حوزه پیشرو و سرآمد پاسخگوی نیازهای جامعه در عرصه های مختلف است 

حجت الاسلام والمسلمین محمد حسن دری استاد دانشگاه شهید رجایی در گفت و گو با خبرنگار خبرگزاری حوزه در تهران با اشاره به تاکید اخیر بزرگان حوزه علمیه درباره ضرورت بازخوانی ابعاد مختلف بیانیه حوزه پیشرو و سرآمد، افزود: این بیانیه نباید مشمول مرور زمان شود و اهمیت آن به دست فراموشی سپرده شود.

استاد دانشگاه شهید رجایی در ادامه به تبیین حوزه پیشرو و سرآمد در اندیشه رهبر شهید انقلاب پرداخت و گفت: این مفهوم یکی از کلیدی‌ترین مفاهیم مطرح شده در سخنان قائد شهید امت است. رهبر شهید با بازخوانی ضرورت های زمان و نیازهای جامعه اسلامی، تعریف ویژه‌ای از این نوع حوزه ارائه دادند که فراتر از آموزش‌های سنتی و صرفا مهارتی است و لذا باید طبق تاکید بزرگان حوزه مدام بیانیه حوزه پیشرو و سرآمد بازخوانی شود.

طبق تاکید بزرگان حوزه، بیانیه حوزه پیشرو و سرآمد دایما باید بازخوانی شود

وی خاطرنشان کرد: از منظر رهبر شهید انقلاب اسلامی، حوزه پیشرو و سرآمد، نه مرکزی که تنها به بازتولید دانش گذشته بسنده کند، بلکه نهادی است که «رهبری فکری و هدایت اجتماعی» را بر عهده دارد.

استاد حوزه علمیه با بیان اینکه حوزه سرآمد از دیدگاه امام شهید، حوزه ای است که از مرزهای کلاسیک دانش فراتر رفته است، تصریح کرد: چنین حوزه ای با تسلط بر علوم نوین، فلسفه مسائل معاصر و ابزارهای تحلیل علمی روز، قادر به برخورد با چالش‌های پیچیده جهانی خواهد بود.

وی با تأکید بر فرمایش امام شهید که «عدم تسلط بر ابزارهای علمی جدید، موجب می‌شود حوزه از جایگاه رهبری به جایگاه پیرو سقوط کند»، خاطرنشان کرد: این سخن، هشدار راهبردی ولی‌امر به اهل علم است که اگر حوزه از قافله علم روز عقب بماند، به‌جای آنکه هدایت‌گر جامعه باشد، ناگزیر به دنباله‌روی از دیگران خواهد شد.

استاد دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی در ادامه، یکی از شاخصه‌های اصلی حوزه پیشرو را برخورد فعالانه با «جنگ نرم» و شبهات پیچیده دانست و یادآور شد: از نظر امام شهید، حوزه باید از حالت «واکنشی» به حالت «پیش‌دستانه» تغییر وضعیت دهد؛ یعنی پیش از آنکه شبهات در جامعه ریشه بدوانند، پاسخ‌های علمی و اعتقادی آن را در لایه‌های زیرین تبیین کند. به تعبیر دیگر، حوزه تراز، منتظر سؤال نمی‌ماند؛ بلکه خود، پیشگام در پاسخ و پیش‌دست در تبیین خواهد بود.

دانش حوزه باید منجر به حل مشکلات جامعه شود

حجت الاسلام والمسلمین دری با اشاره به اینکه امام شهید بر این نکته تأکید می‌ورزیدند که حوزه سرآمد، حوزه ای نیست که خود را در انزوا و جدا از مسائل روزمره مردم قرار دهد، افزود: مؤلفه مهم در تعریف ایشان، تبدیل دانش به «انگیزه برای تحول اجتماعی» است؛ یعنی دانش حوزه باید منجر به حل مشکلات جامعه، ارائه مدل‌های حکمرانی و هدایت افکار عمومی در مسیر انقلاب و ارزش‌های اسلامی شود.

وی در ادامه، حوزه پیشرو را نه تنها مرکز آموزش، بلکه مرکز تولید اندیشه توصیف کرد و اظهار داشت: امام شهید بر این باور بودند که حوزه باید بتواند از خود، دانشمندانی تربیت کند که نه تنها در حوزه تخصصی خود، بلکه در درک ساختارهای سیاسی، اقتصادی و اجتماعی نیز صاحب نظر باشند تا بتوانند در مقام نمایندگی دین، نقش‌آفرینی کنند.

حجت‌الاسلام والمسلمین دری در ادامه با بیان اینکه تعریف امام شهید از حوزه پیشرو و سرآمد، گذار از الگوی «حفظ سنت» به الگوی «تعالی سنت در قالب نواندیشی دینی» بود، خاطرنشان کرد: در این الگو، اصالت مبانی دینی با اقتدار علمی و تسلط بر ابزارهای مدرن گره می‌خورد تا حوزه بتواند نقش خود را به عنوان ستون فقرات تمدن اسلامی ایفا کند؛ حوزه ای که هم در پاسداشت از سنت اصیل دین ایستاده است و هم با نواندیشی، پاسخگوی نیازهای زمانه خواهد بود.

شرایط امروز جامعه نیازمند پویایی بیشتر حوزه های علمیه است

استاد حوزه علمیه در پایان با بیان اینکه شرایط امروز جامعه نیازمند پویایی بیشتر حوزه های علمیه است، بیان کرد: بیانیه حوزه پیشرو و سرآمد راهکار تحقق چنین حوزه ای است تا شاهد حضور بیشتر نخبگان در مسیر ساخت ایران قوی باشیم.