پنجشنبه ۱۶ مهر ۱۴۰۵ - ۱۱:۵۱
قرآن مهم‌تر از موضوع تلاوت و مطالعه، باید منبع شکل‌گیری نگاه ما به هستی باشد

حوزه/ حجت الاسلام والمسلمین ملکیان با اشاره به اینکه قرآن می‌تواند موضوع تلاوت و مطالعه باشد، اما در مرحله‌ای بالاتر می‌تواند منبع شکل‌گیری نگاه ما به خدا، انسان، جهان، جامعه، تاریخ و زندگی شود، گفت: بحث «روش اندیشه رهبری و قرآن» یک موضوع روش‌شناختی است و مقصود از آن، داوری سیاسی یا ارزشی درباره یک شخصیت نیست؛

به گزارش خبرگزاری حوزه از اصفهان، نشست علمی با موضوع «روش اندیشه رهبر شهید و قرآن کریم» با سخنرانی حجت‌الاسلام والمسلمین رسول ملکیان اصفهانی در مدرسه علمیه امیرالمومنین(علیه السلام) اصفهان برگزار شد که با استقبال طلاب و پژوهشگران همراه بود.

مدیر فناوری و تحقیقات معاونت پژوهش حوزه علمیه اصفهان در ابتدای سخنان خود با طرح این پرسش که «آیا همه ما با قرآن می‌اندیشیم؟»، گفت: قرآن را همه مسلمانان کتاب مقدس می‌دانند، اما میان خواندن قرآن و اندیشیدن با قرآن فاصله وجود دارد. ممکن است انسانی هر روز قرآن بخواند و آیات فراوانی حفظ باشد، اما هنوز قرآن به معنای دقیق کلمه وارد ساختار اندیشه او نشده باشد.

حجت الاسلام والمسلمین ملکیان اصفهانی با اشاره به اینکه قرآن می‌تواند موضوع تلاوت و مطالعه باشد، اما در مرحله‌ای بالاتر می‌تواند منبع شکل‌گیری نگاه ما به خدا، انسان، جهان، جامعه، تاریخ و زندگی شود، تصریح کرد: بحث «روش اندیشه رهبری و قرآن» یک موضوع روش‌شناختی است و مقصود از آن، داوری سیاسی یا ارزشی درباره یک شخصیت نیست؛ بلکه بررسی این نکته است که در مجموعه آثار و بیانات قرآنی آیت‌ الله العظمی امام شهید سیدعلی خامنه‌ای، چه شیوه‌ای برای مواجهه با قرآن، فهم آیات، تدبر، کشف مفاهیم و پیوند دادن معارف قرآنی با مسائل انسان و جامعه قابل بازسازی است.

این پژوهشگر قرآنی در ادامه با تأکید بر تفاوت میان سخن مستقیم، برداشت از مجموعه سخنان و بازسازی پژوهشگر، خاطرنشان کرد: هرگاه عبارتی عیناً از ایشان نقل شود، باید منبع رسمی و دقیق آن ارائه شود؛ اما اگر پژوهشگر از مجموعه‌ای از شواهد به یک الگوی روش‌شناختی برسد، باید آن را «بازسازی پژوهشی» نامید، نه سخن مستقیم ایشان. این تفکیک، شرط اعتبار این پژوهش است.

وی در بخش دیگری از سخنان خود با ترسیم مسیر ارتباط با قرآن، مراحل «تلاوت، فهم، تدبر، معرفت، هدایت و عمل» را به عنوان صورت‌بندی آموزشی و پژوهشی این مجموعه معرفی کرد و افزود: روش، فقط مجموعه‌ای از پاسخ‌ها نیست؛ بلکه چگونگی رسیدن به پاسخ است. بنابراین پیش از آنکه بپرسیم «از قرآن چه می‌فهمیم؟» باید بپرسیم «چگونه از قرآن می‌فهمیم؟»

حجت الاسلام والمسلمین ملکیان اصفهانی با اشاره به ضرورت حرکت از آیه منفرد به منظومه مفهومی، اظهار داشت: یکی از مشکلات رایج در مطالعات قرآنی، جدا کردن آیات از یکدیگر است. بسیاری از مفاهیم بنیادین قرآن تنها با مطالعه یک آیه شناخته نمی‌شوند. برای نمونه، مفهوم «تقوا» را باید در شبکه‌ای از آیات مرتبط، مفاهیم همراه و روایات معتبر بررسی کرد تا جایگاه آن در نظام اخلاقی و اعتقادی قرآن روشن گردد.

وی در بخش پایانی سخنان خود به تفسیر آیه ۷۱ سوره مبارکه توبه اشاره کرد و با بیان نکات تفسیری آیت‌الله خامنه‌ای درباره این آیه، گفت: مسئله مهم پیوستگی مؤمنین با یکدیگر است که در تعبیرات قرآنی به این پیوند «ولایت» گفته می‌شود. اگر جهان اسلام به این آیه و معنا و تفسیر آن توجه کنند، امت واقعی مسلمانان و مؤمنین را تشکیل می‌دهند و رمز پیروزی مؤمنین ولایت است.

مدیر فناوری و تحقیقات معاونت پژوهش حوزه علمیه اصفهان افزود: در این آیه نتیجه این ولایت و همبستگی، رحمت الهی معرفی می‌شود و خداوند شرط و جزا قرار داده است که اگر مسلمانان با هم ولایت یعنی پیوستگی داشته باشند، جزایش رحمت الهی بر همگان است. آیه شریفه با ذکر عزت الهی و حکمت الهی پایان می‌یابد؛ عزت الهی یعنی سیطره قدرت پروردگار بر همه عالم وجود و حکمت الهی یعنی استحکام و استواری همه قوانین آفرینش.

گفتنی است، این نشست نخستین یادداشت از مجموعه ده‌گانه «روش اندیشه رهبری و قرآن» بود و در جلسات آینده، مباحثی چون تدبر در قرآن، مفهوم‌شناسی، شبکه مفاهیم، انسان‌شناسی قرآنی و جامعه‌شناسی قرآنی بررسی خواهد شد.

اخبار مرتبط

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha