حجتالاسلام والمسلمین سید مرتضی هاشمی، استاد دانشگاه و کارشناس مسائل دینی در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه در تهران، ضمن گرامیداشت یاد و خاطره درگذشتگان و مرحوم تقوی، اظهار داشت: در گفتوگوهای گذشته درباره دنیا صحبت کردیم و انشاءالله این بحث را ادامه میدهیم.
وی افزود: امیرالمؤمنین(ع) در نهجالبلاغه بیان بسیار زیبایی درباره دنیا دارند و میفرمایند دنیا با شتاب در حال حرکت است و چیزی از آن باقی نمانده است؛ مانند مقدار اندکی آب که پس از خالی شدن ظرف، بر دیواره آن باقی میماند.
دنیا در برابر آخرت همچون قطرهای در برابر یک منبع آب است
حجتالاسلام والمسلمین هاشمی ادامه داد: اگر یک منبع آب بسیار بزرگ را در نظر بگیریم و در کنار آن تنها یک قطره آب روی دیواره یک کاسه باقی مانده باشد، آیا عاقلانه است انسان تمام زندگی خود را صرف همان یک قطره کند؟ دنیا در برابر آخرت چنین وضعیتی دارد.
وی خاطرنشان کرد: شیطان کاری میکند که انسان گرفتار و دلبسته همین «قطره» دنیا شود و تمام زندگی خود را برای به دست آوردن آن صرف کند؛ در حالی که یک ابدیت و عالم بسیار وسیع در پیش روی انسان قرار دارد.
این استاد دانشگاه تصریح کرد: قرآن کریم آخرت را جایگاه ماندگاری معرفی میکند، در حالی که دنیا رفتنی است و چیزی از آن باقی نمیماند؛ بنابراین اینکه انسان تمام زندگی خود را برای امور زودگذر دنیا صرف کند، یک اشتباه بزرگ است.
امام سجاد(ع) دنیا را به «سایه» تشبیه میکنند
وی با اشاره به روایتی از امام سجاد(ع) درباره حقیقت دنیا، اظهار داشت: در روایتی از امام سجاد(ع) آمده است که تمام آنچه خورشید بر آن طلوع و غروب میکند، با همه دشتها، کوهها و گستردگی آن، در برابر ولی خدا و اهل معرفت الهی مانند سایه است.
حجتالاسلام والمسلمین هاشمی ادامه داد: قدیم برای تشخیص زمان ظهر از شاخص استفاده میکردند و زمانی که سایه شاخص به کوتاهترین اندازه خود میرسید، ظهر مشخص میشد؛ اما اگر چند دقیقه دیرتر میرسیدیم، سایه تغییر میکرد.
وی بیان کرد: امام سجاد(ع) میفرمایند دنیا با تمام عظمت ظاهری خود شبیه همین سایه است؛ میآید و خیلی زود از بین میرود و انسان نباید دل خود را به آن گره بزند.
اموال دنیا مانند سکههای یک بازی کامپیوتری است
این کارشناس مسائل دینی برای تبیین بهتر این موضوع، به مثالی از بازیهای رایانهای اشاره کرد و گفت: یک زمانی ما بازیهای کامپیوتری انجام میدادیم و امروز بچهها با گوشی و رایانه بازی میکنند. در بازی، فرد ممکن است هزاران سکه جمع کند و بسیار خوشحال شود، اما اگر نزد پدرش برود و بگوید من پنج هزار یا صد هزار سکه جمع کردهام، پدر میگوید این سکهها حتی ارزش خرید یک پفک را هم ندارد؛ چون پول واقعی نیست.
وی افزود: اموال دنیا نیز اگر در مسیر آخرت قرار نگیرد، همین وضعیت را دارد. اگر انسان تمام عمر خود را صرف جمع کردن مال کند، اما آن را در مسیر درست و برای آخرت استفاده نکند، در نهایت چیزی برای او باقی نمیماند.
دنیا مانند بیابانی تاریک و پر از خار است
حجتالاسلام والمسلمین هاشمی با اشاره به تشبیه دیگری از روایات درباره دنیا، اظهار داشت: در روایات، دنیا به بیابانی تاریک و پر از خار تشبیه شده است. اگر انسان بخواهد شبانه از بیابانی عبور کند و بداند مسیر پر از خار و سنگلاخ است، با احتیاط حرکت میکند؛ اما کسی که از وضعیت مسیر خبر نداشته باشد، ممکن است بدون توجه حرکت کرده و آسیب ببیند.
وی ادامه داد: دنیا نیز پر از فراز و نشیب است. اگر انسان وضعیت دنیا را نشناسد، ممکن است با سرعت حرکت کند، اما نداند به کجا میرود و چه چیزی در انتظار اوست.
