به گزارش خبرگزاری حوزه، آیتالله سید هاشم حسینی بوشهری در آیین افتتاحیه سلسلهنشستهای «حکمرانی زمینهساز» و نخستین همایش بینالمللی «مکتب امام مجاهد شهید» که امروز یکشنبه ۵ مهرماه در مسجد مقدس جمکران برگزار شد، با قدردانی از مجموعههای مشارکتکننده در برگزاری این برنامه اظهار کرد: از همه عزیزانی که در برگزاری این نشستها همکاری کردهاند، بهویژه تولیت آستان مقدس مسجد جمکران، حجتالاسلام والمسلمین اجاقنژاد، که با تلاش فراوان و خستگیناپذیر در این مسیر فعالیت کردهاند، تشکر و قدردانی میکنم.
نایب رئیس مجلس خبرگان رهبری همچنین از ایدهها و تلاشهای حجتالاسلام والمسلمین اجاقنژاد در شکلگیری این سلسله نشستها تقدیر کرد و افزود: امیدواریم این جلسات ادامه پیدا کند تا روزی که حضرت ولیعصر(عج) خود عهدهدار چنین جلساتی باشند.
حکمرانی زمینهساز؛ حکمرانی در مسیر تحقق جامعه مهدوی
رئیس جامعه مدرسین حوزه علمیه قم با اشاره به آیات «وَعَدَ اللَّهُ الَّذِینَ آمَنُوا مِنْکُمْ وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ لَیَسْتَخْلِفَنَّهُمْ فِی الْأَرْضِ» و «هُوَ الَّذِی أَرْسَلَ رَسُولَهُ بِالْهُدَیٰ وَدِینِ الْحَقِّ لِیُظْهِرَهُ عَلَی الدِّینِ کُلِّهِ وَلَوْ کَرِهَ الْمُشْرِکُونَ» اظهار کرد: این آیات، بشارتی درباره آینده روشن مؤمنان و غلبه دین حق است.
نایب رئیس مجلس خبرگان رهبری موضوع این نشست را «حکمرانی زمینهساز در اندیشههای رهبر شهید، حضرت آیتالله العظمی امام خامنهای» عنوان کرد و افزود: این بحث را از منظر اندیشههای رهبری دنبال میکنیم؛ اندیشههایی که طی دهههای گذشته در عرصههای مختلف حکمرانی، سیاست، فرهنگ، اقتصاد، جامعه و تمدن اسلامی مطرح شده است.
آیتالله حسینی بوشهری در ادامه با گرامیداشت یاد امام خمینی(ره)، شهدا و همه شخصیتهایی که در تربیت و تعالی جامعه اسلامی نقش داشتهاند، بر ضرورت شناخت مسیر طیشده و ترسیم افق آینده تأکید کرد.
از حکمرانی خوب تا حکمرانی زمینهساز
وی با بیان اینکه مفهوم حکمرانی در سالهای اخیر بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفته است، گفت: در ادبیات سیاسی و اجتماعی معاصر، ابتدا از «حکمرانی خوب» سخن گفته شد و سپس مفاهیمی مانند حکمرانی سالم و حکمرانی اسلامی مطرح شد.
رئیس جامعه مدرسین حوزه علمیه قم افزود: حکمرانی زمینهساز، در چارچوب حکمرانی اسلامی معنا پیدا میکند؛ یعنی حکمرانیای که علاوه بر اداره جامعه بر اساس مبانی اسلامی، به فراهم کردن زمینههای تحقق آرمانهای اسلامی و در نهایت ظهور حضرت ولیعصر(عج) توجه دارد.
الگوهای حکمرانی غربی با مبانی انقلاب اسلامی متفاوت است
آیتالله حسینی بوشهری با اشاره به الگوهای حکمرانی در جهان غرب اظهار کرد: الگوهایی که در غرب برای حکمرانی طراحی شدهاند، برآمده از فرهنگ، ارزشها و تجربه تاریخی همان جوامع هستند و نمیتوان آنها را بدون توجه به تفاوتهای فرهنگی و اعتقادی، عیناً در جامعه اسلامی به کار گرفت.
نایب رئیس مجلس خبرگان رهبری ادامه داد: جمهوری اسلامی ایران بر پایه مبانی اسلامی و فرهنگ ایرانی شکل گرفته است و بنابراین الگوی حکمرانی آن باید متناسب با همین مبانی طراحی و اجرا شود.
رئیس جامعه مدرسین حوزه علمیه قم تصریح کرد: حکمرانی اسلامی تنها به ساختارهای سیاسی محدود نمیشود، بلکه نحوه مواجهه با مسائل فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی، علمی، فناوری، رسانهای و بینالمللی را نیز دربرمیگیرد.
انقلاب اسلامی؛ فراتر از یک تحول سیاسی
وی با بیان اینکه انقلاب اسلامی صرفاً یک انقلاب سیاسی نبود، گفت: انقلاب اسلامی در سال ۱۳۵۷ یک نقطه عطف تاریخی بود که تلاش کرد الگوی متفاوتی از انسان، جامعه، سیاست، قدرت، فرهنگ و آینده بر پایه اسلام، توحید، عدالت، معنویت و استقلال ارائه کند.
آیتالله حسینی بوشهری افزود: تقابل میان این الگو و الگوی تمدنی غرب، تنها در عرصه سیاست خلاصه نمیشود، بلکه در حوزههای فرهنگ، معرفت، اقتصاد، فناوری، رسانه، سبک زندگی، روابط بینالملل و حتی عرصه نظامی نیز خود را نشان داده است.
استاد دروس خارج حوزه علمیه قم سپس این پرسش را مطرح کرد که آیا انقلاب اسلامی میتواند از مرحله حفظ موجودیت و مقاومت عبور کند و به مرحله ساخت یک نظم تمدنی برسد؟
آیندهپژوهی؛ شناخت آیندههای ممکن و آینده مطلوب
رئیس جامعه مدرسین حوزه علمیه قم با اشاره به اهمیت آیندهپژوهی اظهار کرد: آیندهپژوهی صرفاً پیشبینی آینده نیست، بلکه باید بررسی کنیم چه آیندههایی امکان تحقق دارند، کدام آیندهها اهمیت بیشتری دارند و چه آیندهای میتواند مطلوب باشد. در حوزه حکمرانی نیز باید بدانیم تصمیمها و سیاستهای امروز ما، جامعه را به کدام سمت هدایت میکنند و چه آیندهای را شکل میدهند.
سه سناریو درباره آینده انقلاب اسلامی
آیتالله حسینی بوشهری سه وضعیت را بهعنوان آیندههای قابل تصور برای انقلاب اسلامی مطرح کرد و گفت: در یک حالت، نظام مسلط غربی میتواند سیطره خود را بازتولید کند و انقلاب اسلامی با وجود حفظ ساختار سیاسی خود، نتواند اهداف تمدنیاش را محقق کند. در حالت دوم، میان تمدن غرب و انقلاب اسلامی نوعی توازن و همزیستی پایدار شکل میگیرد؛ بهگونهای که هیچیک نتواند دیگری را در خود هضم کند، اما انقلاب اسلامی نیز به جایگاه تمدنی مورد نظر خود دست نیابد. در حالت سوم، انقلاب اسلامی از مرحله مقاومت و حفظ موجودیت عبور میکند، ظرفیتهای خود را فعال میسازد و به سمت شکلدهی تمدن اسلامی حرکت میکند.
پنج مرحله حرکت انقلاب اسلامی
وی با اشاره به مراحل پنجگانهای که در اندیشه رهبر شهید انقلاب برای حرکت انقلاب اسلامی مطرح شده است، گفت: این مراحل عبارتاند از «انقلاب اسلامی، نظام اسلامی، دولت اسلامی، جامعه اسلامی و تمدن اسلامی».
آیتالله حسینی بوشهری افزود: انقلاب اسلامی و نظام اسلامی شکل گرفتهاند، اما در مراحل دولت اسلامی، جامعه اسلامی و تمدن اسلامی همچنان نیازمند تلاش و کار جدی هستیم. برای رسیدن به این مراحل باید مباحث علمی و فکری در حوزه حکمرانی ادامه پیدا کند و نشستهایی از این دست توسعه یابد.
حکمرانی یعنی مداخله آگاهانه در ساخت آینده
رئیس جامعه مدرسین حوزه علمیه قم با تعریف حکمرانی بهعنوان «مداخله آگاهانه در ساخت آینده» اظهار کرد: هر تصمیم، سیاست، نهادسازی، فعالیت علمی، تربیت دینی، عملکرد مدیریتی و سیاست اقتصادی میتواند جامعه را به یکی از آیندههای ممکن نزدیک کند. بنابراین حکمرانی فقط اداره امور روزمره نیست، بلکه تصمیمگیری درباره مسیری است که جامعه در آینده طی خواهد کرد.
افق نهایی؛ جامعهای مبتنی بر عدالت و توحید
آیتالله حسینی بوشهری با اشاره به نگاه شیعه به آینده تاریخ اظهار کرد: در اندیشه شیعی، افق نهایی تاریخ، تحقق جامعهای است که عدالت، توحید، کرامت انسان، عقلانیت و بندگی خداوند در آن به شکل گسترده تحقق پیدا کند.
وی افزود: ظهور حضرت ولیعصر(عج) در این نگاه، نقطه تحقق این وعده الهی است و انقلاب اسلامی نیز باید در مسیر فراهم کردن زمینههای تحقق چنین جامعهای حرکت کند.
انقلاب اسلامی آغاز مسیر است
رئیس جامعه مدرسین حوزه علمیه قم با بیان اینکه انقلاب اسلامی پایان راه نیست، گفت: انقلاب اسلامی مرحله آغازین این حرکت بود؛ پس از آن، نظام اسلامی شکل گرفت و اکنون باید برای تحقق دولت اسلامی، جامعه اسلامی و تمدن اسلامی تلاش کرد.
نایب رئیس مجلس خبرگان رهبری افزود: رسیدن به این مراحل نیازمند استمرار حرکت، اصلاح ساختارها، تربیت نیروهای انسانی، پیشرفت علمی، تقویت اقتصاد، ارتقای فرهنگ و افزایش توانمندیهای کشور است.
دولت اسلامی صرفاً به قوه مجریه یا هیئت وزیران محدود نیست
آیتالله حسینی بوشهری با تأکید بر اینکه دولت اسلامی را نباید صرفاً به قوه مجریه یا هیئت وزیران محدود کرد، اظهار کرد: دولت اسلامی به معنای مجموعه کارگزاران، نهادها و ساختارهای حکمرانی است که باید رفتار، تصمیمگیری، سیاستگذاری و عملکرد آنها با معیارهای اسلامی هماهنگ شود.
نایب رئیس مجلس خبرگان رهبری تصریح کرد: با وجود تلاشهای صورتگرفته، دولت اسلامی به معنای حقیقی هنوز بهطور کامل محقق نشده است.
رئیس جامعه مدرسین حوزه علمیه قم با اشاره به حساسیت رهبر شهید نسبت به این مسئله گفت: ایشان همواره مانند دیدهبانی بیدار، مسائل کشور و جهان را رصد میکردند و بر ضرورت حرکت به سمت دولت اسلامی تأکید داشتند. باید بررسی کنیم که عملکرد مسئولان و نهادهای موجود تا چه اندازه با معیارهای دولت اسلامی فاصله دارد و برای کاهش این فاصله چه اقداماتی باید انجام شود.
جامعه اسلامی و تمدن اسلامی چه ویژگیهایی دارند؟
آیتالله حسینی بوشهری درباره مرحله جامعه اسلامی گفت: در جامعه اسلامی، اسلام تنها در ساختار سیاسی حضور ندارد، بلکه باید در فرهنگ، روابط اجتماعی، خانواده، اقتصاد، آموزش، اخلاق و سبک زندگی مردم جریان داشته باشد.
وی درباره تمدن اسلامی نیز اظهار کرد: تمدن اسلامی زمانی شکل میگیرد که علم، فرهنگ، اقتصاد، سیاست، فناوری، هنر، معماری، خانواده، آموزش و روابط بینالملل در یک منظومه منسجم اسلامی قرار گیرند.
