به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه از اراک، به همت مدرسه علمیه تخصصی ریحانةالنبی (سلام‌الله‌علیهما) اراک و با همکاری دانشگاه آزاد اسلامی واحد اراک کرسی علمی ـ ترویجی با موضوع «واکاوی فقهی شرطیت رضایت کامل زوجه در عقد نکاح»برگزار شد.
در این کرسی، خانم سهیلا رنجبریان، دانش‌آموخته سطح ۴ در رشته فقه خانواده، به‌عنوان ارائه‌دهنده، دیدگاه‌ها و یافته‌های پژوهشی خود را درباره شرطیت رضایت کامل زوجه در عقد نکاح مطرح کرد.
در ادامه آقای دکتر حسین قنبری، استادیار گروه حقوق کیفری و جرم‌شناسی دانشگاه آزاد اسلامی اراک، به نقد و بررسی مطالب ارائه‌شده پرداخت و خانم سمیه حسینی، دانش‌آموخته سطح چهار رشته فقه خانواده، دبیر علمی نشست بود.
هدف از برگزاری این کرسی، واکاوی یکی از مباحث بنیادی و در عین حال چالش‌برانگیز در فقه و حقوق خانواده بود.
در این نشست، افزون بر بررسی دیدگاه‌های فقهی درباره نقش رضایت زوجه در عقد نکاح، به ابعاد مختلف مفهوم رضایت نیز توجه شد. بحث‌ها از چارچوب رایجِ تمرکز بر نبودِ اکراه فیزیکی یا تهدید مادی فراتر رفت و موضوعاتی همچون استقلال اراده زن و اهمیت رضایت آگاهانه در ازدواج نیز مورد بررسی قرار گرفت.
دکتر قنبری نیز در بخش نقد، دو محور اصلی را مطرح کرد:
۱. امکان‌سنجی تشخیص رضایت باطنی کامل: ایشان با طرح این پرسش که «تشخیص رضایت باطنی کامل چگونه ممکن است و معیار سنجش آن چیست؟» بر دشواری احراز و اثبات رضایت کاملِ درونی در عقد نکاح تأکید کرد و این بحث را به چالش کشید که آیا اصولاً می‌توان معیاری روشن و کارآمد برای سنجش چنین رضایتی تعریف کرد.
۲. نگاه دوقطبی به تقسیم بحث: ناقد دیگر آن‌که ارائه‌دهنده بحث را به یک «راه کامل» و یک «راه ناقص» تقسیم کرده است، در حالی که به نظر ایشان هر یک از این دو مسیر مستلزم بررسی جداگانه و مستقل است و نمی‌توان آن‌ها را در یک تحلیل واحد تبیین کرد:
در فرض اکراه کامل، قصد و اراده و اختیارِ زوجه به‌طور کامل ساقط یا مسدود می‌شود؛ لذا عقد بلاواسطه باطل است.
در فرض اکراه ناقص، عقد غیرنافذ است و چنان‌که زوجه پس از رفع اکراه، آن را تأیید کند، عقد با رضایت بعدی نافذ می‌شود.
در ادامه نشست، ابعاد گوناگون مسئله میان ارائه‌دهنده و ناقد به گفت‌وگو گذاشته شد و جمع‌بندی نهایی بحث در قالب رأی تخصصی ارائه‌دهنده بیان گردید.
نظر شما