهٔ جنسی با نیاز به پاسخگویی به غرایز دیگر فرق دارد؟ کم‌اهمیت‌تر است؟

من نمی‌گویم همین‌که این غریزه فعال شد، هر دختر و پسری باید همان لحظه ازدواج بکند؛ فعلاً این را نمی‌گویم. اما آیا می‌توان به من بگوید چقدر باید یک دختر و پسر بعد از فعال شدن غریزهٔ جنسی‌شان صبر کنند؟

امروز بسیاری از پسرهای ما پدران و مادران، پایین‌تر از آن چیزی که شما در خیالتان هست، به بلوغ جنسی می‌رسند؛ یعنی غریزهٔ جنسی در آن‌ها فعال می‌شود، یعنی می‌فهمند غریزهٔ جنسی یعنی چه. بسیاری از پسرها امروز در ۱۲-۱۳ سالگی غریزهٔ جنسیشان فعال می‌شود. بله، خیلی از شما فکر می‌کنید غریزهٔ جنسی پسرها مثلاً دیگر در ۱۶-۱۷ سالگی فعال می‌شود؛ نخیر! بسیاری از دخترها امروز غریزهٔ جنسیشان در ۱۰-۱۱ سالگی فعال می‌شود؛ یعنی به اوج بلوغ جنسی می‌رسند.

میانگین سن ازدواج پسرها امروز حوالی ۲۸ سال است! اصلاً فرض کنید در ۱۵ سالگی این‌ها غریزهٔ جنسیشان فعال می‌شود؛ یعنی ۱۳ سال بین فعال شدن غریزهٔ جنسی تا پاسخگویی‌اش (از راهی که خدا در متن خلقت قرار داده) فاصله وجود دارد! اگر ۱۲-۱۳ سال بگیرید چه می‌شود؟ ۱۶ سال!

امروز میانگین سن ازدواج در دخترهای ما حدود ۲۴ سال است؛ یعنی چیزی در حدود ۱۴ سال فاصله! ۱۴ سال بین فعال شدن غریزهٔ جنسی، یعنی آن موقعی که غریزه می‌گوید من الان نیاز به پاسخگویی دارم تا وقتی که عملاً پاسخ داده می‌شود و ازدواج می‌کند، فاصله وجود دارد! پدران و مادران! ۱۴ سال؟! این با کدام قاعده و قانون سازگار است؟

ما دربارهٔ کدام‌یک از غرایز خوردن، نوشیدن یا خوابیدن این‌گونه برخورد کردیم؟ نگید این نیاز با نیازهای دیگر فرق دارد؛ منم فرقشان را می‌فهمم. اما حرف من این است: بالاخره نیاز هست یا نیست؟ باید به آن پاسخ داده بشود یا نشود؟ پاسخ ندادن به آن خطرناک هست یا نیست؟ آیا بین فعال شدن و پاسخگویی به این نیاز، یک فاصلهٔ منطقی باید وجود داشته باشد یا نه؟ آیا ۱۴ سال منطقی است؟ ۱۶ سال منطقی است؟

تازه وقتی من می‌گویم حوالی ۲۸ سال برای پسرها و ۲۴ سال برای دخترها، میانگین کشوری را می‌گویم؛ پسرها در بعضی از کلان‌شهرها دیگر میانگین سن ازدواجشان از ۳۰ رد شده است! یعنی چیزی در حدود بالای ۱۸ سال بین فعال شدن غریزهٔ جنسی تا پاسخگویی‌اش فاصله وجود دارد! من امروز دارم دربارهٔ یک مطلب جدی با شما صحبت می‌کنم؛ باید به فکر بیفتیم، باید تغییر کنیم، باید بر اساس این تغییر عمل کنیم. بله، بین این نیاز با نیازهای دیگر فرق وجود دارد.

افسانهٔ ترس از فقر؛ نگاه قرآن و رهبر انقلاب به ازدواج آسان

صدای رهبر شهید انقلاب:

چرا سن ازدواج در کشور ما بالا رفته است؟ مگر جوان ۱۸ ساله، ۱۷ ساله، ۱۹ ساله احتیاج به اطفای نیاز جنسی و غریزهٔ جنسی ندارد؟ ما باید به این فکر کنیم. ، از آن طرف می‌گویند این‌ها خانه ندارند، شغل ندارند، درآمد ندارند... ما تصور نباید بکنیم که حتماً بایستی یک نفر یک خانه و ملکی داشته باشد، شغل و درآمد خاصی داشته باشد بعد ازدواج بکند! نه؛

«إِنْ یَکُونُوا فُقَرَاءَ یُغْنِهِمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ».

این قرآن است که با ما این‌جور حرف می‌زند:

وَأَنْکِحُوا الْأَیَامَیٰ مِنْکُمْ وَالصَّالِحِینَ مِنْ عِبَادِکُمْ وَإِمَائِکُمْ ۚ إِنْ یَکُونُوا فُقَرَاءَ یُغْنِهِمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ ۗ وَاللَّهُ وَاسِعٌ عَلِیمٌ (سوره نور)

«پسران و دختران بی‌همسر خود را همسر دهید، و نیز غلامان و کنیزان شایستهٔ ازدواج را؛ و از فقر نترسید که اگر تنگدست باشند، خداوند از فضل خود بی‌نیازشان می‌گرداند.»

برای شنیدن صوت این جلسه اینجا کلیک کنید.

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha