به گزارش خبرگزاری حوزه، حجتالاسلام والمسلمین مهدی پناهی، مدیر ارتباط با سازمانها و نهادهای حاکمیتی حوزههای علمیه، در گفتوگویی به تبیین مفهوم وحدت ملی در شرایط حساس کشور پرداخت و تأکید کرد که وحدت به معنای تعطیلی نقد مسئولان و چشمپوشی از خطاهای مدیریتی نیست، بلکه ضرورتی راهبردی برای حفظ کشور، امنیت ملی و اقتدار جمهوری اسلامی است.
سؤال اول: چرا مقام معظم رهبری در شرایط حساس و جنگی کشور، تا این اندازه بر وحدت میان مردم و مسئولان تأکید دارند؟ آیا این تأکید به معنای کنار گذاشتن اختلافنظرها و انتقادهاست؟
پاسخ:
وحدت ملی به معنای تعطیلی نقد مسئولان نیست و هیچ مسئولی نباید به نام وحدت از مطالبهگری مردم فرار کند.
برای فهم درست تأکیدات مقام معظم رهبری بر وحدت، ابتدا باید به یک نکته اساسی توجه کنیم؛ وحدت، ضرورتی راهبردی برای حفظ کشور، امنیت ملی و اقتدار جمهوری اسلامی است، نه ابزاری برای مصونسازی مسئولان از نقد و پاسخگویی.
امروز کشور در شرایطی قرار دارد که دشمنان به دنبال تضعیف قدرت ملی، ایجاد شکاف اجتماعی، ناامید کردن مردم و ضربه زدن به انسجام داخلی هستند. طبیعی است که در چنین شرایطی، هرگونه اختلافافکنی، دوقطبیسازی مخرب و نزاعهای بیحاصل سیاسی میتواند به نفع دشمن تمام شود.
اما باید توجه داشت که وحدت به معنای یکسان بودن همه دیدگاهها نیست. جامعه زنده، جامعهای است که در عین داشتن اختلافنظر، بر سر اصول اساسی و منافع ملی اتفاقنظر داشته باشد.
من معتقدم باید میان سه موضوع تفاوت قائل شویم:
اول، وحدت مردم در دفاع از کشور، استقلال و منافع ملی؛
دوم، نقد و مطالبهگری نسبت به عملکرد دولت و مسئولان؛
سوم، اختلافات سیاسی و جناحی مخربی که ممکن است جبهه داخلی را تضعیف کند.
این سه موضوع را نباید با یکدیگر خلط کرد.
وحدت یعنی در برابر دشمن، یک ملت باشیم، اما در برابر خطای مسئولان، یک ملت مطالبهگر باقی بمانیم.
سؤال دوم: برخی تصور میکنند وقتی رهبر انقلاب بر وحدت تأکید میکنند، دیگر نباید از مسئولان انتقاد کرد. آیا چنین برداشتی صحیح است؟
پاسخ:
خیر؛ این برداشت نه با منطق عقلانی سازگار است و نه با مبانی اسلامی و سیره حکمرانی امیرالمؤمنین علی(ع).
مگر میشود در نظام اسلامی، مسئولان از نظارت عمومی و مطالبهگری مردم معاف باشند؟ مگر مردم نسبت به سرنوشت کشور و تصمیمهایی که بر زندگی و آینده آنان تأثیر میگذارد، مسئولیتی ندارند؟
اتفاقاً در شرایط جنگی، هزینه تصمیمهای اشتباه بسیار بیشتر است. یک تصمیم نادرست اقتصادی، سیاسی یا مدیریتی ممکن است علاوه بر خسارتهای معمول، بر امنیت روانی جامعه، اعتماد عمومی و قدرت ملی نیز اثر بگذارد.
بنابراین، هرچه شرایط کشور حساستر باشد، ضرورت نظارت، دقت کارشناسی و مطالبهگری مسئولانه نیز بیشتر میشود.
ما باید میان نقد دولت و تخریب کشور تفاوت قائل شویم. نقد مستدل یک سیاست غلط، نهتنها ضد وحدت نیست، بلکه میتواند از خسارتهای بزرگتر جلوگیری کند.
وحدت نباید به سپری برای پنهان کردن ضعفها و اشتباهات مدیریتی تبدیل شود.
سؤال سوم: پس چرا گاهی مشاهده میکنیم که از مردم و منتقدان درخواست حفظ وحدت میشود، اما کمتر درباره مسئولیت خود دولت در ایجاد و حفظ وحدت صحبت میشود؟
پاسخ:
به نظرم، این یکی از مهمترین موضوعاتی است که باید بهصورت جدی مورد توجه قرار گیرد.
