نسل انبیاء در کجا ساکن بودند و قبرشان کجاست؟

به گزارش خبرگزاری حوزه، خداوند متعال برای هدایت بشر، رسولان و اوصیای آنان را در نقاط گوناگون جغرافیایی مبعوث فرموده است. بسیاری از فرزندان انبیاء خود نیز به رسالت مبعوث شده و در مناطقی دورتر از دیار پدران سکونت گزیده‌اند. گزارش پیش‌رو تحلیلی مستند بر چگونگی توزیع جغرافیایی نسل انبیاء و مراقد شریف آنان در جهان است.

پرسش:

نسل انبیاء در کجا ساکن بودند و قبرشان کجاست؟

پاسخ:

مقدمه:

از آنجا که خداوند متعال در زمانهای مختلف و مکانهای گوناگون بنابر مقتضای حال بشر پیغمبری را مبعوث می کرده تا بندگان خود را توسط آنها راهنمایی و هدایت کند، فرزندان انبیاء هم در مکانهای متفاوت می زیسته اند علاوه بر آن گاهی همان فرزندانِ انبیاء، خود پیغمبر و راهنمای یک منطقه ای بوده اند که در مکانی غیر از محل تبلیغ آباء خود زندگی می کرده اند.

از بررسی کتب تاریخی بدست می آید که محل زندگی بسیاری از انبیاء منطقه خاورمیانه بوده، ولی به طور جزئی روشن نیست که کجای خاورمیانه بوده اند. از میان کتب تاریخ انبیاء به نظر می رسد کاملترین کتابی که به محل سکونت و محل دفن انبیاء و نسل آنها اشاره کرده است کتاب «تاریخ انبیاء از آدم تا خاتم» اثر «حسین عمادزاده» می باشد. هرچند در کتاب قصص الانبیاء، اثر صدر بلاغی و سید نعمت الله جزائری نیز، به صورت ناقص آمده است. در هر صورت آنچه در کتاب فوق (اثر عمادزاده) آمده است را در زیر می آوریم:

۱. نسل حضرت آدم _ علیه السلام _:

حضرت شیث که در بالای کوه ابوقبیس ساکن بوده است و قبرش در غار ابوقبیس واقع در (مکه)موصل.[۱]

فرزندان شیث به نامهای انوش یا ابوس که قبر او نیز در کوه ابوقبیس می باشد و فرزند انوش بر نام قنیان که ساکن بابل بوده ولی به محل قبر او اشاره نشده است و فرزند او هم مهلائیل که ساکن بابل بوده است».[۲]

۲. نسل نوح _ علیه السلام_ :

قبر حضرت نوح _ علیه السلام _ در نجف اشرف است.[۳]

حضرت نوح _ علیه السلام _ چهار پسر داشت به نام «کنعان، سام، حام و یافث» که کنعان در طوفان غرق شد چرا که مخالف نوح بود و نوح روی زمین را بین ۳ پسر دیگرش تقسیم کرد. سهمیه سام: شام آنقره (آنکارا)، اراضی بین دجله و فرات و عراق عرب و عجم و خراسان یعنی خاورمیانه. سهمیه حام: اراضی مغرب، مصر، سودان، حبشه، هند و سند یعنی شمال خاوری و سهمیه یافث: اراضی چین و تبت و اراضی مشرق یعنی مشرق آفتاب.[۴]

۳. نسل هود _ علیه السلام _:

حضرت هود _ علیه السلام _ در منطقه حجاز، عراق، ایران، هند و حضرموت می زیسته و قبرش در قبرستان وادی السلام نجف می باشد و نیز قبر حضرت صالح.[۵]

اولاد حضرت هود به نام قالع، قحطان و یقطان در سرزمین احقاف می زیستند ولی به محل دفن آنها اشاره نشده است.[۶] عمالقه از نسل حضرت نوح _ علیه السلام هستند که در مکه می زیستند.[۷]

۴. نسل ابراهیم _ علیه السلام _:

