به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه، آیین رونمایی از مجموعه سهجلدی «مأخذشناسی تحلیلی آثار پژوهشی مرتبط با حوزه علمیه و روحانیت منتشرشده به زبان انگلیسی در مراکز علمی بینالمللی»، روز شنبه ۳۰ آبان ۱۴۰۵، به همت دبیرخانه راهبری پژوهشهای نیازمحور نظام اسلامی و حوزههای علمیه، در ساختمان انجمنهای علمی حوزه برگزار شد.
رصد مطالعات بینالمللی درباره حوزه و روحانیت باید به جریانی مستمر تبدیل شود
حجتالاسلام والمسلمین فرهاد عباسی، معاون پژوهش حوزههای علمیه طی سخنانی در این مراسم، مجموعه سهجلدی «مأخذشناسی تحلیلی آثار پژوهشی مرتبط با حوزه علمیه و روحانیت منتشرشده به زبان انگلیسی در مراکز علمی بینالمللی» را گام نخست در شناخت نگاه بیرونی به حوزه و روحانیت دانست و بر تداوم رصد مطالعات بینالمللی در این زمینه تأکید کرد.
وی در ابتدای سخنان خود، رحلت حضرت آیتالله العظمی وحیدخراسانی (ره) را به محضر حضرت حجت (عج)، رهبر معظم انقلاب، حوزههای علمیه، مراجع عظام تقلید، علاقمندان و دوستداران حوزه و نهاد روحانیت، مؤمنان و شیعیان و بویژه مقلدان و بیت آن مرجع تقلید تسلیت گفت و ابراز امیدواری کرد که جامعه تشیع همچنان از خیرات و برکات ایشان بهرهمند باشند.
حجتالاسلام والمسلمین عباسی با قدردانی از مؤلفان و همکاران علمی مجموعه سهجلدی «مأخذشناسی تحلیلی آثار پژوهشی مرتبط با حوزه علمیه و روحانیت منتشرشده به زبان انگلیسی در مراکز علمی بینالمللی»، رونمایی از این اثر را فرصتی برای معرفی حاصل تلاش علمی آنان به حوزویان و جامعه علمی کشور و جهان دانست و از دبیرخانه راهبری پژوهشهای مورد نیاز حوزه و نظام برای برنامهریزی و پشتیبانی از تدوین اثر و نیز از دستاندرکاران داوری، نظارت و آمادهسازی آن تشکر کرد.
فعالیت بیش از ۲۰ گروه علمی و تولید بیش از ۳۰۰ اثر پژوهشی
رئیس شورای معین دبیرخانه راهبری پژوهشهای نیازمحور نظام اسلامی و حوزههای علمیه با بیان اینکه این دبیرخانه از ابتدا وظیفه و رسالت خود را شناسایی و اولویتبندی مسائلی دانسته و میداند که حوزه و نظام باید امروز درباره آنها پاسخ و دیدگاهی ارائه کنند، گفت: دبیرخانه پس از مسئلهیابی و تعیین اولویتها، مسائل را به طرحهای پژوهشی تبدیل میکند و با بهرهگیری از بیش از ۲۰ گروه علمی، آمادهسازی، تولید و ارزیابی آنها را بر عهده دارد.
وی با اشاره به اینکه تاکنون بیش از ۳۰۰ اثر پژوهشی از خروجیهای این دبیرخانه به شمار میرود، تولید این تعداد اثر را با حداقل امکانات سازمانی، نیروی انسانی، بودجه و حمایتهای در اختیار دبیرخانه کاری بزرگ دانست و افزود: این دستاورد با راهبری مدیر حوزههای علمیه، حمایت شورای عالی حوزه و تلاش مجاهدانه دستاندرکاران دبیرخانه و گروههای علمی حاصل شده است و این فعالیتها، انشاءالله، گام به گام به سوی پختگی و پیشرفت حرکت خواهد کرد.
مأخذشناسی تحلیلی؛ آینهای برای شناخت نگاه بیرونی به حوزه و روحانیت
معاون پژوهش حوزههای علمیه با بیان اینکه اثر حاضر، با وجود عنوان «مأخذشناسی و تحلیل آثار پژوهشی»، نباید صرفاً فهرست یا گزارشی فهرستگونه با توصیفی اجمالی از آثار منتشرشده درباره حوزه علمیه، روحانیت و حتی اسلامشناسی و شیعهشناسی تلقی شود، گفت: ارزش این مجموعه در آن است که همچون آینهای، نگاه بیرونی به روحانیت و حوزه دین را نشان میدهد و روشن میکند که بیرون از مرزها چگونه درباره حوزه علمیه و حوزویان میاندیشند، چگونه میکوشند این اندیشه را به دیگران القا کنند، چه هویتی برای آنان میسازند و چگونه همان هویت را مبنای داوری درباره آنان قرار میدهند.
