همه دستورات الهی برای کمال و شکوفایی انسان است

به گزارش خبرگزاری حوزه از تهران، حجت‌الاسلام والمسلمین ناصر خلج، کارشناس دینی، روز شنبه در برنامه تلویزیونی «سمت خدا» با اشاره به اهمیت یاد خداوند در آغاز امور زندگی اظهار داشت: انسان هر کاری را که با نام خدا آغاز کند، برکت در آن کار جاری می‌شود؛ چه زمانی که صبح از منزل خارج می‌شود، چه هنگام سخنرانی، انجام امور روزمره یا حتی تهیه غذا. در سیره اهل‌بیت(ع) نیز آغاز سخن با حمد و ثنای الهی و صلوات بر پیامبر اکرم(ص) مورد تأکید قرار گرفته است.

وی با اشاره به فرازی از سخنان امیرالمؤمنین(ع) درباره بی‌نیازی خداوند از طاعت بندگان گفت: امام علی(ع) می‌فرمایند که خداوند هنگامی که مخلوقات را آفرید، از طاعت آنان بی‌نیاز و از معصیت آنان ایمن بود؛ بنابراین گناه کسی به خداوند ضرر نمی‌زند و اطاعت کسی نیز سودی به خداوند نمی‌رساند.

حجت‌الاسلام خلج ادامه داد: امیرالمؤمنین علی(ع) پیش از بیان اوصاف اهل تقوا، این شبهه را برطرف می‌کنند که مبادا انسان تصور کند اگر اهل تقوا شد، چیزی به خداوند اضافه کرده یا اگر مرتکب گناه شد، به خداوند ضرری رسانده است. خداوند غنی و بی‌نیاز است و هیچ احتیاجی به طاعت بندگان ندارد و معصیت بندگان نیز آسیبی به او نمی‌رساند.

وی با طرح این پرسش که اگر خداوند از عبادت و طاعت انسان بی‌نیاز است، پس چرا به بندگان دستور به ایمان، تقوا و انجام واجبات داده است، تصریح کرد: هدف خلقت این است که موجودات به کمال شایسته خود برسند و کمال شایسته انسان، رسیدن به معرفت و مقامات عالی انسانی است. بنابراین اگر خداوند دستور می‌دهد انسان اهل تقوا باشد، این دستور برای نفع خداوند نیست، بلکه در مسیر کمال خود انسان قرار دارد.

این کارشناس دینی با اشاره به روایتی مشهور درباره هدف خلقت افزود: در برخی منابع روایتی نقل شده است که خداوند فرمود گنجی پنهان بودم و دوست داشتم شناخته شوم، پس مخلوقات را آفریدم تا شناخته شوم. هدف خلقت، معرفت است و انسان به عنوان گل سرسبد آفرینش، ظرفیت رسیدن به مراتب بالای کمال را دارد.

وی ادامه داد: خداوند در آفرینش انسان، مجموعه‌ای از استعدادها و ظرفیت‌های گوناگون را قرار داده است و انسان باید این استعدادهای بالقوه را به فعلیت برساند. بهشت نیز جایگاه استعدادهای صرف نیست، بلکه جایگاه فعلیت‌یافتن کمالات انسانی است؛ همان‌گونه که یک معلم صرفاً به استعداد دانش‌آموز جایزه نمی‌دهد، بلکه موفقیت و تلاش او در امتحان را ارزیابی می‌کند.

حجت‌الاسلام خلج با بیان اینکه ایمان و تقوا از مهم‌ترین مسیرهای شکوفایی انسان هستند، گفت: ایمان دارای مراتب مختلفی است؛ ایمان به غیب، پیامبران، کتاب‌های آسمانی، معاد و دیگر معارف الهی را شامل می‌شود. تقوا نیز تنها به یک رفتار خاص محدود نیست و تقوای قلب، چشم، گوش، زبان و دیگر ابعاد زندگی انسان را دربرمی‌گیرد. مجموعه این دستورات برای رشد انسان و رساندن او به کمال است.

