به گزارش خبرگزاری حوزه، حجتالاسلام والمسلمین حاج شیخ حسین انصاریان در مراسم بزرگداشت آیتاللهالعظمی حسین وحیدخراسانی که از سوی دفتر این مرجع تقلید فقید، شامگاه شنبه در مسجد اعظم قم برگزار شد، با اشاره به جایگاه والای انسان در نظام آفرینش و تبیین ظرفیتهای معنوی وجود او، اظهار کرد: خداوند متعال در قرآن کریم چهار حقیقت و مقام اساسی را برای انسان بیان فرموده است که عبارتاند از مقام خلافت الهی، مقام معرفت، مقام هدایت و مقام کرامت.
وی افزود: این چهار حقیقت در وجود همه انسانها بهصورت بالقوه قرار داده شده است؛ به این معنا که خداوند متعال این استعداد و ظرفیت را در وجود انسان قرار داده تا بتواند هر چهار مقام را به فعلیت برساند.
استاد انصاریان با بیان اینکه پیامبران الهی، ائمه طاهرین(ع) و اولیای خاص خداوند در طول زندگی خود سختترین تلاشها و زحمات را متحمل شدند تا این چهار حقیقت در وجود انسانها شکوفا شود، تصریح کرد: بزرگان دین ما، بهویژه تربیتیافتگان مکتب اهلبیت(ع)، نقشه راهی روشن برای انسانها ارائه کردهاند تا بدانند چگونه و از چه مسیری میتوانند استعدادهای الهی وجود خود را از مرحله بالقوه به مرحله فعلیت برسانند.
هدف از آفرینش انسان، رسیدن به معرفت و محبت الهی است
وی با اشاره به اینکه مطالب مطرحشده در این مراسم برگرفته از آیات قرآن کریم و روایات اهلبیت(ع) است، گفت: برای اینکه این معارف بهسادگی در اختیار مردم قرار گیرد، مجموعهای از مطالب را بهصورت خلاصه و فشرده ارائه میکنم.
حجتالاسلام والمسلمین انصاریان با بیان اینکه هدف از آفرینش انسان، رسیدن به معرفتالله است، اظهار کرد: بسیار مهم است که انسان خود را به جایگاهی برساند که وجودش ظرف شناخت پروردگار مهربان عالم و شئون قدرت و عظمت او باشد.
وی شناخت خداوند، قیامت، پیامبران الهی و چهارده معصوم(ع) را از ابعاد مهم معرفت دینی دانست و افزود: انسان باید در مسیر معرفت حرکت کند تا به درجهای از محبت پروردگار برسد که محبت خداوند در قلب او بر همه محبتهای دیگر غلبه پیدا کند.
این استاد حوزه با اشاره به آیه ۲۴ سوره توبه، خاطرنشان کرد: خداوند متعال در این آیه میفرماید: «قُلْ إِنْ کَانَ آبَاؤُکُمْ وَأَبْنَاؤُکُمْ...» و در ادامه هشدار میدهد که اگر پدران، فرزندان، برادران، همسران، خویشاوندان، اموال و تجارت انسان نزد او از خداوند و پیامبرش و جهاد در راه خدا محبوبتر باشند، باید در انتظار پیامد این ترجیح نادرست باشد. کسانی که محبت غیرخدا را بر محبت خداوند مقدم میدارند و دنیا و تعلقات آن را بر مسیر الهی ترجیح میدهند، به هدایت حقیقی دست پیدا نمیکنند.
حجتالاسلام والمسلمین انصاریان با طرح این پرسش که چرا در معارف دینی، معرفت پیش از محبت مطرح شده است، گفت: امام صادق(ع) میفرمایند محبت، فرع معرفت است؛ یعنی تا انسان زیبایی بینهایت خداوند و صفات کمال او را در حد ظرفیت و توانایی بشری نشناسد، عشق و محبت حقیقی در وجودش ظهور نمیکند. عشق و محبت الهی در سرزمین معرفت شکوفا میشود و تا زمانی که انسان شناخت درستی از پروردگار نداشته باشد، نمیتواند به محبت حقیقی او دست پیدا کند.