حجتالاسلام والمسلمین عباسی این اثر را گام نخست حوزههای علمیه در شناخت نگاه بیرونی به حوزه و روحانیت دانست و گفت که اگر این گام ادامه پیدا نکند، چه بسا حاصل این کار در حد یک کتابنامه یا فهرستنامه باقی بماند.
وی افزود که هنگام تورق این کتاب و مرور برخی دیگر از آثار موجود در این زمینه، به این نکته توجه داشته است که امروز دشمنان انقلاب اسلامی به خوبی دریافتهاند بقا و استمرار انقلاب اسلامی به حوزه علمیه باز میگردد؛ چرا که حوزه علمیه به عنوان مادر انقلاب اسلامی و روحانیت به عنوان راهبر آن، با این بینش و انگیزش، هم در شکلگیری و هم در بقای انقلاب نقشآفریناند.
معاون پژوهش حوزههای علمیه گفت: اندیشکدهها و مراکز علمی غرب، پس از دورهای که درباره حوزه علمیه پرسشها و ابهامهایی داشتند، اکنون در پی پژوهشها و مطالعات گسترده، پرتعداد، عمیق و پرهزینه درباره تشیع، حوزه و روحانیت، به جد در صدد ارائه تحلیلهایی نظاممند و سیاستمحور درباره حوزه و روحانیتاند و از همینجا میتوان به فواید تولید آثاری از این دست پی برد.
حجتالاسلام والمسلمین عباسی آگاهی روشن از تصویری را که اندیشکدههای غربی از حوزه و روحانیت میسازند و به نهادهای قدرت، نهادهای سیاست و مخاطبان خود ارائه میکنند، از فواید این آثار برشمرد و افزود: شناخت سیاستهای پیدا و پنهان جهان غرب نیز به حوزه کمک میکند تا به جای آنکه پس از قرار گرفتن در معرض سیاستگذاری آنان منفعلانه عمل کند، پیشدستانه و فعالانه برای خنثیسازی ترفندهای آنان اقدام کند.
وی عبور از مطالعات کلیشهای، توصیفی و تاریخیِ تکراری و شناخت حوزه علمیه و نهاد روحانیت به عنوان میراثی عظیم فکری را نیز از فواید قطعی این پژوهشها دانست و گفت: این میراث توانسته است امروز در برابر فرهنگ منحط، مادی و سکولار غرب، به رغم همه سیطره و هژمونیای که غرب برای خود ایجاد کرده است، فرهنگی جدید را مطرح کند؛ فرهنگی که انقلاب اسلامی با محوریت حوزه علمیه آن را فریاد زده است.
آسیبهای ترجمه مفاهیم حوزوی و نگاه تکبعدی به روحانیت
معاون پژوهش حوزههای علمیه با اشاره به اینکه برای مطالعات غربی درباره حوزه و روحانیت تعبیرهای گوناگونی مانند خاورشناسی، استشراق و اسلامپژوهی برونمرزی به کار میرود، گفت: پژوهشگران غربی در این مطالعات چند آسیب را به طور جدی در سطح جهان نهادینه میکنند و اگر جلوی این آسیبها گرفته نشود و حوزه علمیه برای مقابله با آنها اقدام نکند، ممکن است هویتی متفاوت با آنچه حوزه و روحانیت هستند، در جهان تثبیت شود.
حجتالاسلام والمسلمین عباسی یکی از این آسیبها را ناآشنایی عمیق بسیاری از مستشرقان و نویسندگان کتابها و مقالات مربوط به حوزه و روحانیت شیعه با فرهنگ و هویت حوزه دانست و افزود: آنان با وجود همه مطالعات و پژوهشها و امتیازهای روششناختیای که آثارشان داشته و دارد، هویت حوزه و روحانیت را با دقت و درستیِ شناختی که حوزویان از درون دارند، نمیشناسند.
وی گفت: این ناآشنایی حتی درباره مفاهیم رایجی همچون مرجعیت، جهاد، اجتهاد و ولایت دیده میشود و به ارائه معادلها و مفاهیمی شتابزده، هیجانزده، سیاستگرا و جهتدار در ترجمه آنها میانجامد و از این راه، واقعیتهای حوزه را تحریف میکند.