حضرت اسحاق فرزند ابراهیم در شام اقامت کرد و حین رحلت ۱۸۰ سال داشت ونزدیک قبر پدرش در مسجد الخلیل مدفون شد.[۸] حضرت یعقوب پسر اسحاق بن ابراهیم است که در مصر می زیسته و قبرش در فلسطین کنار قبر جدش است.[۹]

حضرت لوط در آن مدتی که در میان قومش بوده دختری از آنها گرفت و چند اولاد به هم رسانید و آنها را پس از عذاب قوم برداشت و به طرف مقام ابراهیم رفت و تا آخر عمر نزد او بود تا از دنیا رحلت کرد. یعنی در «حبرون شامات» نزدیک بیت المقدس متوطن شدند و قبر حضرت لوط هم در قریه «کفر بریک» یک فرسخی مسجد خلیل است.[۱۰]

حضرت یوسف از نسل حضرت ابراهیم در مصر سکونت داشت و قبرش در مسجد الخلیل می باشد.[۱۱]

قبیله فرائیم و هند که از نسل یوسف بودند در کوهستانی مشرف به اردن ساکن شدند و طایفه قبیله بنیامین در ولایتی که مشرف به دره حاصلخیز اریحا بود ساکن گشتند.[۱۲]

حضرت اسماعیل فرزند ابراهیم در مکه می زیسته و قبرش در حجر اسماعیل جنب قبر مادرش طرف ناودان کعبه در مسجد الحرام است.[۱۳]

مردخای پیغمبر از نسل بنیامین ساکن بابل بود.[۱۴]

خالدبن سنان از نسل اسماعیل در اراضی عدن می زیسته.[۱۵]

شاول یا سازل که معرّب آن طالوت است از اولاد بنیامین پسر یعقوب و نوه اسحاق بن ابراهیم، که در جنگ با فلسطین کشته شد و قبرش در بیت المقدس است.[۱۶]

حنظله بن صفوان از نسل یعقوب و اسماعیل که بر اصحاب رس مبعوث شد، در آذربایجان کنار رود «ارس» سکونت داشت که آنها پیغمبر خود را در چاه انداختند و هلاک نمودند.[۱۷]

حضرت کالیب از اولاد یهودا پسر یعقوب بن اسحاق بن ابراهیم در حبرون ساکن بود و قبرش نیز در حبرون واقع در بیت المقدس است.[۱۸]

حضرت ارمیا، از نسل بنیامین فرزند یعقوب، ساکن بیت المقدس بابل بود و قبرش در میامی در راه مشهد.[۱۹]

حضرت القانا از اولاد قارون بن ابراهیم در کوه افرائیم واقع در نابلس سکونت داشت و همانجا وفات کرد.[۲۰]

حضرت سموئیل یا اشموئیل یا اسماعیل فرزند القانا در فلسطین ساکن بود و در امیال بیت المقدس مدفون شد.[۲۱]

حضرت شمعیا یا شعیا از نسل یهودا ابن یعقوب در بیت المقدس می زیست و قبرش نیز همانجا است.[۲۲]

یوشع از اولاد افرائیم بن یوسف بن یعقوب بن اسحاق بن ابراهیم در اصفهان در لسان الارض مدفون است، قول دیگری وجود دارد که در جبل افرائیم بن یوسف دفن شده است.[۲۳]

باقرروبن فرزند یعقوب در شمال خرمشهر مدفون است و دانیال نبی از نسل یعقوب در بابل سکونت داشت و قبرش در شوش می باشد.[۲۴]

فرزندان یوشع در بیت المقدس ساکن بودند.[۲۵]

حزقیل پیغمبر پس از یوشع بن نون بود که در واسط ساکن بود.[۲۶]

۵. نسل داود _ علیه السلام _:

حضرت داود در حبرون و بیت المقدس سکونت داشت و قبرش نیز در بیت المقدس است.[۲۷]

ناتان که فرزند داود بود، خود نیز پیغمبر بود، و قبرش در بیت المقدس است.[۲۸]

سلیمان بن داود نیز در بیت المقدس می زیست و قبرش در بیت المقدس در قریه داود نزد پدرش است.[۲۹]