دنیا سه ویژگی مهم دارد؛ وفا ندارد، پر از بلاست و محدودیت دارد
این استاد دانشگاه با اشاره به مباحث مطرحشده در جلسات گذشته، خاطرنشان کرد: در شبهای قدر گفتیم دنیا قواعدی دارد و انسان باید این قواعد را بشناسد. نخستین قاعده این است که دنیا وفا ندارد.
وی توضیح داد: انسان هر مقدار تلاش میکند، الزاماً به همان اندازه نتیجه نمیگیرد. گاهی انسان سالها برای رسیدن به چیزی تلاش میکند، اما در نهایت به آن نمیرسد و حتی گاهی پس از رسیدن به خواسته خود متوجه میشود آن چیزی که تصور میکرد قرار است او را خوشحال کند، آنقدر ارزشمند نبوده است.
دومین ویژگی دنیا؛ دنیا پر از بلاست
وی در ادامه با بیان اینکه دومین ویژگی دنیا «بلا داشتن» است، گفت: دنیا فراوان بلا دارد. هر چیزی که انسان در این عالم به دست میآورد، ممکن است در کنار خودش مشکلات و گرفتاریهایی نیز داشته باشد.
حجتالاسلام والمسلمین هاشمی افزود: گاهی چیزی که انسان تصور میکند قرار است برایش لذتآفرین باشد، تبدیل به بلای جانش میشود. انسان ممکن است برای رسیدن به یک خواسته تلاش کند، اما بعد همان خواسته برایش مشکلات دیگری ایجاد کند.
وی با اشاره به آیه شریفه «لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنسَانَ فِی کَبَدٍ» اظهار داشت: قرآن کریم میفرماید انسان را در سختی آفریدهایم. بنابراین اگر کسی این واقعیت را نشناسد و انتظار داشته باشد دنیا همیشه مطابق میل او پیش برود، هنگام مواجهه با مشکلات دچار سرخوردگی میشود و میگوید: «من خیلی تلاش کردم، پس چرا نشد؟»
این کارشناس مسائل دینی ادامه داد: دلیل این مسئله آن است که انسان دنیا را نشناخته است. وقتی بلا و سختی به سراغ انسان میآید، باید بداند که این بخشی از طبیعت دنیاست و نباید تصور کند که هر سختی به معنای شکست است.
گاهی بلاهای کوچک، انسان را متوجه خدا میکند
وی با اشاره به برخی روایات درباره بلاهای کوچک، گفت: گاهی خداوند میخواهد مؤمن را متوجه خود کند و قبل از رسیدن یک بلا یا گرفتاری بزرگ، مسئله کوچکی برای او پیش میآورد.
حجتالاسلام والمسلمین هاشمی افزود: در روایات آمده است که حتی ممکن است مسئلهای کوچک مانند کم شدن مقدار اندکی از مال یا پاره شدن بند کفش، برای انسان نوعی تذکر باشد تا متوجه شود دنیا جای آرامش مطلق و بدون گرفتاری نیست.
دنیا جای سرگرم شدن نیست
وی تصریح کرد: انسان نباید آنقدر مشغول دنیا شود که آخرت را فراموش کند. دنیا جای سرگرم شدن نیست و انسان باید حواسش را جمع کند.
این استاد دانشگاه ادامه داد: دنیا مانند جادهای است که در آن دائماً دستانداز وجود دارد؛ ماشین حرکت میکند، بالا و پایین میرود و انسان باید مراقب باشد. این جاده، مسیر کاملاً صاف و بدون مانعی نیست.
سومین ویژگی دنیا؛ محدودیتهای فراوان
حجتالاسلام والمسلمین هاشمی در ادامه به سومین ویژگی دنیا اشاره کرد و گفت: سومین مسئله این است که دنیا پر از محدودیت است. اگر انسان بخواهد به چیزی برسد، باید مسیر آن را طی کند و محدودیتهای آن را بپذیرد.
وی افزود: برای نمونه، هر چقدر هم فردی پولدار باشد، تا به سن قانونی نرسیده باشد، نمیتواند گواهینامه رانندگی دریافت کند. در بسیاری از امور نیز انسان باید منتظر بماند و مراحل مختلف را طی کند.
این کارشناس مسائل دینی خاطرنشان کرد: حتی در امور ساده زندگی نیز همینگونه است؛ مثلاً اگر کسی بخواهد ترشی درست کند، باید مواد آن را آماده کند و مدتی صبر کند تا آماده شود. اگر هم بخواهد محصول آماده بخرد، باید هزینه آن را پرداخت کند.
وی در پایان تأکید کرد: انسان باید دنیا را همانگونه که هست بشناسد؛ دنیایی که وفای کامل ندارد، سرشار از بلا و سختی است و محدودیتهای فراوانی دارد. اگر انسان این واقعیتها را بشناسد، در مواجهه با مشکلات دنیا کمتر دچار غفلت و سرخوردگی میشود و نگاهش به آخرت نیز جدیتر خواهد شد.
انتهای پیام /
نظر شما