یکشنبه ۱ آذر ۱۴۰۵ - ۱۵:۴۰
هوش مصنوعی؛ دستیار پژوهشگر است نه جایگزین اندیشه و تولید علمی

حوزه/ استاد حوزه گفت: هوش مصنوعی می‌تواند به‌عنوان دستیار پژوهشگر، در بخش‌هایی مانند دسته‌بندی مطالب، خلاصه‌سازی، بازنویسی، ویرایش و چینش منطقی محتوا به محقق کمک کند؛ اما نباید آن را جایگزین تفکر و تولید علمی پژوهشگر دانست.

به گزارش خبرگزاری حوزه از سمنان، کارگاه علمی «کاربرد هوش مصنوعی در تدوین مقالات علمی» به مناسبت هفته کتاب و کتابخوانی، با حضور دکتر روح‌الله محمدی، استاد حوزه و دانشگاه، در مدرسه علمیه خواهران امام صادق علیه السلام شاهرود برگزار شد.

محمدی در این کارگاه با تشریح ظرفیت‌ها و محدودیت‌های هوش مصنوعی در فعالیت‌های پژوهشی، بر ضرورت استفاده آگاهانه و نقادانه از این ابزار تأکید کرد و گفت: هوش مصنوعی می‌تواند به‌عنوان دستیار پژوهشگر، در بخش‌هایی مانند دسته‌بندی مطالب، خلاصه‌سازی، بازنویسی، ویرایش و چینش منطقی محتوا به محقق کمک کند؛ اما نباید آن را جایگزین تفکر و تولید علمی پژوهشگر دانست.

وی یکی از مهم‌ترین مهارت‌های کار با ابزارهای هوش مصنوعی را نگارش دقیق دستور یا «پرامپت» عنوان کرد و افزود: هرچه درخواست پژوهشگر روشن‌تر، جزئی‌تر و متناسب با هدف او باشد، پاسخ دریافتی نیز کاربردی‌تر خواهد بود و در این مسیر، تعیین نقش برای هوش مصنوعی اهمیت دارد؛ برای مثال می‌توان از آن خواست در جایگاه استاد راهنمای متخصص، پژوهشگر یک حوزه علمی یا داور سخت‌گیر مقاله، متن را بررسی کند.

این استاد حوزه و دانشگاه، مرحله‌بندی درخواست‌ها را از دیگر اصول استفاده مؤثر از هوش مصنوعی برشمرد و اظهار کرد: به‌جای درخواست یک‌باره برای نگارش مقاله، بهتر است فرایند پژوهش به مراحل کوچک‌تر تقسیم شود؛ از شناسایی چالش‌های موضوع و بررسی پیشینه تحقیق گرفته تا تعیین ساختار مقاله، تدوین مقدمه، تبیین ضرورت و اهداف و تنظیم بخش‌های مختلف متن.

محمدی با هشدار درباره پدیده «توهم دانایی» یا هالوسینیشن در هوش مصنوعی، تصریح کرد: یکی از خطرهای جدی این ابزار آن است که گاهی اطلاعات نادرست را با ظاهری کاملاً معتبر و شبیه حقیقت ارائه می‌کند؛ ازاین‌رو پژوهشگر نباید به مطالب یا ارجاعات تولیدشده اعتماد کامل داشته باشد و لازم است همه اطلاعات، منابع و استنادات را با مراجعه به مأخذ اصلی بررسی کند.

وی با تأکید بر اینکه هوش مصنوعی ابزار تولید محتوای علمی مستقل نیست، بیان کرد: پژوهشگر می‌تواند منابع مورد نظر خود، از جمله کتاب‌ها، مقالات و پایان‌نامه‌ها را در اختیار این ابزار قرار دهد و از آن بخواهد با حفظ اصالت محتوا و ذکر دقیق ارجاعات، مطالب مرتبط را استخراج و دسته‌بندی کند؛ با این حال حتی در چنین شرایطی نیز تطبیق خروجی با منابع اصلی ضروری است.

این استاد حوزه و دانشگاه همچنین بازبینی و ویرایش خروجی هوش مصنوعی را بخش جدایی‌ناپذیر کار پژوهشی دانست و گفت: متن تولیدشده باید از نظر صحت مفاهیم، حفظ کلیدواژه‌ها، دقت ارجاعات و تناسب با مقصود نویسنده بررسی شود؛ چراکه ممکن است ابزار در بازنویسی، بخشی از معنا یا نکته اصلی متن را تغییر دهد.

وی در بخش دیگری از کارگاه، به معرفی قابلیت‌های جست‌وجوی علمی ابزارهای هوش مصنوعی پرداخت و با آموزش استفاده از قابلیت آکادمیک در یکی از این ابزارها، نحوه بهره‌گیری از آن برای جست‌وجوی تخصصی و یافتن موضوعات پژوهشی را به‌صورت عملی تشریح کرد.

انتهای پیام

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha