به گزارش خبرگزاری حوزه، هر چند که هنوز هم کشور ما به لحاظ بحث کاهش جمعیت جوان در وضعیت نامطلوبی قرار دارد اما اخیراً دبیر ستاد ملی جمعیت نکته‌ای گفته که باید بیش از پیش مورد توجه سیاست‌گذاران قرار گیرد. وی با تأکید بر اینکه سیاست‌های جمعیتی نباید صرفاً بر افزایش تعداد فرزندان متمرکز باشد، گفت: خانواده‌هایی که در تربیت انسان‌های شایسته برای آینده کشور نقش دارند، باید مورد توجه و تقدیر قرار گیرند.
در واقع سخن در اینجا بر روی این محور مهم متمرکز است که چکار باید کرد تا سیاست‌گذاری‌های جمعیتی به شکل مستقیم یا غیرمستقیم منجر به تربیت نسل صالح و شایسته شود و این که به طور خاص در این باره وظیفه رسانه‌ها، مسئولان و به ویژه خانواده‌ها چیست؟
رهبر مجاهد و شهید انقلاب اسلامی همواره در بیانات و رهنمودهای خویش بر این نکته مهم تأکید داشتند که هدف از افزایش جمعیت، صرفاً تکثیر عددی افراد نیست، بلکه تعالی و تربیت انسان‌های تراز انقلاب اسلامی به طور خاص در این زمینه مدنظر نظام و جامعه اسلامی است.
اساساً دین مبین اسلام مسئولیت فرزندآوری را از تربیت جدا نمی‌کند، چنان‌که در دعای حضرت زکریا(ع) می‌خوانیم: «رَبِّ هَبْ لِی مِن لَّدُنکَ ذُرِّیَّةً طَیِّبَةً». از این رو باید بر این نکته تأکید کرد که سیاست جمعیتی موفق باید همزمان با افزایش تولد بر سلامت، تربیت، هویت و توانمندی نسل آینده سرمایه‌گذاری کند.
هم دغدغه اقتصادی و هم دغدغه فرهنگی
دکتر سیده فاطمه سیدمدلل‌کار، استاد حوزه خواهران و مدرس دانشگاه با تأکید بر این که تشدید مشکلات معیشتی و اقتصادی در وضعیت فعلی می‌طلبد که شاهد عزم و اراده جدی‌تر مسئولان برای گره‌گشایی از مشکلات مردم در این زمینه باشیم، ابراز داشت: مدیران و مسئولان در این عرصه نباید صرفاً به ارایه بسته‌های تشویقی مادی همچون ارایه تسهیلات و یا اعطای مسکن بسنده کنند، هر چند که متأسفانه گاهی این حمایت ها نیز با توجه به تشدید تورم، ناکافی به نظر می رسد اما با این حال نباید از اهمیت توجه به مقوله سیاست‌گذاری فرهنگی به منظور تربیت نسل صالح در بستر زیست‌بوم تربیتی غافل شد.
وی افزود: از سوی دیگر ما به شدت نیازمند اصلاح نظام آموزشی هستیم با این توضیح که تمرکز بر بحث مهارت‌های زندگی و تلاش برای احیای هویت ایرانی-اسلامی به جای صرفاً حافظه‌محوری، یک ضرورت انکارناپذیر است چرا که آموزش باید به‌گونه‌ای باشد که کودک و نوجوان، خود را بخشی از یک فرآیند تمدنی عظیم تلقی کند که اگر این گونه شد در بحث تربیتی بهتر و اثرگذارتر می توان عمل کرد.
لزوم حمایت از نهادهای تربیتی غیردولتی
وی همچنین گفت: یک نکته حائز اهمیت که متأسفانه گاهی اوقات از سوی برخی مسئولان به شکل ناقص و یا کمرنگی دنبال می‌شود، بحث حمایت از نهادهای تربیتی با محوریت مساجد، پایگاه‌های بسیج و هیئات مذهبی است و اگر این‌ها بیشتر حمایت شده و نقش آفرینی داشته باشند، قطعاً برکاتش برای جامعه افزون‌تر و ملموس‌تر خواهد بود، کما این که تجربه‌ی حکمرانی بعد از پیروزی انقلاب اسلامی نیز مؤید همین حقیقت است.
سیدمدلل‌کار ادامه داد: از سوی دیگر ما در شرایط امروز جامعه بیش از پیش نیازمند امیددادن به مردم البته به شکل واقعی هستیم و این که افق های روشن به لحاظ اقتصادی و فرهنگی و اجتماعی برای اعضای جامعه ترسیم و تبیین شود چرا که همین امیدبخشی می تواند بسترساز رویکردهای تربیتی قوی باشد به شرط آن که در این زمینه به دور از شعارهای توخالی به دنبال اجرای برنامه های هدفمند و مستمر باشیم.
رسانه‌ها چه وظیفه‌ای برعهده دارند؟
وی تأکید کرد: معتقدم که در همین زمینه، رسانه‌ها باید سبک زندگی خانواده‌های موفق و بانشاط که به لطف و عنایت الهی توانسته‌اند فرزندانی صالح و باانگیزه تربیت نموده و به جامعه معرفی کنند را به درستی روایت کنند. حقیقتاً ما در این راستا نیازمند توسعه فعالیت در میدان جهاد روایت هستیم چه آن که به طور خاص معرفی خانواده‌های چندفرزندی که در عین حال در اجتماع نیز موفق و تأثیرگذار هستند، یک ضرورت انکارناپذیر به شمار می‌رود.
این مدرس دانشگاه همچنین افزود: در همین زمینه باید رسانه حاوی و منتقل کننده این پیام به جامعه و خانواده ها باشد که فرزندآوری به معنای واقعی کلمه، یک کنش اجتماعیِ تمدن‌ساز است و نه یک انتخاب شخصی یا صرفاً دارای بار اقتصادی برای خانوار. بی شک اگر همین مساله به درستی تبیین و تشریح شود، خیلی در تحقق سیاست گذاری های جمعیتی و تربیتی با محوریت خانواده موفق خواهیم بود.
وی یادآور شد: در واقع در مواجهه با روایت‌های غربی که خانواده را مانع رشد فردی نشان می‌دهند، رسانه باید اصالت خانواده و به ویژه لذت حضور در جمع خانواده را به عنوان ارزش مدرن و مترقی بازتولید کند و در این رابطه به دنبال تولیدات هنری قوی، ممتاز و جذاب باشد.
اساس تربیت باید در نهاد خانواده باشد
حجت الاسلام سید محمود موسوی حسب، فعال فرهنگی و پژوهشگر حوزوی نیز با بیان این که با وجود اهمیت کار و فعالیت نهادهای آموزشی و فرهنگی در سطح جامعه به هیچ وجه نباید از اهمیت نقش آفرینی خانواده در امر تربیت فرزند غافل شد، گفت: قبل از هر چیز باید بدانیم که خانواده هسته مرکزی تربیت نسل صالح است و لذا در همه برنامه ریزی ها و سیاست گذاری های فرهنگی باید این مهم در اولویت قرار گیرد.
وی افزود: از سوی دیگر باید توجه داشت که در سایه تربیت صحیح و شایسته و نیز آموزش سواد رسانه ای است که فرزندان ما در برابر بمبارانِ ارزش‌های بیگانه که حیا و عفت و غیرت را نشانه رفته‌اند، واکسینه می شوند و بدین طریق شاهد تحقق تربیتِ دغدغه‌مند خواهیم بود.
حجت الاسلام موسوی حسب همچنین اضافه کرد: تربیت نسل صالح به معنای پروراندن کودکی است که نسبت به محیط پیرامون، هم‌نوعان و آینده کشور بی‌تفاوت نباشد و این یعنی مشارکت دادن فرزندان در کارهای خیر، امور مسجد و فعالیت‌های اجتماعی که همه این ها ثمراتش در رشد و تحول فردی او نیز بسیار مؤثر است.
لزوم بازگشت به سبک زندگی اسلامی
وی در عین حال بیان داشت: از جمله شاخصه های کلیدی در سبک زندگی اسلامی، تأکید بر سادگی، اخلاق‌مداری و پرهیز از تجمل‌گرایی است چرا که که خود همین تجمل گرایی و چشم هم چشمی، یکی از عوامل اصلی ترس از فرزندآوری است.
وی افزود: در واقع در این خصوص والدین باید خود الگوی زیستِ مؤمنانه باشند، چرا که اگر این گونه شد به تدریج شاهد تربیت نسلی صالح در جامعه هستیم که همین نسل به امید و عنایت خدای متعال، پیشران اصلی تحقق "ایران قوی" هستند.
گزارش: سید محمدمهدی موسوی
نظر شما