وی با اشاره به آیه «أَلَا یَعْلَمُ مَنْ خَلَقَ» از سوره ملک اظهار داشت: آیا کسی که انسان را خلق کرده، از او و نیازهایش آگاهی ندارد؟ خالق، عالم به تمام زوایای مخلوق خود است و بهتر از هر کس می‌داند چه چیزی برای او سودمند یا زیان‌بار است. همان‌گونه که یک مهندس هنگام طراحی یک ساختمان تمام جزئیات و نیازهای آن را می‌داند، خداوند نیز که خالق انسان است، از تمام ابعاد وجودی و نیازهای او آگاهی دارد.

این کارشناس دینی در ادامه به آثار عملی دستورات الهی اشاره کرد و گفت: نماز یکی از واجباتی است که خداوند بر انسان قرار داده است. خداوند به نماز نیاز ندارد، اما انسان به آثار آن نیازمند است.

وی افزود: در روایات برای نماز آثار فراوانی بیان شده است؛ از جمله اینکه نمازهای روزانه می‌توانند کفاره گناهان کوچک میان نمازها باشند. همچنین در روایتی از پیامبر اکرم(ص) برای نماز ثمرات متعددی بیان شده که از جمله آنها رضایت خداوند، قرار گرفتن در مسیر انبیا، هدایت، ایمان، نور معرفت و برکت در رزق است.

حجت‌الاسلام خلج تصریح کرد: گاهی انسان تصور می‌کند تنها با کار و تلاش مادی می‌تواند روزی خود را افزایش دهد، در حالی که در نگاه دینی، نماز و ارتباط با خداوند نیز در برکت زندگی و رزق انسان مؤثر است. البته این به معنای کنار گذاشتن تلاش نیست، بلکه تلاش مادی نیز بخشی از مسیر زندگی است.

وی همچنین درباره روزه گفت: روزه نیز از واجبات الهی است و ممکن است برای انسان دشوار باشد، اما آثار آن برای خود انسان است. در روایات معراج، برای روزه آثاری همچون کم‌خوری و کم‌گویی و سپس رسیدن به حکمت، معرفت و مقام رضا بیان شده است.

این کارشناس دینی خاطرنشان کرد: راه رسیدن به کمال تنها برای گروه خاصی از اولیای الهی بسته نشده است. همان‌گونه که سلمان و ابوذر به مقامات عالی رسیدند، انسان‌های دیگر نیز می‌توانند با پیمودن مسیر ایمان و تقوا به کمال برسند. مسیر معرفت و رشد برای همه انسان‌ها گشوده است.

حجت‌الاسلام خلج در ادامه با اشاره به آثار گناه، به مسئله حرام‌خواری پرداخت و گفت: همان‌گونه که انجام واجبات سودش به انسان بازمی‌گردد، آثار گناه نیز متوجه خود انسان می‌شود و به خداوند ضرری نمی‌رساند.

وی افزود: حرام‌خواری فقط به معنای خوردن غذای حرام نیست، بلکه استفاده از مال حرام نیز در این مفهوم قرار می‌گیرد؛ برای مثال اگر کسی با مال حرام خودرو یا خانه تهیه کند، باز هم از مال حرام استفاده کرده است.

این کارشناس دینی گفت: اگر خداوند به انسان توفیق دهد که اهل ایمان و تقوا باشد و صفات نیک را در خود ایجاد کند، انسان نباید بر خداوند، پیامبر(ص) یا دین منت بگذارد؛ بلکه این خداوند است که بر انسان منت دارد که او را آفریده، راه کمال را به او نشان داده و مسیر سعادت را پیش رویش قرار داده است.

وی با اشاره به آیه ۱۷ سوره حجرات «یَمُنُّونَ عَلَیْکَ أَنْ أَسْلَمُوا» اظهار داشت: خداوند به پیامبر(ص) می‌فرماید به آنان بگو اسلام آوردن خود را بر من منت نگذارید، بلکه خداوند بر شما منت دارد که شما را به ایمان هدایت کرده است.

انتهای پیام/