وظیفه حوزه و روحانیت در مسیر تحقق دولت اسلامی
رئیس جامعه مدرسین حوزه علمیه قم خطاب به حوزویان گفت: روحانیت، چه بانوان و چه آقایان، باید برای اصلاح و تقویت این مسیر تلاش کند. ممکن است نسل فعلی همه مراحل این مسیر را مشاهده نکند، اما وظیفه ما این است که زمینه را برای نسلهای آینده فراهم کنیم تا این حرکت ادامه پیدا کند و به هدف نهایی برسد.
آیتالله حسینی بوشهری با اشاره به مفهوم دولت اسلامی در بیانات رهبر معظم انقلاب اظهار کرد: اسلامی بودن دولت فقط به عنوان و ساختار آن مربوط نیست؛ بلکه رفتار فردی مسئولان، نحوه تعامل آنان با مردم، رفتار میان خود مسئولان، نوع مواجهه با نظامهای بینالمللی و نحوه تعامل با نظام سلطه نیز باید با معیارهای اسلامی سنجیده شود.
گسترش زبان فارسی و تقویت هویت علمی و فرهنگی
استاد دروس خرج حوزه علمیه قم با اشاره به اهمیت زبان فارسی در منظومه فرهنگی انقلاب اسلامی گفت: یکی از نکاتی که رهبر شهید بر آن تأکید داشتهاند، گسترش زبان فارسی است تا دیگران برای شناخت دستاوردهای علمی، فرهنگی و فکری ایران اسلامی، با این زبان آشنا شوند.
شاخصهای حکمرانی اسلامی
رئیس جامعه مدرسین حوزه علمیه قم در ادامه به شاخصهای حکمرانی مطلوب اسلامی اشاره کرد و گفت: سلامت اعتقادی، به معنای باور عمیق به خداوند، سلامت اخلاقی و سلامت عملکردی مسئولان از جمله شاخصهای اساسی است.
نایب رئیس مجلس خبرگان رهبری افزود: حکومت مبتنی بر ولایت، عدالتمحوری، مردمسالاری دینی، توجه همزمان به تعالی معنوی و رفاه مادی، اقتدار درونزا و برخورداری نهادها و ساختارهای حکومتی از کارایی و اثربخشی نیز از دیگر شاخصهاست.
آیتالله حسینی بوشهری با اشاره به تأکید رهبر شهید بر مفهوم ولایت اظهار کرد: ولایت صرفاً یک عنوان سیاسی نیست، بلکه به معنای پیوند و ارتباط است و اگر این پیوند آسیب ببیند، انسجام جامعه نیز دچار آسیب خواهد شد.
زمینهسازی ظهور؛ ساختن و برداشتن موانع
نایب رئیس مجلس خبرگان رهبری تصریح کرد: زمینهسازی برای ظهور دو بُعد دارد؛ یک بُعد، ساختن و ایجاد کردن و بُعد دیگر، برداشتن موانع است.
رئیس جامعه مدرسین حوزه علمیه قم در تشریح بُعد ایجابی زمینهسازی اظهار کرد: باید انسانسازی کنیم، علم تولید کنیم، نهادهای کارآمد بسازیم، قدرت ایجاد کنیم، اقتصاد را تقویت کنیم، جامعه را منسجم کنیم، فرهنگ را ارتقا دهیم، فناوری را توسعه بخشیم و در نهایت به سمت ساخت تمدن اسلامی حرکت کنیم.
نایب رئیس مجلس خبرگان رهبری اظهار کرد: در بُعد سلبی نیز باید موانعی مانند وابستگی، سلطه بیگانگان، نفوذ، انحصار، تهدید، آسیبپذیری و فشارهای تحمیلی را از سر راه حرکت جامعه برداریم.
آیتالله حسینی بوشهری تأکید کرد: زمینهسازی برای ظهور، هم ساختن است و هم برداشتن موانع و اگر بتوانیم این مسیر را بهدرستی طی کنیم و به مرحله تمدن اسلامی برسیم، از حاشیهنشینی تاریخی عبور کرده و به جایگاه تمدنی دست خواهیم یافت؛ جایگاهی که میتواند زمینه تحقق آرمانهای اسلامی و جامعه مهدوی را فراهم کند.
انتهای پیام
نظر شما