وحدت، مسئولیتی دوطرفه است. نمیتوان از مردم انتظار داشت در سختترین شرایط اقتصادی، اجتماعی و امنیتی همراهی کنند، اما مسئولان با برخی تصمیمهای وحدتشکن، نسبت به آثار تصمیمهای خود بر انسجام اجتماعی بیتفاوت باشند.
دولت بیش از دیگران باید مراقب رفتار، گفتار و تصمیمهای خود باشد؛ زیرا عملکرد دولت مستقیماً با زندگی روزمره مردم ارتباط دارد.
چند نکته در این زمینه بسیار مهم است:
1. وحدت با سخنرانی و توصیه صرف به مردم ایجاد نمیشود، بلکه با عملکرد درست مسئولان تقویت میشود.
2. وقتی مردم با گرانی، مشکلات معیشتی، بیکاری و فشار اقتصادی مواجهاند، نمیتوان صرفاً از آنان انتظار صبر و همراهی داشت؛ دولت باید راهحل عملی ارائه کند.
3. مسئولان باید از تصمیمهای شتابزده و اختلافبرانگیز پرهیز کنند.
4. دولت باید صدای نقدهای کارشناسی را بشنود و اگر تصمیمی اشتباه بوده است، شجاعت اصلاح آن را داشته باشد.
5. هیچ دولتی نباید انتقاد از عملکرد خود را مساوی مخالفت با کشور، انقلاب یا رهبری قلمداد کند.
اعتماد عمومی، مهمترین سرمایه وحدت ملی است و این اعتماد با صداقت، کارآمدی، عدالت، شفافیت و پاسخگویی به دست میآید.
سؤال چهارم: در شرایط جنگی، آیا میتوان درباره سیاست خارجی و مذاکره با غرب نیز انتقاد کرد؟ برخی معتقدند طرح چنین انتقادهایی ممکن است به وحدت کشور آسیب بزند.
پاسخ:
اتفاقاً سیاست خارجی یکی از مهمترین عرصههایی است که باید در آن عقلانیت، واقعبینی و هوشیاری حداکثری وجود داشته باشد.
ما نباید تجربههای گذشته را فراموش کنیم. تجربه برجام و رفتار طرفهای غربی باید برای همه مسئولان و تصمیمگیران درسآموز باشد.
مذاکره فینفسه نه مقدس است و نه ممنوع؛ معیار اصلی، تأمین منافع ملی، حفظ عزت، استقلال و اقتدار کشور است.
اگر مذاکرهای بتواند حقوق ملت را تأمین کند و با تضمینهای معتبر همراه باشد، باید درباره آن با نگاه کارشناسی بحث کرد؛ اما اگر تجربههای گذشته نشان داده است که طرف مقابل به تعهدات خود پایبند نیست، نمیتوان بدون محاسبه و تضمین، همان مسیر را دوباره تکرار کرد.
نقد رویکردهای دیپلماتیک دولت، بهویژه در شرایط حساس، یک ضرورت کارشناسی و ملی است.
کشور را نمیتوان با امید بستن به اراده دشمن اداره کرد. قدرت ملی، توان دفاعی، انسجام داخلی و ظرفیتهای اقتصادی خودمان باید پشتوانه اصلی هرگونه تعامل خارجی باشد.
سؤال پنجم: به نظر شما مهمترین وظیفه مسئولان برای حفظ وحدت ملی در شرایط فعلی چیست؟
پاسخ:
مسئولان باید چند اقدام اساسی را در اولویت قرار دهند:
اصلاح سیاستهای ناکارآمد: اگر یک تصمیم به اقتصاد و معیشت مردم آسیب میزند، باید بدون تعصب اصلاح شود.
پاسخگویی شفاف: مردم حق دارند درباره تصمیمهای مهم و نتایج آنها توضیح بخواهند.
استفاده از ظرفیت نخبگان: دولت نباید خود را بینیاز از نظر کارشناسان، دانشگاهیان، حوزههای علمیه و نیروهای متخصص بداند.
پرهیز از دوقطبیسازی: مسئولان باید از ادبیاتی که جامعه را به موافقان و مخالفان دولت تقسیم میکند، دوری کنند.
تقویت اعتماد عمومی: صداقت با مردم و توجه واقعی به مشکلات آنان، مهمترین پشتوانه انسجام ملی است.
در پایان، دو نکته را متذکر میشوم:
نخست اینکه وحدت در برابر دشمن، مطالبهگری در برابر مسئولان و وفاداری به منافع ملی، سه اصلی هستند که باید همزمان در جامعه ما زنده و فعال باشند.
نکته دوم اینکه دولتها میآیند و میروند، مدیران تغییر میکنند و جریانهای سیاسی جابهجا میشوند؛ اما ایران باقی میماند.
بنابراین، هیچ اختلاف سیاسی و هیچ مصلحت جناحی نباید به قیمت تضعیف ایران تمام شود.










نظر شما