انس با خداوند؛ حقیقتی که نباید در هیچ شرایطی فراموش شود
استاد انصاریان در ادامه، انس دائمی با خداوند را از دیگر مراحل کمال معنوی انسان برشمرد و اظهار کرد: انسان باید به جایگاهی برسد که وجود مبارک حضرت حق در قلب و باطن او حضور داشته باشد؛ بهگونهای که در هیچ حادثه و شرایطی خداوند را فراموش نکند.
وی با اشاره به آیه «الَّذِینَ یَذْکُرُونَ اللَّهَ قِیَامًا وَقُعُودًا وَعَلَیٰ جُنُوبِهِمْ» افزود: مؤمنان حقیقی کسانی هستند که در همه حالات، چه ایستاده، چه نشسته و چه در حال استراحت، به یاد خداوند هستند.
این استاد حوزه علمیه همچنین با اشاره به آیه ۳۷ سوره نور درباره مردانی که تجارت و دادوستد آنان را از یاد خداوند بازنمیدارد، تصریح کرد: انسان باید به مرتبهای از معرفت و محبت برسد که اشتغالات زندگی، فعالیتهای اقتصادی و امور دنیوی او را از یاد خدا، اقامه نماز و ادای حقوق الهی غافل نکند.
تصفیه قلب، شرط دستیابی به معرفت و محبت الهی است
حجتالاسلام والمسلمین انصاریان با اشاره به ضرورت پاکسازی باطن برای دستیابی به معرفت و محبت خداوند، گفت: در معارف دینی تأکید شده است که دستیابی به معرفتالله و محبتالله بدون تصفیه قلب امکانپذیر نیست.
وی با استناد به آیه «لَا یَمَسُّهُ إِلَّا الْمُطَهَّرُونَ» اظهار کرد: قلبی که به بخل، حرص، کینه، غرور و تکبر آلوده باشد، نمیتواند محل شکوفایی گل معرفت و ظهور شجره طیبه انس با خداوند شود. قلب انسان بسیار حساس است و گاهی یک خواسته نامعقول و نامشروع میتواند به باطن انسان آسیب جدی وارد کند و او را از مسیر نجات دور سازد.
وی با اشاره به آیه ۱۸۰ سوره آلعمران درباره نکوهش بخل و دلبستگی به اموالی که خداوند از فضل خود به انسان عطا کرده است، خاطرنشان کرد: خداوند در این آیه میفرماید کسانی که در آنچه خداوند از فضل خود به آنان بخشیده است بخل میورزند، گمان نکنند این کار به سود آنان است؛ بلکه این رفتار به زیانشان خواهد بود و آنچه نسبت به آن بخل ورزیدهاند، در قیامت وبال گردنشان خواهد شد.
حجتالاسلام والمسلمین انصاریان با تأکید بر اینکه پاکسازی قلب تنها با پرهیز از خواستههای نامشروع و نامعقول محقق میشود، ادامه داد: انسان باید نفس خود را از شهوات و تمایلات نادرست حفظ کند؛ زیرا آلودگیهای اخلاقی و نفسانی میتوانند همه راههای نجات را به روی انسان ببندند.
انقطاع از دنیای پست و تحمل سختیهای عبادت، راه تهذیب نفس است
وی در تبیین دیگر الزامات تصفیه قلب اظهار کرد: یکی از راههای پاکسازی باطن، انقطاع از دنیای پست و آلوده به گناه است؛ البته مقصود از دنیا در اینجا نعمتهای طبیعی و حلال الهی یا زندگی معمولی انسان نیست، بلکه منظور دلبستگی به دنیای مجرمان، بدکاران و هوسرانان و گرفتارشدن در تعلقات نادرست است. انسان برای رسیدن به کمال معنوی باید خود را به عبادتهای ظاهری و باطنی مقید کند و سختیهای عبادت را با صبر و استقامت تحمل کند.
وی در ادامه تأکید کرد: اقامه عبادتهای ظاهری همچون نماز و روزه و همچنین عبادتهای قلبی، از جمله ذکر، توجه، اخلاص و مراقبت درونی، از عوامل اساسی تصفیه وجود انسان و رسیدن به معرفت و محبت الهی است.
آیتالله العظمی وحیدخراسانی؛ الگوی عینی معرفتالله و تهذیب نفس
حجتالاسلام والمسلمین انصاریان با اشاره به حدود ۷۰ سال ارتباط و آشنایی نزدیک با آیتاللهالعظمی وحیدخراسانی، اظهار کرد: من نزدیک به ۷۰ سال با این مرجع بزرگ ارتباط داشتم. زمانی که دانشآموز کلاس ششم ابتدایی بودم، در پای منبر ایشان حاضر میشدم و پس از ورود به حوزه علمیه و رسیدن به درس خارج، هنگامی که ایشان به قم مشرف شدند و در مدرسه خان به تدریس فقه و اصول پرداختند، توفیق حضور در محضر علمی ایشان را پیدا کردم.
وی ادامه داد: هرچند خود را شایسته و لایق نمیدانم، اما چند سال از درس فقه و اصول این مرد بزرگ و صاحبنفس بهره بردم و در طول این سالها، از نزدیک با ابعاد علمی، اخلاقی و معنوی شخصیت ایشان آشنا شدم.
این استاد حوزه علمیه با اشاره به حضور آیتاللهالعظمی وحید خراسانی در مجالس روضه و عزاداری اهلبیت(ع) گفت: در تهران جلسه روضهای در روزهای دوشنبه برگزار میشد که حدود ۱۰ تا ۱۵ نفر در آن شرکت میکردند. هر زمان ایشان در تهران حضور داشتند، در آن مجلس شرکت میکردند و برای استماع روضه و گریه بر مصائب اهلبیت(ع) حاضر میشدند.
وی با بیان اینکه معارف و ویژگیهایی که در این سخنرانی درباره انسان کامل و مسیر رسیدن به کمال الهی مطرح کرد، در وجود آیتاللهالعظمی وحید خراسانی بهروشنی قابل مشاهده بود، تصریح کرد: من در طول حدود ۵۰ سال، این حقایق را در وجود مبارک ایشان مشاهده کردم.
حجتالاسلام والمسلمین انصاریان افزود: وجود این مرد بزرگ، افقی برای طلوع معرفتالله، محبتالله، انس با خداوند، تصفیه قلب، پرهیز از شهوات و انقطاع از تعلقات پست دنیوی بود. هر کسی که چشم بینا و نگاه حقیقتبین داشت، میتوانست طلوع این حقایق را در وجود ایشان مشاهده کند.
وی با تأکید بر اینکه آنچه درباره شخصیت معنوی آیتاللهالعظمی وحید خراسانی بیان میکند، حاصل مشاهدات و ارتباط طولانیمدت با ایشان است، گفت: این مطالب را از روی شنیدهها بیان نمیکنم، بلکه در طول سالیان متمادی، این حقایق را در زندگی و رفتار ایشان دیدهام.
بزرگان الهی، زبان خود را از سخن باطل حفظ میکنند
استاد انصاریان در ادامه با استناد به روایتی از پیامبر اکرم(ص) که در جلد نخست کتاب شریف اصول کافی و به نقل از امام صادق(ع) آمده است، به تبیین ویژگیهای اولیای الهی پرداخت و اظهار کرد: در این روایت، پیامبر اکرم(ص) ویژگیهای انسانهایی را بیان میکنند که خداوند را بهدرستی شناخته و عظمت او را در وجود خود درک کردهاند.
وی با اشاره به تعبیر «عَظُمَ الْخَالِقُ فِی أَنْفُسِهِمْ فَصَغُرَ مَا دُونَهُ فِی أَعْیُنِهِمْ» از کلام امیرالمؤمنین علی(ع) در توصیف پرهیزکاران، گفت: هنگامی که عظمت خداوند در وجود انسان جای بگیرد، همه چیز در برابر عظمت پروردگار کوچک خواهد شد.
حجتالاسلام والمسلمین انصاریان افزود: انسانهایی که خداوند را با چنین معرفتی شناختهاند، اجازه نمیدهند سخنان بیهوده، باطل، غیبت، تهمت و دروغ از زبانشان جاری شود؛ زیرا زبان را نعمتی الهی میدانند و آن را تنها در مسیر بیان حقایق و معارف الهی به کار میگیرند.
وی با اشاره به فعالیتهای تبلیغی و منبرهای آیتاللهالعظمی وحید خراسانی خاطرنشان کرد: این مرجع بزرگ در طول حدود ۵۰ سال، زبان خود را بر فراز منبر سیدالشهدا(ع) در خدمت بیان معارف عمیق اسلام، قرآن و اهلبیت(ع) قرار داد.
این استاد اخلاق با انتقاد از منبرهایی که به بیان مطالب کمعمق و غیرضروری میپردازند، گفت: منبرهای ایشان را باید با بسیاری از منبرهای امروز مقایسه کرد. سخنان ایشان از عمق علمی و معرفتی بالایی برخوردار بود و هرگز عمر مردم را با مطالب بیفایده تلف نمیکرد.
۵۰ سال تبلیغ معارف اهلبیت(ع) بدون هراس از غیرخدا
حجتالاسلام والمسلمین انصاریان با اشاره به آیه ۳۹ سوره احزاب «الَّذِینَ یُبَلِّغُونَ رِسَالَاتِ اللَّهِ وَ یَخْشَوْنَهُ وَ لَا یَخْشَوْنَ أَحَدًا إِلَّا اللَّهَ» اظهار کرد: یکی دیگر از ویژگیهای اولیای الهی این است که رسالتهای خداوند را ابلاغ میکنند و در مسیر تبلیغ دین، جز از خداوند از کسی هراس ندارند. آیتاللهالعظمی وحید خراسانی در طول دهها سال، با همین روحیه به تبلیغ معارف الهی پرداختند و سخنرانیهای ایشان در مسیر تبیین قرآن، اسلام و معارف اهلبیت(ع) قرار داشت.
استاد انصاریان با اشاره به اهمیت هدایت یک انسان در مسیر تبلیغ دین گفت: خداوند متعال در قرآن کریم برای هدایت انسانها ارزش بسیار والایی قائل شده است و پیامبر اکرم(ص) نیز در ماجرای اعزام امیرالمؤمنین علی(ع) به یمن، اهمیت این مسئله را بهروشنی نشان دادند.
وی ادامه داد: هنگامی که پیامبر اکرم(ص)، امیرالمؤمنین(ع) را در سنین جوانی برای تبلیغ دین به یمن اعزام کردند، شخصاً ایشان را بدرقه کردند و پیاده به دنبال آن حضرت حرکت کردند تا جایگاه و ارزش مبلغ دین را نشان دهند.
حجتالاسلام والمسلمین انصاریان با اشاره به روایت پیامبر اکرم(ص) درباره فضیلت هدایت انسانها، بیان کرد: پیامبر(ص) به امیرالمؤمنین(ع) فرمودند: «لَأَنْ یَهْدِیَ اللَّهُ بِکَ رَجُلًا وَاحِدًا خَیْرٌ لَکَ مِمَّا طَلَعَتْ عَلَیْهِ الشَّمْسُ أَوْ غَرَبَتْ»؛ اگر خداوند بهواسطه تو یک نفر را هدایت کند، ارزش آن از هر آنچه خورشید بر آن طلوع و غروب میکند، بیشتر است.
وی با تأکید بر عظمت این پاداش افزود: اگر در طول ۵۰ سال تبلیغ، حتی یک نفر بهواسطه تلاش یک مبلغ با خداوند، قیامت و دین آشتی کند، این توفیق از همه داراییهای دنیا ارزشمندتر است؛ حال آنکه در طول سالیان متمادی فعالیت تبلیغی آیتاللهالعظمی وحید خراسانی، هزاران نفر از معارف دین بهرهمند و به مسیر هدایت نزدیک شدند.
پرهیز از حرامخواری و تهذیب نفس با روزه و عبادت شبانه
این استاد حوزه علمیه در ادامه، به بخش دیگری از روایت پیامبر اکرم(ص) درباره ویژگیهای اولیای الهی اشاره کرد و گفت: در این روایت، انسانهای الهی کسانی معرفی شدهاند که زبان خود را از سخن باطل و شکم خود را از غذای حرام حفظ میکنند و با روزه و قیام شبانه به تهذیب و تصفیه وجود خویش میپردازند.
