حجت‌الاسلام محمد قربانی استاد مدرسه علمیه رشد قم در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه با تأکید بر ضرورت پیگیری مستمر مطالبات مطرح‌شده از سوی امام شهید(رضوان الله علیه) در زمینه تحول، گفت: یکی از الزامات این مسیر، آن است که طلبه در کنار فراگیری ابزارهای دین‌شناسی، از همان سال‌های ابتدایی با متن قرآن و روایات و معارف عمیق دینی ارتباط برقرار کند و جایگاه هر یک از آموخته‌های خود را در منظومه معارف اسلامی بشناسد؛ به‌گونه‌ای که آموزش حوزوی بتواند هم در شکل‌گیری و رشد فکری و تربیتی طلبه اثرگذار باشد و هم زمینه حضور مؤثرتر او در پاسخ‌گویی به مسائل جامعه را فراهم کند.
این استاد حوزه افزود: در نگاه جامع و کلانی که بزرگان ما از جمله امام خمینی، امام شهید، علامه طباطبایی، آیت الله مصباح و دیگر اندیشمندان نسبت به دین پیدا کرده بودند، دین یک مجموعه منسجم است و هر موضوع جای مشخصی در این مجموعه دارد و اجزای آن با یکدیگر مرتبط هستند.
تقویت نگاه کلان به دین در مسیر تحول نظام آموزشی حوزه
استاد حوزه علمیه تصریح کرد: ممکن است طلبه در موضوعات مختلف به تخصص برسد و در یک حوزه علمی، درس‌های خود را به خوبی فرا بگیرد، اما باز هم نتواند آن‌گونه که باید نظریه دین را به دست آورد و مسائل مختلف دینی را در کنار یکدیگر بگذارد و آنها را با هم بسنجد. برای دست یابی به چنین جامعیتی در دین باید جایگاه هر بخش مشخص شده و ارتباط اجزاء با یکدیگر روشن گردد.
وی با اشاره به مطلبی که امام شهید در پیام «حوزه پیشرو و سرآمد» مطرح کرده است، گفت: فتوای فقیه در یک مسئله جزئی باید بخشی از نگاه کلان او به اسلام باشد.
حجت‌الاسلام قربانی برای توضیح این مسئله به ساختار قرآن اشاره کرد و افزود: مباحث قرآن به هم تنیده و مرتبط با یکدیگر است؛ قرآن دارای یک هسته و محور مرکزی است و مسائل دیگر پیرامون آن مطرح می‌شوند و لایه‌های مختلف معارف آن نیز با یکدیگر ارتباط دارند.
کاربردی شدن دروس حوزه انگیزه طلبه را تقویت کرده است
حجت‌الاسلام قربانی ادامه داد: طلبه در سال‌های ابتدایی ورود به حوزه، مقدمات و ابزارهایی را که برای دین‌شناسی نیاز دارد، فرا می‌گیرد و باید هم آنها را خوب و پررنگ بیاموزد؛ اما در کنار آن، باید نسبت این ابزارها با دین و کاربرد آنها در فرآیند دین‌شناسی نیز برای او روشن شود. امروز مانند گذشته نیست که صرفاً با این وعده که «بعداً این مطالب به کار خواهد آمد» به مسیر خود ادامه دهد؛ نسل امروز می‌خواهد نتیجه کار را همین حالا ببیند.
استاد حوزه علمیه با بیان اینکه در کار علمی همیشه نتیجه بلافاصله قابل مشاهده نیست، افزود: طلبه باید بداند کجا ایستاده و چه کاری انجام می‌دهد و مطلبی که می‌خواند در چه جایگاهی از فرآیند دین‌شناسی قرار می‌گیرد و در یک دین‌شناسی جامع، چگونه به کار او و جامعه خواهد آمد.
پرسش‌های فکری و تربیتی طلبه
حجت‌الاسلام قربانی یکی دیگر از مسائل مهم را ورود طلبه‌ها به حوزه علمیه همراه با مجموعه‌ای از پرسش‌ها و دغدغه‌ها دانست و گفت: طلبه امروز با توجه به فضای جامعه، فضای مجازی و مناسبات اجتماعی، با مجموعه ای از پرسش‌های بنیادی در امور مختلف روبرو است. این مسئله صحیح است که باید ابزارهای لازم برای دین‌شناسی را در اختیار او قرار دهیم، اما اگر از دل این آموزش‌ها پاسخ پرسش‌های او به دست نیاید، طبیعی است که نسبت به ادامه مسیر کم رغبت شود.
وی خاطرنشان کرد: بنابراین باید علاوه بر اینکه ابزارهای دین‌شناسی را به طلبه آموزش می‌دهیم و این ابزارها را خوب و کاربردی یاد می‌دهیم، آن بخش از معارف و مطالبی را که برای زندگی خود طلبه مفید و مورد نیاز است، نیز در فضای درسی و آموزشی وارد شود تا پرسش‌های ذهنی او پاسخ داده شود و گره‌های فکری و مشکلات زندگی او مورد توجه قرار گیرد.
تقویت ارتباط طلبه با متن قرآن و روایات
این استاد حوزه با تأکید بر ضرورت پیوند طلبه با معارف قرآن و روایات اهل‌بیت(ع) گفت: آن چیزی که به پرسش های ذهنی طلبه پاسخ می دهد و گره های زندگی اش را باز می کند، معارف عمیق قرآن و روایات اهل بیت علیهم السلام است.
حجت‌الاسلام قربانی تصریح کرد: قرآن کتاب زندگی است و طلبه باید بتواند با قرآن زندگی کند؛ یعنی معارف قرآن باید در حل پرسش‌ها و گره‌های ذهنی او نقش داشته باشد و بتواند پاسخ‌های مورد نیاز خود را در آن بیابد.
شناخت مسئله‌های جوانان، زمینه‌ساز حضور مؤثرتر حوزه در جامعه است
حجت‌الاسلام قربانی با بیان اینکه گروه های تبلیغی باید از مولفه های معرفتی در ارتباط با نسل جدید، آگاهی داشته باشند، اظهار کرد: این مسئله در ارتباط و تبلیغ نیز خود را نشان می‌دهد و گاهی اوقات همین خلأهای معرفتی و تبلیغی باعث اختلالاتی در برقراری ارتباط مؤثر با نسل جدید می‌شود.
استاد حوزه علمیه افزود: امروز در این زمینه کارهای فراوانی صورت گرفته است و طلبه‌های فاضل و دغدغه‌مندی وارد این عرصه می‌شوند، اما این اقدامات باید از سوی حوزه به یک جریان تبدیل شود که البته راه اندازی سامانه تبلیغی شمع در همین راستا است.
وی با اشاره به دیدگاه مرحوم آیت الله مصباح در زمینه مسائل اخلاقی و تربیتی اظهار کرد: مرحوم علامه بر این باور بود که باید در مسائل اخلاقی و تربیتی، کار جدی‌تر و بیشتری انجام شود.
این استاد حوزه علمیه قم ادامه داد: هر طلبه در کنار آشنایی با روش شناخت دین، یک دین‌شناسی جامع پیدا کند، سپس با توجه به نیاز موجود در جامعه و همچنین علاقه، استعداد و شرایطی که در محیط پیرامون خود دارد، در یک زمینه تخصصی قرار گیرد و در همان حوزه به کار گرفته شود؛ به‌گونه‌ای که ثمره عملی فعالیت او دیده شود و دانشی که فرا گرفته، امتداد عملی پیدا کند.
حجت‌الاسلام قربانی تأکید کرد: طلبه باید هم از جامعیت معرفتی برخوردار باشد و هم بتواند در یک زمینه مشخص به تخصص و اثرگذاری عملی برسد؛ در چنین صورتی از مرحله فراگیری صرف، به مرحله پاسخ‌گویی به نیازها و امتداد عملی در جامعه خواهد رسید.
انتهای پیام
نظر شما