معاون پژوهش حوزههای علمیه افزود: حتی اگر اشتراکات لفظی به خوبی رعایت شود، کاربرد همین الفاظ مشترک درباره واژهها و هویتهای حوزوی در نوشتههای این پژوهشگران میتواند مفهوم و ماهیت حوزه علمیه را تحریف کند؛ از این رو اگر حوزه از همان آغاز و پیش از تثبیت چنین برداشتی جلوی آن را نگیرد، در پاسخ به آن چیزی ننویسد و با آن مقابله نکند، این برداشت تثبیت خواهد شد و پس از آن، سالها تلاش برای جلوگیری از این تحریفها فایدهای نخواهد داشت.
حجتالاسلام والمسلمین عباسی با بیان اینکه این پژوهشگران افرادی اندیشمندند و بسیاری از آنان شخصیتهایی برجسته هستند، شناخت تکبعدی آنان از حوزه و نهاد روحانیت را آسیب دیگر این مطالعات دانست و گفت: این رویکرد به ویژه پس از انقلاب اسلامی یا سیاسی شده است یا جامعهشناختی، حال آنکه جامعیت حوزه و روحانیت در ابعاد معنوی و اخلاقی و برخورداری از عقلانیت فقهی، فلسفی و اصولی، حوزههای علمیه و روحانیت را از بسیاری از نهادهای علمی دیگر متمایز میکند.
وی افزود: ارائهدهندگان این مطالعات گاه غافلانه و گاه عامدانه گرفتار چنین آسیبهایی میشوند و بسیاری از آنان عامدانه اینگونه عمل میکنند؛ بنابراین اگر حوزه نسبت به این مطالعات بیتفاوت بماند، چه بسا در آینده نتواند به آنها پاسخ دهد و تحریفها را از ذهنها بزداید.
ضرورت حضور علمی حوزه در عرصه بینالملل
معاون پژوهش حوزههای علمیه گفت: حوزه امروز به برکت آموزههای امام راحل و عظیمالشأن، امام شهید و راهبری امام شاهد، دستیابی به تمدن نوین اسلامی را هدف والای خود قرار داده و دستیابی به مرجعیت علمی، دستکم در علوم اسلامی و انسانی، را نیز دنبال میکند؛ چه هنگامی که علوم انسانی خود موضوع مطالعه باشند و چه هنگامی که به عنوان نرمافزار علوم فنی، تجربی و دیگر علوم به کار روند.
حجتالاسلام والمسلمین عباسی با بیان اینکه حوزه علمیه خود را در چنین جایگاهی میبیند، تأکید کرد: حوزه به برکت آموزههای آن دو امام و انشاءالله با رهبری و راهبری رهبر حاضر، عرصه بینالملل و سخنان و اندیشههایی را که درباره آن مطرح میشود، به روز رصد کند و نمیتواند نسبت به آنچه در خارج از مرزها درباره حوزه و روحانیت رخ میدهد، بیتفاوت بماند.
وی گفت: حوزه امروز باید در عرصه بینالملل حضور یابد، سخن بگوید، پاسخ دهد و نظریهپردازی کند و نخستین گام برای رسیدن به این جایگاه، رصد به هنگام و شناسایی اندیشمندان غربی است که درباره حوزه و روحانیت سخن میگویند.
معاون پژوهش حوزههای علمیه بر تبدیل این کار به جریانی پایدار و مستمر تأکید نمود و ابراز امیدواری کرد که انتشار این اثر نقطه پایان کار نباشد و مسئولان معاونت پژوهش، دبیرخانه و مدیران مربوط، مجموعه سه جلدی را به عنوان نقشه راه و سرآغاز این کار در اختیار گروههای علمی، مراکز پژوهشی و نهادهایی قرار دهند که به این پژوهش نیاز دارند، تا بتوانند گامهای بعدی را عالمانهتر و جامعتر بردارند.
حجتالاسلام والمسلمین عباسی در پایان، هدف اصلی سخنان خود را تشکر و قدرشناسی از مؤلف اثر و مسئولان دبیرخانه برای زحمات و تلاشهای آنان عنوان کرد و ابراز امیدواری کرد که این تلاشها مورد رضایت حضرت حجت (عج) قرار گیرد و انقلاب اسلامی با رهبری داهیانه رهبر شاهد، حضرت آیتالله امام سید مجتبی خامنهای، در مواجهه با سلطه، استکبار و استعمار جهانی به پیروزی دست یابد.
انتهای پیام











نظر شما