حضرت زکریا و حضرت یحیی که از نسل داود هستند نیز ساکن بیت المقدس بودند و در همانجا مدفون گردیدند.[۳۰]

حیقوق نبی ساکن فلسطین بود و قبرش در تویسرکان است.[۳۱]

۶. نسل هارون _ علیه السلام _:

حضرت هارون در مصر و بیت المقدس سکونت داشت و در خطیره قدس وفات کرد.[۳۲]

حضرت اعلی یا عالی (آلی) یا امام علی از اولاد هارون بن عمران در شیلو اقامت داشت و قبرش در فلسطین می باشد. علی دو پسر به نام خفی و فیخاس داشت که در فلسطین ساکن بودند قبرشان نیز همانجا است.[۳۳]

حضرت الیاس پسر انفاذ از نسل هارون در اردن و ارض صیدوم ساکن بود و به آسمان عروج کرد.[۳۴]

حضرت خضر از اولاد سام بن نوح است که اولاد ندارد و منزل او بیشتر مسجد صعصعه و مسجد سهله بوده و هست و هنوز از دنیا نرفته و زندگی می کند.[۳۵]

یونس بن الیاس از اولاد هود ساکن نینوا بود.[۳۶]

نتیجه:

مطالبی که در بالا ذکر شد در تاریخ وارد شده است که درصد بسیار پائینی است، درباره محل سکونت انبیاء و فرزندان آنها و نیز محل دفنشان، اما نام و نشانی بقیه انبیاء که به آنها اشاره نشده است در تاریخ وارد نشده است.

معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:

۱. کتب «قصص الانبیاء و تاریخ الانبیاء» از طبرسی، و ابن اثیر و ثعلبی و رواندی.

۲. تاریخ انبیاء، تألیف موسوی گرمارودی.

۳. قصص انبیاء، تألیف رسولی محلاتی.

پی نوشت:

[۱] . عمادزاده، حسین، تاریخ انبیاء از آدم تا خاتم، کتابخانه اسلام، تهران، چاپ ۲۶، زمستان ۱۳۶۳، ص ۱۸۲.

[۲] . همان، ص ۱۸۳.

[۳] . همان، ص ۲۲۶.

[۴] . همان، ص ۲۲۷.

[۵] . همان، ص ۲۳۸.

[۶] . همان، ص ۲۴۷.

[۷] . همان، ص ۲۶۵.

[۸] . همان، ص ۳۱۷.

[۹] . همان، ص ۳۷۳.

[۱۰] . همان، ص ۳۵۶ و ۳۵۷.

[۱۱] . همان، ص ۳۸۶.

[۱۲] . همان، ص ۵۸۱.

[۱۳] . همان، ص ۳۱۲.

[۱۴] . همان، ص ۷۵۴.

[۱۵] . همان، ص ۷۵۵.

[۱۶] . همان، ص ۵۸۶.

[۱۷] . همان، ص ۶۴۲.

[۱۸] . همان، ص ۶۴۹.

[۱۹] . همان، ص ۶۹۶.

[۲۰] . همان، ص ۶۵۷.

[۲۱] . همان، ص ۶۵۹.

[۲۲] . همان، ص ۶۷۶.

[۲۳] . همان، ص ۵۸۰.

[۲۴] . همان، ص ۶۷۷.

[۲۵] . همان، ص ۵۸۳.

[۲۶] . همان، ص ۶۵۱.

[۲۷] . همان، ص ۵۹۵.

[۲۸] . همان، ص ۶۰۶.

[۲۹] . همان، ص ۶۳۱.

[۳۰] . همان، ص ۷۱۳.

[۳۱] . همان، ص ۶۷۷.

[۳۲] . همان، ص ۵۶۷.

[۳۳] . همان، ص ۶۵۲ و ۶۵۳.

[۳۴] . همان، ص ۶۸۰.

[۳۵] . همان، ص ۳۴۲.

[۳۶] . همان، ص ۶۸۶.

منبع: مرکز مطالعات و پاسخگویی به شبهات حوزه های علمیه