وی با بیان اینکه پرهیز از لقمه حرام از مهمترین عوامل سلامت معنوی انسان است، اظهار کرد: کسی که عظمت خداوند را در وجود خود درک کرده باشد، اجازه نمیدهد لقمه حرام وارد زندگی و وجود او شود.
حجتالاسلام والمسلمین انصاریان با اشاره به اهمیت روزه و نماز شب در سلوک معنوی افزود: انسان باید با روزهداری، شبزندهداری و مراقبت مستمر از اعمال و رفتار خود، وجودش را از آلودگیها پاک کند و برای رسیدن به مقام قرب الهی آماده شود.
وی ادامه داد: در ادامه روایت، اصحاب پیامبر اکرم(ص) از آن حضرت پرسیدند که آیا افرادی که چنین ویژگیهایی دارند، اولیای خداوند هستند؟ پیامبر(ص) در پاسخ فرمودند که این افراد اولیای حقیقی خداوند هستند؛ کسانی که خدا را شناخته و عظمت او را درک کردهاند، زبانشان را از سخن نادرست بازداشتهاند، شکمشان را از حرام حفظ کردهاند و شب و روز خود را با روزه و عبادت سپری میکنند.
سکوت اولیای الهی، اندیشه و نگاه آنان عبرتآموز است
حجتالاسلام والمسلمین انصاریان در بخش دیگری از سخنان خود، با اشاره به ادامه روایت پیامبر اکرم(ص)، به ویژگیهای عمیقتر اولیای الهی پرداخت و گفت: در این روایت، درباره اولیای خداوند آمده است: «فَإِنَّ أَوْلِیَاءَ اللَّهِ سُکُوتُهُمْ فِکْرٌ»؛ سکوت آنان همراه با اندیشه است.
وی افزود: اولیای الهی سکوتی بیثمر و بدون هدف ندارند، بلکه از سکوت خود برای تفکر، اندیشه و رسیدن به حقایق بهره میبرند. آنان با قدرت اندیشه و تأمل، در معارف الهی تعمق میکنند و به شناخت دقیقتری از دین دست مییابند.
این استاد حوزه علمیه با اشاره به شخصیت علمی آیتاللهالعظمی وحید خراسانی خاطرنشان کرد: این مرجع بزرگ سالهای طولانی از عمر خود را در سکوت، تفکر و تحقیق سپری کرد و حاصل این تلاش علمی و معنوی، تربیت و پرورش عالمان و فقیهانی بود که در محضر درس ایشان، به فراگیری فقه و اصول پرداختند.
وی با اشاره به جایگاه علمی ایشان در مسجد اعظم قم اظهار کرد: جلسات درس ایشان با حضور جمع گستردهای از عالمان و فضلای حوزه برگزار میشد و عمق علمی و دقت نظر ایشان در مباحث فقهی و اصولی، جایگاه ویژهای به درس ایشان بخشیده بود.
حجتالاسلام والمسلمین انصاریان در ادامه با اشاره به عبارت «وَنَظَرُهُمْ عِبْرَةٌ» در روایت، گفت: نگاه اولیای خداوند نیز عبرتآموز است؛ آنان به هر چیزی که نگاه میکنند، از آن درس میگیرند و با تأمل در پدیدههای عالم، به حقایق الهی توجه پیدا میکنند.
وی برای تبیین این ویژگی به روایتی از امام صادق(ع) درباره ابوذر غفاری اشاره کرد و افزود: در یکی از مجالس امام صادق(ع)، سخن از ابوذر به میان آمد و اصحاب درباره شخصیت او مطالبی بیان کردند. پس از پایان سخنان آنان، از امام پرسیدند که نظر شما درباره ابوذر چیست؟
استاد انصاریان ادامه داد: امام صادق(ع) در پاسخ، به جایگاه معنوی ابوذر اشاره کردند و فرمودند که بیشترین عبادت ابوذر از طریق تفکر و عبرتآموزی بود؛ یعنی او با اندیشه در حقایق و درس گرفتن از حوادث و پدیدههای عالم، به مقامات معنوی دست یافت.
سخن اولیای خداوند، حکمت و زندگی آنان سراسر برکت است
حجتالاسلام والمسلمین انصاریان با اشاره به عبارت «وَنُطْقُهُمْ حِکْمَةٌ» در ادامه روایت پیامبر اکرم(ص)، اظهار کرد: سخن اولیای الهی حکمت است؛ آنان اگر سخن میگویند، کلامشان از عمق معرفت و حکمت سرچشمه میگیرد و برای هدایت و آگاهی مردم سودمند است.
وی با اشاره به تفاوت علم و حکمت در معارف قرآنی افزود: خداوند متعال در آیه ۸۵ سوره اسراء میفرماید: «وَمَا أُوتِیتُمْ مِنَ الْعِلْمِ إِلَّا قَلِیلًا»؛ آنچه از علم به شما داده شده، اندک است؛ اما درباره حکمت در آیه ۲۶۹ سوره بقره میفرماید: «وَمَنْ یُؤْتَ الْحِکْمَةَ فَقَدْ أُوتِیَ خَیْرًا کَثِیرًا»؛ هر کس حکمت به او عطا شود، خیر فراوانی به او داده شده است.
این استاد اخلاق با تأکید بر اینکه حکمت از برترین عطایای الهی است، گفت: انسان حکیم در سخن، رفتار و تصمیمگیریهای خود از بصیرت و شناخت عمیق برخوردار است و کلام او میتواند راهگشای زندگی دیگران باشد.
وی با اشاره به آثار علمی و تألیفات آیتاللهالعظمی وحید خراسانی خاطرنشان کرد: برای شناخت ابعاد علمی و معرفتی این مرجع بزرگ، باید علاوه بر آثار فقهی و اصولی ایشان، کتابها و نوشتههای غیر فقهی و اصولی ایشان را نیز مطالعه کرد؛ زیرا در این آثار، مطالب عمیق حکمی و معرفتی فراوانی وجود دارد.
حجتالاسلام والمسلمین انصاریان در ادامه با اشاره به عبارت «وَمَشْیُهُمْ بَرَکَةٌ» گفت: زندگی و حرکت اولیای الهی سراسر برکت است؛ آنان در هر جایگاهی که قرار میگیرند، منشأ خیر و منفعت برای مردم هستند و وجودشان برای جامعه سودمند است.
شوق دیدار خداوند و ترس از عذاب، اولیای الهی را به مقام قرب میرساند
وی با اشاره به بخش پایانی روایت پیامبر اکرم(ص) اظهار کرد: در ادامه این روایت آمده است که اگر اجل و مدت معینی که خداوند برای زندگی انسانها مقرر کرده است، وجود نداشت، ارواح اولیای الهی حتی یک لحظه نیز در بدنهایشان قرار نمیگرفت؛ زیرا شوق رسیدن به ثواب الهی و ترس از عقاب و عذاب خداوند، آنان را به سوی دیدار پروردگار سوق میدهد.
استاد انصاریان افزود: اولیای الهی به دلیل معرفت عمیقی که نسبت به خداوند دارند و به سبب اشتیاق فراوان به مقام قرب الهی، همواره در انتظار وصال محبوب هستند؛ اما اراده و تقدیر الهی است که مدت حضور آنان را در این دنیا تعیین میکند.
استاد حوزه با بیان اینکه آیتاللهالعظمی وحید خراسانی نمونهای برجسته از انسانهایی بود که عمر خود را در مسیر معرفت، محبت، عبادت و خدمت به دین سپری کردند، خاطرنشان کرد: شخصیتهایی همچون ایشان با شناخت خداوند، تهذیب نفس، مراقبت از زبان و شکم، تفکر و تبلیغ معارف الهی، مسیر رسیدن به کمال انسانی را در عمل به نمایش میگذارند و زندگی آنان برای جامعه دینی الگویی ماندگار است.
انتهای پیام/
استاد حوزه با تبیین چهار حقیقت بنیادین در وجود انسان گفت: آیتاللهالعظمی وحید خراسانی در طول عمر پربرکت خود، مصداق عینی معرفتالله، محبتالله، انس با پروردگار و تهذیب نفس بود و عمر خویش را در مسیر ترویج معارف قرآن و اهلبیت(ع) سپری کرد.











نظر شما