به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه در تهران، دکتر فاطمه فتاح‌تفتی، عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی، در پیش‌نشست همایش بین‌المللی «اربعین حسینی و رسالت نبوی» با موضوع «اربعین، گفتمان مقاومت» که امروز دوشنبه در تالار گفت‌وگوی دانشگاه علامه طباطبایی تهران برگزار شد، با تأکید بر اینکه مقاومت تنها در میدان نظامی معنا پیدا نمی‌کند، گفت: مقاومت از انسان آغاز می‌شود و برای رسیدن به جامعه مقاوم باید از انسان مقاوم و خانواده مقاوم عبور کرد.
مقاومت از انسان آغاز می‌شود
وی با اشاره به آیه ۱۰۳ سوره آل‌عمران «وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِیعًا وَلَا تَفَرَّقُوا»، اظهار کرد: قرآن کریم پس از تأکید بر ایجاد الفت، بر انسجام میان دل‌ها و پرهیز از تفرقه تأکید می‌کند و همین موضوع نشان می‌دهد که یکی از پایه‌های اصلی مقاومت، انسجام و باهم‌بودن است.
فتاح‌تفتی با بیان اینکه اربعین یکی از بزرگ‌ترین تجربه‌های معاصر در زمینه «باهم بودن» است، افزود: در اربعین هر فردی به نوعی در این حرکت مشارکت می‌کند، اما پرسش مهم این است که این تجربه هنگامی که زائران به خانه بازمی‌گردند، چه برون‌دادی در زندگی آنها دارد.
وی ادامه داد: آیا همان‌گونه که در اربعین برای یکدیگر جا باز می‌کنیم، از بسیاری از مسائل به راحتی می‌گذریم و با دیگران همراهی می‌کنیم، در محیط خانواده نیز چنین رفتاری داریم؟ اگر قرار است اربعین به یک تجربه ماندگار تبدیل شود، باید آثار آن در روابط خانوادگی و اجتماعی نیز دیده شود.
خانواده؛ حلقه واسط انسان و جامعه
عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی با اشاره به جایگاه خانواده در شکل‌گیری جامعه مقاوم، گفت: خانواده از این جهت اهمیت دارد که حلقه واسط میان انسان و جامعه است. ما از اربعین به مفهوم «انسان مقاوم» می‌رسیم، از انسان مقاوم به «خانواده مقاوم» و از خانواده مقاوم به «جامعه مقاوم». بنابراین اگر می‌خواهیم آثار اربعین را در ساختن جامعه‌ای مقاوم بررسی کنیم، باید ابتدا ببینیم این تجربه چگونه می‌تواند انسان و خانواده را تحت تأثیر قرار دهد.
فتاح‌تفتی با اشاره به مفهوم سرمایه اجتماعی در اربعین اظهار کرد: در اربعین از سرمایه اجتماعی سخن می‌گوییم و در این زمینه، یکی از کلیدواژه‌های مهمی که امام شهید بر آن تأکید داشتند، مفهوم «مواسات» است.
وی تصریح کرد: بحث تنها این نیست که فردی کار خیر انجام دهد؛ مسئله مهم این است که کار خیر به یک فضای جمعی تبدیل شود و مواسات در قالب یک فرهنگ و رفتار اجتماعی شکل بگیرد.
خانواده مقاوم، فرسوده نمی‌شود
عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی با تأکید بر اینکه مقاومت صرفاً به معنای تحمل سختی نیست، گفت: یک خانواده ممکن است سختی‌های زیادی را تحمل کند، اما از درون دچار فرسودگی شود. خانواده مقاوم، خانواده‌ای نیست که مشکل نداشته باشد، بلکه خانواده‌ای است که با وجود مشکلات، توانایی کنار هم ماندن را حفظ می‌کند.
وی افزود: خانواده مقاوم نمی‌گوید مشکلی نداریم، بلکه می‌گوید مشکل داریم، اما همچنان می‌توانیم در کنار یکدیگر باشیم و مسیر را ادامه دهیم.
فتاح‌تفتی با اشاره به تجربه اربعین، ادامه داد: در اربعین نیز خستگی، محدودیت و رنج وجود دارد، اما حرکت متوقف نمی‌شود. هدف و معنایی که برای این مسیر تعریف شده، رها نمی‌شود و حرکت همچنان ادامه پیدا می‌کند.
وی اظهار کرد: اگر این تجربه وارد خانواده شود، خانواده خود را صرفاً «تجربه‌کننده بحران» یا «تحمل‌کننده رنج» نمی‌بیند، بلکه می‌تواند به خانواده‌ای تاب‌آور تبدیل شود که در مواجهه با مشکلات، هدف و معنای زندگی را از دست نمی‌دهد.
مقاومت شناختی؛ یکی از مهم‌ترین ابعاد مقاومت
عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی یکی از مهم‌ترین معیارهای مقاومت را «مقاومت شناختی» دانست و گفت: امروز بخش مهمی از نبردها در ذهن انسان اتفاق می‌افتد؛ اینکه چه چیزی را باور کنیم، چه چیزی را درباره آینده بپذیریم و چگونه واقعیت‌ها را تشخیص دهیم، از جمله موضوعات مهم در عرصه شناختی است.
وی با اشاره به یکی از ابعاد اربعین، افزود: زیارت اربعین نیز از جمله بخش‌هایی است که به بعد شناختی این حرکت مربوط می‌شود. اربعین تنها یک تجربه احساسی نیست، بلکه قدرت تشخیص و شناخت نیز در آن وجود دارد.
فتاح‌تفتی تأکید کرد: خانواده می‌تواند این قدرت تشخیص را به فرد منتقل کند و زمینه‌ای فراهم آورد که اعضای آن در برابر روایت‌ها، باورها و برداشت‌های مختلف، قدرت شناخت و انتخاب آگاهانه داشته باشند.
اربعین؛ از کربلا تا ساخت جامعه مقاوم
وی در پایان گفت: اربعین از کربلا آغاز می‌شود، اما برای واکاوی رابطه آن با مقاومت و بهره‌گیری از آثار آن در ساختن جامعه‌ای مقاوم، باید تأثیر این تجربه را در خانواده ببینیم.
فتاح‌تفتی خاطرنشان کرد: اگر بتوانیم مفاهیم و تجربه‌های اربعین را از سطح یک مناسک و تجربه جمعی به درون خانواده منتقل کنیم، می‌توانیم از مسیر تربیت انسان مقاوم و شکل‌گیری خانواده مقاوم، به سمت ساخت جامعه‌ای مقاوم حرکت کنیم.
انتهای پیام/
نظر شما