سه‌شنبه ۱۴ مهر ۱۴۰۵ - ۲۲:۱۷
برهان صدیقین و تأمل در نظام آفرینش، راهی برای خداشناسی

حوزه/آیت الله دری نجف آبادی با تشریح اقسام برهان‌های خداشناسی، برهان صدیقین را از مهم‌ترین تقریرهای برهان لِمّی دانست و با اشاره به آیات قرآن و ادعیه اهل‌بیت(ع)، تأمل در نظام آفرینش را راهی برای پی بردن به قدرت، حکمت و تدبیر الهی معرفی کرد.

به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه از اراک، آیت‌الله قربانعلی دری نجف‌آبادی، نماینده ولی‌فقیه در استان مرکزی در درس خارج امروز ضمن ارائه ادامه مباحث کتاب توحید مرحوم شیخ صدوق، به تبیین اقسام برهان خداشناسی پرداخت و اظهار داشت: برهان‌های خداشناسی به دو دسته «برهان اِنّی» و «برهان لِمّی» تقسیم می‌شوند.

وی با اشاره به توضیحات مرحوم شیخ صدوق در ذیل روایات توحیدی، ابراز کرد: در برهان اِنّی، انسان از آثار و معلولات به وجود علت و خداوند متعال پی می‌برد، اما در برهان لِمّی، شناخت از مبدأ آغاز شده و انسان از خداشناسی به شناخت مخلوقات و نظام آفرینش می‌رسد؛ یعنی از علت به معلول خودش می‌رسد.

نماینده ولی‌فقیه در استان مرکزی، برهان لِمّی را از مباحث مهم در خداشناسی دانست و تصریح کرد: یکی از مهم‌ترین تقریرهای این برهان، «برهان صدیقین» است که در آثار حکمای بزرگی همچون ابن‌سینا، خواجه نصیرالدین طوسی، ملاصدرا، علامه طباطبایی و دیگر بزرگان فلسفه و حکمت اسلامی مورد بحث و تقویت قرار گرفته است.

آیت‌الله دری نجف‌آبادی ادامه داد: اساس برهان صدیقین این است که وجود یا واجب است و یا ممکن؛ اگر وجود واجب نباشد، سلسله ممکنات باید در نهایت به یک واجب‌الوجود منتهی شود و این برهان برای اثبات خداوند متعال به واسطه دیگری نیاز ندارد.

وی با اشاره به آثار ابن‌سینا و خواجه نصیرالدین طوسی خاطرنشان کرد: ابن‌سینا از شخصیت‌های بزرگ تاریخ فلسفه و طب بوده و مباحث عمیقی در زمینه معارف الهی در کتاب‌هایی مطرح کرده است.

نماینده ولی‌فقیه در استان مرکزی با بیان اینکه مضامین برهان صدیقین در بسیاری از معارف قرآن و ادعیه اهل‌بیت(ع) نیز قابل مشاهده است، افزود: دعای عرفه، دعای سحر، دعای افتتاح و دیگر ادعیه سرشار از معارف توحیدی و توجه به خداوند متعال هستند که هیچ کدام جایگزین ندارد و انسان را از شناخت خداوند به شناخت نظام آفرینش رهنمون می‌کنند.

آیت‌الله دری نجف‌آبادی با اشاره به اینکه بحث مرحوم شیخ صدوق در این بخش بیشتر ناظر به برهان اِنّی است، عنوان کرد: انسان با تأمل در ملکوت آسمان‌ها و زمین و عجایب خلقت می‌تواند به وجود و حکمت خالق پی ببرد؛ همان‌گونه که قرآن کریم انسان را به اندیشیدن در آفرینش و عبرت گرفتن دعوت می‌کند.

وی تصریح کرد: نظام آفرینش، نظامی بی‌هدف و بی‌حساب نیست و میلیاردها سال است که این عالم بر اساس نظم و روابط دقیق میان موجودات به حیات خود ادامه می‌دهد. انسان با مشاهده این نظم، هماهنگی و پیوستگی در عالم می‌تواند به قدرت، حکمت و تدبیر الهی پی ببرد.

نماینده ولی‌فقیه در استان مرکزی با اشاره به آیه «وَالسَّمَاءِ رَفَعَهَا بِغَیْرِ عَمَدٍ تَرَوْنَهَا»، بیان کرد: خداوند آسمان‌ها را بدون ستون‌هایی که دیده شوند برافراشته و در عین حال، در سراسر عالم روابط و قوانین دقیقی برقرار است که استمرار نظام آفرینش بر اساس آنها شکل گرفته است.

آیت‌الله دری نجف‌آبادی این نظم را در کوچک‌ترین اجزای عالم نیز قابل مشاهده دانست و گفت: در ساختار موجودات، از روابط میان ذرات و عناصر گرفته تا ساختار پیچیده موجودات زنده، نشانه‌های فراوانی از نظم و تدبیر الهی وجود دارد و انسان باید با نگاه عبرت‌آموز و استدلالی به این نشانه‌ها توجه کند.

وی خاطرنشان کرد: قرآن کریم با دعوت انسان به «نظر» در ملکوت آسمان‌ها و زمین، در حقیقت او را به یک نگاه سطحی دعوت نمی‌کند، بلکه مقصود، نگاه همراه با تدبر، استدلال و عبرت است؛ همان‌گونه که می‌فرماید: «فَاعْتَبِرُوا یَا أُولِی الْأَبْصَارِ».

نماینده ولی‌فقیه در استان مرکزی با اشاره به گستردگی عالم وجود، تصریح کرد: عالم طبیعت و عالم ملکوت هر یک ابعاد گسترده‌ای دارند و انسان با محدودیت‌های ادراکی خود نمی‌تواند همه حقیقت نظام هستی را درک کند، اما آنچه مسلم است اینکه سراسر عالم، در قلمرو فیض و فرمان الهی قرار دارد و خارج از فیض و قدرت خداوند متعال چیزی قابل تصور نیست.

انتهای پیام. /

اخبار مرتبط

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha