به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه از مشهد، کتاب «نظریّة فنّ البیان البلاغیّة» جدیدترین اثر پژوهشی دکتر محمد خاقانی اصفهانی به زبان عربی است که به همت مجمع پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی منتشر و روانه بازار نشر شد.
این اثر با ارائه دیدگاهی نوآورانه در حوزه بلاغت، درصدد تدوین نظامی بلاغی، بومی و معاصر در جهان اسلام است و با رویکردی آسیب‌شناسانه، سنت بلاغی گذشته و برخی متون و رویکردهای معاصر را مورد بررسی قرار می‌دهد.
نویسنده در این کتاب، مبانی نظریه‌ای جدید را با بهره‌گیری از اصول حکمت متعالیه صدرایی و سنن حاکم بر آفرینش الهی پی‌ریزی کرده و تلاش دارد میان مبانی فلسفی حکمت متعالیه، زیبایی‌شناسی متن و تحلیل زبان و ادبیات پیوندی منسجم برقرار کند.
در این اثر تأکید شده است که با وجود غنای گسترده میراث بلاغی جهان اسلام، زبان به عنوان موجودی زنده نمی‌تواند همواره در قالب‌ها و روش‌های شکل‌گرفته در دوره‌های گذشته محصور بماند و تحولات زبانی و ادبی روزگار معاصر، نیازمند بازنگری در مبانی و روش‌های تحلیل بلاغی است.
نویسنده با اشاره به دستاوردهای مکاتب بلاغی گذشته، از جمله مدرسه سکاکی، خاطرنشان می‌کند که این مکاتب در دوره خود نقش مهمی در تبیین جنبه‌هایی از اعجاز قرآن کریم و مباحث بلاغی داشته‌اند، اما روش‌ها و چارچوب‌های موجود به تنهایی پاسخگوی تمامی چالش‌های بلاغی و ادبی عصر حاضر نیستند.
بر اساس محتوای کتاب، تلاش‌های صورت‌گرفته در دوره معاصر برای نوسازی علم بلاغت نیز نتوانسته است به طور کامل الگویی جامع و در عین حال مقاوم در برابر سیطره نظریه‌های ادبی غربی ارائه کند.
از این منظر، نظریه بلاغی فن بیان با هدف ارائه الگویی بومی و اسلامی ـ ایرانی در این عرصه مطرح شده است تا با پیوند دادن مبانی فلسفی حکمت متعالیه و زیبایی‌شناسی متن، چارچوبی منسجم برای تحلیل زبان و ادبیات معاصر فراهم کند.
یکی از محورهای اصلی این نظریه، بهره‌گیری از اصول فلسفه ملاصدرا برای تبیین نسبت میان زیبایی آفرینش و زیبایی متن است. بر این اساس، مبانی حکمت متعالیه در کنار مباحث مربوط به زبان و زیبایی‌شناسی قرار گرفته تا زمینه برای ارائه نگرشی متفاوت به ساختار و کارکردهای بلاغی متن فراهم شود.
از دیگر ویژگی‌های این اثر، تلاش برای ارائه دیدگاهی نظام‌مند و منسجم است؛ به گونه‌ای که بحث بلاغت صرفاً در قالب مجموعه‌ای از موضوعات پراکنده دنبال نشود، بلکه در چارچوب یک نظام نظری گسترده‌تر، نسبت زبان، ادبیات، زیبایی و مبانی فلسفی مورد توجه قرار گیرد.
این رویکرد در نهایت با افق شکل‌گیری تمدن نوین اسلامی در حوزه زبان و ادبیات پیوند خورده است و کتاب تلاش دارد ظرفیت‌های علم بلاغت را برای پاسخگویی به نیازهای فکری و ادبی جهان اسلام در دوره معاصر بازتعریف کند.
بر اساس معرفی این اثر، نظریه «فن بیان» از زمان طرح اولیه، مورد توجه شماری از اندیشمندان و پژوهشگران حوزوی و دانشگاهی در ایران و کشورهای عربی قرار گرفته است.
همچنین بر پایه این نظریه، مقالات و پژوهش‌های متعددی تدوین شده که نشان‌دهنده طرح و بررسی این دیدگاه در برخی محافل علمی و پژوهشی است.
کتاب «نظریّة فنّ البیان البلاغیّة» به قلم دکتر محمد خاقانی اصفهانی و به زبان عربی منتشر شده و ناشر آن بنیاد پژوهش‌های اسلامی وابسته به آستان قدس رضوی است.
علاقه‌مندان، پژوهشگران و حوزویان برای تهیه نسخه این اثر می‌توانند به فروشگاه اینترنتی آستان کتاب مراجعه کنند.
انتهای پیام/
نظر شما