حجت‌الاسلام و المسلمین مهدی عنایت‌نژاد عمران، از اساتید مدرسه علمیه امام صادق (ع) محمودآباد، در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه در ساری، به مناسبت «روز نخبگان روز ملی نخبگان» اظهار داشت: یکی از بزرگ‌ترین آسیب‌ها برای هر جامعه، نشناختن داشته‌های خود است.
وی با اشاره به تلاش بدخواهان برای پنهان کردن یا انکار توانمندی‌های فکری کشور خاطرنشان کرد: ما باید با شناسایی دقیق زمینه‌های نخبه‌سازی، به‌ویژه ظرفیت‌های طبیعی و هوشی، این مسیر را تقویت کنیم.
کارشناس دینی با اشاره به گزارش‌های بین‌المللی سال ۲۰۲۴ در زمینه بهره‌وری هوشی ملت‌ها ابراز داشت: ایران در میان کشورهای پیشرو دنیا و در فهرست ۲۳ کشور اول، رتبه سوم جهان را از نظر متوسط بهره هوشی به دست آورده است؛ جایگاهی که حتی کشورهای توسعه‌یافته‌ای چون فرانسه، انگلیس و آلمان در رده‌های پایین‌تری قرار دارند.
وی تصریح کرد: این ثروت انسانی فوق‌العاده، از تمامی معادن و منابع جغرافیایی کشور ارزشمندتر است، اما شرط بهره‌برداری از آن، فعال‌سازی این ظرفیت‌ها و فراهم کردن زمینه‌های عملیاتی برای نخبگان است.
حجت الاسلام و المسلمین عنایت نژاد عمران با مقایسه دوران پیش و پس از انقلاب یادآور گردید: اگرچه پس از انقلاب اسلامی، میدان برای جوانان باز شد و دستاوردهای چشمگیری در عرصه‌هایی نظیر جهاد سازندگی و فناوری‌های پیچیده حاصل شد، اما هنوز توجه به نخبگان به اندازه شایستگی آن‌ها نیست.
وی با اشاره به تأکید رهبر شهید انقلاب حضرت آیت الله العظمی سید علی خامنه ای (ره) بر نیاز مبرم کشور به تخصص نخبگان در حوزه‌های استراتژیک نظیر مدیریت آب، نفت، گاز، انرژی هسته‌ای، نانو و هوش مصنوعی اظهار داشت: امام شهید انقلاب (ره) در سخنانشان خواستار نقش فعال‌تر معاونت علمی رئیس‌جمهور و بنیاد نخبگان در شناسایی و وارد میدان کردن متخصصان شده بودند تا توانمندی‌های ذهنی کشور در مسیر حل مشکلات ملی به کار گرفته شود.
ر اهکارهای مقابله با مهاجرت نخبگان؛ اثرگذاری و رشد
حجت‌الاسلام مهدی عنایت‌نژاد عمران در تحلیل علل خروج نخبگان از کشور اظهار داشت: برای حفظ و تکثیر نخبگان، باید دو نیاز اساسی آن‌ها را تأمین کنیم؛ نخست «احساس اثرگذاری» و دوم «امکان رشد». نخبه زمانی از کشور خارج می‌شود یا از مسیر علمی خود منحرف می‌گردد که احساس کند وجودش بی‌اثر است و با «درهای بسته» در دانشگاه‌ها و پژوهشگاه‌ها روبه‌رو می‌شود. نباید اجازه دهیم نخبگان به دلیل نبود مسیرهای عملیاتی، برای امرار معاش به مشاغل غیرتخصصی روی آورند؛ بلکه باید سازوکاری ایجاد شود که هر نخبه در رشته خود بداند برای اثرگذاری و به‌کارگیری دانشش به چه کسی مراجعه کند.
ضرورت فراهم کردن زیرساخت‌های پژوهشی و ارتباط با صنعت
کارشناس دینی با اشاره به اشتیاق نخبگان جوان برای تحقیق و یادگیری تصریح کرد: بسیاری از مهاجرت‌های علمی را نباید به قهر با وطن تعبیر کرد، بلکه علت اصلی آن، جست‌وجوی محیط‌های رشد و امکانات پژوهشی است.
وی تأکید کرد برای جذب این ظرفیت‌ها، باید آزمایشگاه‌ها و کارگاه‌های پیشرفته ایجاد کرد و پیوند میان دانشگاه، صنعت، کشاورزی و معدن را تقویت نمود تا ایده‌های نخبگان در زمینه‌هایی نظیر بهره‌وری آب و بذر، در محیط‌های واقعی پیاده‌سازی شود.
اندیشکده‌ها؛ مجمع نخبگان و ضرورت حذف دیوان‌سالاری
استاد مدرسه علمیه امام صادق (ع) محمودآباد در مورد ایجاد مراکز متفکرانه اظهار داشت: تشکیل «اندیشکده‌های فعال» به عنوان مجمع نخبگان هر رشته، گامی حیاتی است که در حال حاضر نیازمند پشتیبانی مستقیم دولت است.
وی در این راستا به یکی از بزرگ‌ترین موانع اداری اشاره کرد و افزود: رهبر شهید انقلاب (ره) در دیدار با نخبگان تأکید داشته اند که کاغذبازی‌ها و دیوان‌سالاری‌های اداری برای «مزاج ظریف نخبگان» مهلک است و منتظر نگه داشتن متخصصان پشت درهای بسته، آن‌ها را از پا می‌اندازد.
کارشناس دینی یادآور گردید: از توصیه های امام شهید انقلاب (ره) به معاونت علمی رئیس‌جمهور آن بود که باید به عنوان «حلقه وصل» اصلی میان نخبگان و دستگاه‌های حکومتی عمل کند. این نهاد با حذف بروکراسی‌های اداری و ایجاد مسیرهای سریع برای ورود متخصصان به میدان عمل، از انبوه سرمایه‌های انسانی و زبده کشور حداکثری استفاده نماید تا نخبگان در محیطی پویا، رشد کنند و اثرگذاری خود را در پیشبرد اهداف ملی احساس نمایند.
مسئولیت مضاعف نخبگان در برابر تفضّلات الهی
حجت‌الاسلام و المسلمین مهدی عنایت‌نژاد عمران در تحلیل جایگاه اجتماعی نخبگان اظهار داشت: نخبگان جامعه بیش از آحاد مردم مسئولیت دارند؛ زیرا علم، آبرو و توانمندی‌های ذهنی، همگی «تفضّلات الهی» هستند و هر اندازه بهره‌مندی انسان از این نعمت‌ها بیشتر باشد، میزان پاسخگویی و مسئولیت او در برابر جامعه و آفریدگار افزایش می‌یابد. نخبگان باید بر اساس قاعده «کلکم راع و کلکم مسئول»، جایگاه خود را نه صرفاً به عنوان یک مقام علمی، بلکه به عنوان یک پست مسئولیت در قبال سرنوشت کشور ببینند.
نظر شما